Πώς ο ΣΥΡΙΖΑ ξεπούλησε την ΤΡΑΙΝΟΣΕ στους Ιταλούς έναντι πινακίου φακής – Τσίπρας και Σπίρτζης έκαναν το deal της ντροπής – Πληρώνουμε από την τσέπη μας την εγκληματική αδιαφορία μιας κατάπτυστης σύμβασης
Μολονότι ως αντιπολίτευση ο ΣΥΡΙΖΑ μιλούσε για «ξεπούλημα» όταν η κυβέρνηση Σαμαρά κοστολογούσε τον σιδηρόδρομο στα 300 εκατ. ευρώ, ως κυβέρνηση τον παραχώρησε στους Ιταλούς για 45 εκατ. ευρώ. Μάλιστα, ο κ. Σπίρτζης ισχυρίστηκε εκείνη την περίοδο ότι αναγκαστικά έβαλαν την υπογραφή τους στην πώληση και ότι ως πρόεδρος του ΤΕΕ δεν ήταν υπέρ της ιδιωτικοποίησης της ΤΡΑΙΝΟΣΕ.
Με το εξευτελιστικό ποσό των 45 εκατομμυρίων αγοράζεις οικόπεδο και σπίτι, αλλά σίγουρα δεν πουλάς εθνική περιουσία! Σήμερα, εν έτει 2025, η Hellenic Train είναι όχι μόνο η μοιραία εταιρεία ενός εγκλήματος με 57 νεκρούς, αλλά αποκομίζει τεράστια κέρδη από τη διαχείριση των ελληνικών σιδηροδρόμων χωρίς να επανεπενδύει ούτε σεντ στην ανάπτυξη και στον εκσυγχρονισμό του δικτύου.
Ήταν 15 Ιουλίου 2013 όταν ο τότε υπεύθυνος του Τομέα Ανάπτυξης της Κοινοβουλευτικής Ομάδας ΣΥΡΙΖΑ, Γιώργος Σταθάκης, εκδίδει ανακοίνωση κατηγορώντας την τότε κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας -ούτε λίγο ούτε πολύ- για ξεπούλημα του ΟΣΕ.
Οι αιχμές και τα ερωτήματα που είχε εκφράσει ο κ. Σταθάκης αφορούσαν τον διεθνή διαγωνισμό που είχε προκηρύξει η ΝΔ για την πώληση του 100% των μετοχών της ΤΡΑΙΝΟΣΕ έναντι 300 εκατ. ευρώ. Τόνιζε, μάλιστα, πως η συμφωνία θα πρόσφερε αμελητέα ωφέλεια στην εξυπηρέτηση του διακηρυγμένου στόχου της κυβέρνησης, κάνοντας λόγο για προκλητικά χαμηλή τιμή και υποστηρίζοντας πως ορισμένοι από τους όρους του διαγωνισμού για την «εκποίηση», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η ανακοίνωση, της ΤΡΑΙΝΟΣΕ ήταν σκανδαλώδεις.
Αυτά το 2013… Γιατί το 2017, επί κυβερνήσεως ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, η Ferrovie dello Stato Italiane Group εξαγόρασε έναντι 45 εκατ. ευρώ την ΤΡΑΙΝΟΣΕ! Οι Ιταλοί, εννοείται, «άρπαξαν» την ευκαιρία και πήραν την εταιρεία εκμετάλλευσης των σιδηροδρόμων, η οποία κατέχει, έως και σήμερα, το μονοπώλιο στην εξυπηρέτηση του επιβατικού κοινού.
Το ιστορικό της αγοραπωλησίας
Στις 14 Σεπτεμβρίου 2017, η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα, με υπουργό Υποδομών και Μεταφορών τον Χρήστο Σπίρτζη, υπογράφει την ιδιωτικοποίηση της τότε θυγατρικής του ΟΣΕ, ΤΡΑΙΝΟΣΕ, με τον ιταλικό όμιλο Ferrovie dello Stato Italiane Group (FSG). Η συμφωνία υπογράφηκε στην Κέρκυρα, ανάμεσα στο ΤΑΙΠΕΔ και τον FS Group, ενώ το τίμημα είχε χαρακτηριστεί ως εξαιρετικά χαμηλό, ανεξάρτητα από το γεγονός πως η Ελλάδα βρισκόταν υπό την επίβλεψη του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ταμείου.
