, Σάββατο
20 Απριλίου 2024

search icon search icon

Aποστολή στην Τουρκία. Η «χρυσή»… προσπέραση των γειτόνων μας!

Του Λευτέρη Ζαβλιάρη

«Καταβάλαμε μεγάλη προσπάθεια ώστε να υπάρξει ομαλή μεταλλευτική δραστηριότητα στην Τουρκία». Με τη φράση αυτή ο Γιασάρ Νταγλίογλου, γενικός διευθυντής της TÜPRAG, της εταιρείας που πραγματοποιεί εξορύξεις χρυσού για την Eldorado Gold στην Τουρκία, εξηγεί στην «Κ» τις ιστορίες καθημερινής… ανατολίτικης τρέλας που συνάντησε ο ίδιος και οι συνεργάτες του προκειμένου να αναπτυχθεί η εξορυκτική δραστηριότητα στη γείτονα χώρα.

«Αυτή τη στιγμή», όπως μας είπε ο κ. Νταγλίογλου, «στην Τουρκία υπάρχουν οκτώ μεταλλεία χρυσού από τα οποία τα έξι λειτουργούν κανονικά». Δύο εξ’ αυτών βρίσκονται στην κατοχή της Eldorado. Το ένα, που είναι παλαιότερο βρίσκεται στην περιοχή Kışladağ και συμπληρώνει σχεδόν μια δεκαετία λειτουργίας και το δεύτερο, που είναι νεότερο, βρίσκεται στην περιοχή Efemçukuru. Δύο ορυχεία πολύ κοντά στην πόλη της Σμύρνης, που έχει εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα οικονομικά κέντρα της Τουρκίας και της ΝΑ Ευρώπης.

Με το γενικό διευθυντή της TÜPRAG, Γιασάρ Νταγλίογλου.
Με το γενικό διευθυντή της TÜPRAG, Γιασάρ Νταγλίογλου.

Πως όμως ένας μεταλλειολόγος, κατάφερε να πείσει τους Τούρκους ότι η εξόρυξη χρυσού είναι το μέλλον; Ο κ. Γιασάρ, όπως τον αποκαλούν όλοι, μιας και το επίθετο στην Τουρκία είναι κάτι που δεν προτιμάται, γεννήθηκε στη Μερσίνη της νότιας Τουρκίας την περίοδο, όπου οι Έλληνες της Κωνσταντινούπολης βρισκόταν υπό διωγμό από την κυβέρνηση του Αντνάν Μεντερές. Αφού σπούδασε στη χώρα του, στη συνέχεια πήγε για το μεταπτυχιακό του στη «Μέκκα» των εξορύξεων, τη Νότια Αφρική. Ύστερα ακολούθησε ένα ταξίδι σε όλο τον κόσμο όπου απέκτησε την εμπειρία για τις εξορύξεις, στην Βουλγαρία, την Υεμένη, τη Νότια Αφρική, την Ινδία και το Ιράν, για να έρθει η επιστροφή στην πατρίδα και τη Σμύρνη για να αναλάβει τις τύχες του μεταλλείου στο Efemçukuru.

Efemcukuru1«Η Σμύρνη είναι μια πόλη διαφορετική από τις άλλες πόλεις της Τουρκίας. Έχει υψηλό μορφωτικό επίπεδο, κάτι που σημαίνει ότι υπάρχει μεγάλο ποσοστό αριστερών και οικολόγων», επισημαίνει ο κ. Νταγλίογλου. Το πρώτο μεταλλείο στην περιοχή Όβατσικ, κοντά στη Σμύρνη, που αδειοδοτήθηκε από την κυβέρνηση Ετσεβίτ, στην ουσία επιβλήθηκε, με αποτέλεσμα οι αντιδράσεις να είναι τεράστιες. «Τη δεκαετία του ’90 γίνονταν οι μεγαλύτερες διαδηλώσεις. Είδαμε μέχρι και 10.000 διαδηλωτές στους δρόμους της Σμύρνης κατά των μεταλλείων». Κάτι τέτοιο σήμαινε ότι η προσπάθεια για να γίνουν καινούργια μεταλλεία χρυσού έπρεπε να ήταν πολύ μεγάλη. «Εάν ο κόσμος δεν υποστηρίζει μια τέτοια επένδυση, δεν μπορείς να κάνεις τίποτα. Βρισκόμαστε στον 21ο αιώνα και δεν μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις. Τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι πολύ σημαντικά», μας εξηγεί ο κ. Νταγλίογλου. Η αρχή της δεκαετίας του 2000 ήταν πολύ σημαντικές για το μέλλον της εξόρυξης στην Τουρκία. Είναι ο καιρός που αρχίζει μια εκστρατεία ενημέρωσης των τοπικών κοινωνιών, ότι οι επενδύσεις χρυσού δε θα επηρεάσουν τη ζωή τους.