Παρ’ όλ’ αυτά, η είσοδος των Ιταλών στην Ελλάδα θεωρήθηκε πως θα προσδώσει νέες προοπτικές στον ελληνικό σιδηρόδρομο, καθώς ο FSG ήταν ο τρίτος μεγαλύτερος σιδηροδρομικός όμιλος στην Ευρώπη, μετά τους γερμανικούς και τους γαλλικούς σιδηροδρόμους, με έσοδα 8,9 δισ. ευρώ και καθαρά κέρδη 770 εκατ. ευρώ.
Αμέσως μετά την ιδιωτικοποίηση, ο όμιλος ανακοίνωσε τη στρατηγική του για την αναβάθμιση και ανάπτυξη της ΤΡΑΙΝΟΣΕ και το δεκαετές επενδυτικό της πρόγραμμα, το οποίο στόχευε στον τετραπλασιασμό των εσόδων από τις διεθνείς αγορές. Ο ιταλικός όμιλος έχει την εμπορική εκμετάλλευση των επιβατικών και εμπορευματικών μεταφορών.
Σύμφωνα με την ετήσια οικονομική έκθεση του 2017, τα συνολικά έσοδα της εταιρείας είχαν καταγράψει αύξηση από 120.867.340 ευρώ το 2016 σε 122.264.660 ευρώ το 2017, ενώ μέσα στο 2017 για πρώτη φορά από την ίδρυσή της η εταιρεία έχει θετικό σύνολο ιδίων κεφαλαίων μετά τη διαγραφή του χρέους προς τον ΟΣΕ, ήτοι από -656.506.749,09 ευρώ το 2016 σε +33.672.186,63 ευρώ το 2017.
Ιδιοτελή συμφέροντα
Επρόκειτο για την επίσημη ανάλυση της αναμορφωθείσας κατάστασης του συνολικού εισοδήματος της ΤΡΑΙΝΟΣΕ. Εμφανίστηκε μια εταιρεία, λοιπόν, με θετικό πρόσημο, την οποία ξεπούλησαν έναντι ιδιοτελών συμφερόντων, χωρίς να κατορθώσει το κράτος, τότε, να επωφεληθεί από αυτήν την αγοραπωλησία.
Και όσο μακρινό και αν είναι πια το 2018, κανείς δεν μπορεί να ξεχάσει τη φιέστα του τότε υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, που κόστισε περί τις 60.000 ευρώ, φέρνοντας στους ελληνικούς σιδηροδρόμους το κατά παράφραση «ασημένιο βέλος», το Pendolino, ένα τρένο κατασκευής του 2003, που παρουσιάστηκε ως καινούργιο.
Το ETR-485, όπως ήταν ο τύπος του τρένου, μετά από μια σύντομη βόλτα, επέστρεψε στην Ιταλία κακήν κακώς, αφού ο συρμός έφτασε χωρίς να λειτουργεί και περίμεναν συγκεκριμένο ανταλλακτικό για να μπορέσει να ταξιδέψει έως τη Θεσσαλονίκη για τη ΔΕΘ τον Σεπτέμβριο του 2018.
Η φιέστα Τσίπρα με τον Ιταλό πρωθυπουργό για το ξεπούλημα της εταιρείας
Είχε γιορτάσει παρέα με τον Πάολο Τζεντιλόνι στην Κέρκυρα, τον Σεπτέμβριο του 2017, την πώληση της ΤΡΑΙΝΟΣΕ έναντι μόλις 45 εκατ. ευρώ
Τη μεταβίβαση του 100% της ΤΡΑΙΝΟΣΕ στους ιταλικούς σιδηροδρόμους έναντι (μόλις) 45 εκατ. ευρώ τη γιόρτασε ο τότε πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας μαζί με τον Ιταλό ομόλογό του Πάολο Τζεντιλόνι τον Σεπτέμβριο του 2017 στην Κέρκυρα. Έτσι, από τις καταγγελίες του ΣΥΡΙΖΑ το 2013, όταν ήταν στην αντιπολίτευση, περί ξεπουλήματος της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, φτάσαμε στη φιέστα στην Κέρκυρα.
Με την ιδιωτικοποίηση έκλεισε γρήγορα γρήγορα και ο φάκελος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με το χρέος της ΤΡΑΙΝΟΣΕ προς τον ΟΣΕ, ύψους 692 εκατ. ευρώ. Υπενθυμίζεται ότι, σε εφαρμογή της σχετικής απόφασης της Κομισιόν, τα συναρμόδια υπουργεία Οικονομικών και Υποδομών προχώρησαν στη διαγραφή των χρεών συνολικού ύψους 692.161.809,27 ευρώ της ΤΡΑΙΝΟΣΕ προς τον ΟΣΕ, προκειμένου να καταστεί δυνατή η ολοκλήρωση της πώλησης.