«Δεν στήριξα Ερντογάν»

Η άνοδος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην εξουσία σηματοδότησε μια εποχή ανάπτυξης για την Τουρκία. Ένα από τα σημεία που δόθηκε ειδική βαρύτητα ήταν τα μεταλλεία χρυσού. Το 2003 η παραγωγή ανερχόταν στους 5 τόνους. Πέρυσι έφτασε τους 30 και το 2013 υπολογίζεται στους 40. Η Τουρκία είναι αυτή τη στιγμή η πρώτη παραγωγός χώρα σε χρυσό στην Ευρώπη. Το ίδιο συμβαίνει και με τη χρυσοχοΐα, με τη γείτονα χώρα να είναι δεύτερη σε παραγωγή χρυσαφικών στον κόσμο, μετά την Ιταλία, με 250.000 επιχειρήσεις να δραστηριοποιούνται σε αυτόν τον τομέα. Όταν ρωτήσαμε τον κ. Νταγλίογλου εάν ψήφισε τον νυν πρωθυπουργό της Τουρκίας μας περίμενε μία έκπληξη «προσωπικά δε στήριξα τον Ερντογάν, γιατί διαφωνούσα με κάποια σημεία στο πρόγραμμα του», μας είπε χαρακτηριστικά. Πρόσθέτει ωστόσο, «ότι πρόκειται για έναν πρωθυπουργό που πήρε επάνω του το θέμα των εξορύξεων χρυσού, ώστε να φτάσουμε σε αυτό το σημείο. Όλες οι εγκρίσεις για μεταλλεία έγιναν επί της πρωθυπουργίας του».

Το ατύχημα στο Kışladağ

Ένα από τα ενδιαφέροντα θέματα που απασχολούν το θέμα των εξορύξεων στην Τουρκία, ήταν αυτό του ατυχήματος στο μεταλλείο του Kışladağ το 2006. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, μια δυνατή νεροποντή στα τέλη Ιουνίου, προκάλεσε διαρροή κυανίου από το μεταλλείο, με αποτέλεσμα να προκληθούν προβλήματα υγείας (διάρροια, εμετοί) στους κατοίκους της κοντινής πόλης Εσμέ. Ρωτώντας τον κ. Νταγλίογλου για το συγκεκριμένο ζήτημα, μας έδωσε τη δική του εκδοχή. «Εκείνη την εποχή ο δήμος του Εσμέ έβαλε κάποιες σωληνώσεις στην περιοχή για υδροδότηση. Το καλοκαίρι εκείνο ήταν πολύ άνυδρο με αποτέλεσμα το σύστημα να μη λειτουργήσει για τρεις μέρες και να αναπτυχθούν μικροοργανισμοί στους σωλήνες. Με τη νεροποντή το σύστημα λειτούργησε, ωστόσο ο δήμες έπρεπε να αφήσει μια ροή νερού για δύο μέρες απαγορεύοντας την κατανάλωση  προκειμένου να μην υπάρχουν μικρόβια. Δεν το έκανε με αποτέλεσμα οι κάτοικοι να έχουν προβλήματα δηλητηρίασης, ωστόσο κάποιοι το εκμεταλλεύθηκαν  και το απέδωσαν στο κυάνιο».

Χρυσός και… αμπελώνες

Αμπελώνες δίπλα στα ορυχεία χρυσού του Efemçukuru
Αμπελώνες δίπλα στα ορυχεία χρυσού του Efemçukuru

Το αξιοσημείωτο στο ορυχείο του Efemçukuru, δεν είναι τόσο η παραγωγή του χρυσού, αλλά το γεγονός ότι με γυμνό μάτι η παρέμβαση είναι μικρή. Όπως μας λέει ο κ. Νταγλίογλου, τα παζάρια για να αγοραστεί η γη από τους ντόπιους ήτα σκληρά, παραπέμποντας στο πατροπαράδοτο οθωμανικό δίκαιο. Το μεταλλείο βρίσκεται μέσα στο δάσος, ενώ ακολουθώντας τους περιβαλλοντικούς κανόνες, η εταιρεία δημιούργησε αμπελώνες 1.500 στρεμμάτων γύρω από το μεταλλείο, παράγοντας το δικό της κρασί. Ρωτάμε για τους μισθούς των εργαζόμενων, τη στιγμή που ο μέσος μισθός στην Τουρκία δεν ξεπερνά τα 300 ευρώ. «Είναι καλύτερος από το μέσο όρο και μεγαλύτερος από εργαζόμενους σε μεταλλεία άλλων εταιρειών». Ζητώντας νούμερα από τον κ. Νταγλίογλου μας αναφέρει διστακτικά έναν μέσο όρο μισθοδοσίας ύψους 2000 τουρκικών λιρών, κάτι λιγότερο από 1000 ευρώ. Όσο για εργατικά ατυχήματα; «Σαφώς και υπήρχαν», σημειώνει ο κ. Νταγλίογλου, «αλλά ευτυχώς όχι θανατηφόρα. Στην περιοχή δεν υπηχραν μεταλλωρύχοι, αλλά μόνο αγρότες, οπότε τα πρώτα χρόνια ήταν δύσκολα, μιας και προσλάβαμε κατά 65% προσωπικό από την περιοχή», καταλήγει ο γεν. διευθυντής της TÜPRAG, που απασχολεί αυτή τη στιγμή στην Τουρκία περίπου 1.500 εργαζόμενους.

Ακολουθήστε τη Karfitsa στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από τη Θεσσαλονίκη, την Ελλάδα και τον κόσμο.