Τι περιλάμβανε η σύμβαση με τους Ιταλούς
Η ΤΡΑΙΝΟΣΕ, η οποία την 1η Ιουλίου του 2022 μετονομάστηκε σε Hellenic Train, βάσει της σύμβασης, από το 2017 και κάθε χρόνο, λαμβάνει τουλάχιστον 50 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο των υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας (ΥΔΥ), στηρίζοντας, δηλαδή, τα δρομολόγια των άγονων γραμμών, μεταξύ αυτών και το δρομολόγιο Αθήνα-Θεσσαλονίκη(!) με ισχύ έως και το 2036. Από το 2017 έως και σήμερα έχει ήδη λάβει 400 εκατομμύρια ευρώ, ενώ έως το 2036 θα λάβει συνολικά 950 εκατ. ευρώ από τον κρατικό κορβανά, δηλαδή τις τσέπες των Ελλήνων φορολογουμένων.
Η σύμβαση, παραλλήλως, προβλέπει συγκεκριμένες υποχρεώσεις της εταιρείας με επενδύσεις τις οποίες θα πρέπει να υλοποιήσει και αφορούν την απόκτηση και δρομολόγηση πέντε τρένων ETR 470, τα οποία ήδη έχει φέρει στην Ελλάδα. Μια επένδυση που προβλεπόταν να ολοκληρωθεί στα τέλη του 2022 και το ύψος της διαμορφωνόταν στα 47,5 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, στις επενδύσεις της Hellenic Train, συνολικού ύψους 163,5 εκατ. ευρώ, περιλαμβανόταν και η μίσθωση μέχρι τα τέλη του 2027 δέκα νέων υδρογονοκίνητων και δέκα νέων ηλεκτροκίνητων τρένων, συνολικής δαπάνης 101,5 εκατ. ευρώ, ενώ απόρροια της σύμβασης ήταν και η ολοκλήρωση και θέση σε λειτουργία νέου συστήματος πληροφόρησης επιβατών, νέα εμπορική πλατφόρμα, νέες περιστρεφόμενες θύρες και νέο σύστημα διαχείρισης στόλου έως το τέλος του 2024. Έως τα τέλη του 2029 η Hellenic Train θα πρέπει να έχει ολοκληρώσει την αναβάθμιση του μισθωμένου στόλου 15 τρένων, που αντιστοιχεί σε κεφαλαιουχική δαπάνη 15 εκατ. ευρώ.
Να σημειωθεί, όμως, πως η έριδα μεταξύ ΟΣΕ και Hellenic Train παραμένει ανοιχτή και αφορά το ύψος των τελών χρήσης του ΟΣΕ, καθώς η Hellenic Train αρνείται το ποσό που ζητά ο ΟΣΕ, ενώ αποδίδει στον Οργανισμό, σύμφωνα με πληροφορίες, ένα μέρος των χρημάτων αυτών. Για το ζήτημα που έχει προκύψει θα επιληφθεί η δικαιοσύνη.
Η αγανάκτηση του κόσμου δείχνει την έξοδο
Τα προβλήματα που παρουσιάζονται είναι πολλά και συχνά στα σιδηροδρομικά δρομολόγια της Hellenic Train. Η αγανάκτηση του κόσμου είναι έκδηλη και ίσως θα έπρεπε ήδη να επανεξεταστούν οι όροι λειτουργίας της εταιρείας στη χώρα μας, ή ακόμη και η καταγγελία της σύμβασης, αν διαπιστωθεί πως συντρέχουν λόγοι. Η οργή που κορυφώθηκε μετά το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών ανέδειξε σωρεία προβλημάτων με τη Hellenic Train και αποτελεί πλέον πάνδημο αίτημα η καταγγελία τη σύμβασης και η απομάκρυνσή της από τη χώρα.
Βέβαια, μια πρόωρη λύση της σύμβασης θα μπορούσε να εγείρει ζητήματα αποζημιώσεων προς τους Ιταλούς, για τον λόγο αυτό νομικοί σύμβουλοι του Δημοσίου «ξεσκονίζουν» τη σύμβαση με τη Hellenic Train για να διαπιστώσουν ποιες κινήσεις μπορεί να κάνει η κυβέρνηση. H κυβέρνηση οφείλει παράλληλα να ξεκαθαρίσει και να αναβαθμίσει όλο τον ΟΣΕ, ακόμα και αν χρειαστεί να παραμείνει κλειστός για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
