Όταν οι πλατείες «αγανακτούν»: ένα σύντομο χρονικό… - Karfitsa.gr
Απόψεις Αρθρογράφοι

Όταν οι πλατείες «αγανακτούν»: ένα σύντομο χρονικό…

της Μάρας Τοπαρλάκη

 

MARA 1

της Μάρας Τοπαρλάκη*

Τελικά οι κινηματικές φιλοδοξίες των «Παραιτηθείτε!» δεν πήγαν πλατεία… Ίσως η ώρα, ίσως η ζέστη, ίσως η ακατανόητη ρητορεία των διοργανωτών, ίσως ο λαός ο μαραζιάρης που δε νογάει από ανέξοδους ηθικολογικούς δογματισμούς τύπου «Μετανοείτε!» (καλού κακού, σεις ξέρετε γιατί) που πάντως μονοπωλούνται από τις εκβιαστικές προτροπές του τηλεμάρκετινγκ «Τηλεφωνήστε τώρα!»… τι να πεις; Μάλλον οι αναπόφευκτες συγκρίσεις με τους  «Αγανακτισμένους» της προηγούμενης ζωής μας -πριν από την «δεύτερη φορά Αριστερά» κυβέρνηση Τσίπρα, εννοώ- ήταν εκείνες που με γύρισαν πίσω στον όχι και τόσο μακρινό πυκνό πολιτικό χρόνο, τότε που η παραίτηση δεν ήταν επιλογή.

H ανηφόρα και η σκυτάλη…

Η επιγραμματική απόρριψη ενός πλήρως απονομιμοποιημένου πολιτικού συστήματος στη συνείδηση του λαού με τον αφορισμό «κλέφτες, κλέφτες» που ακούστηκε για πρώτη φορά στις 5 Μαϊου 2010 (γενική απεργία ΓΣΣΕ-ΑΔΕΔΥ), «πνίγηκε» στα χημικά της βίαιης καταστολής, στις τραγικές αναθυμιάσεις της Marfin και τα αναπάντητα ερωτηματικά των 3 θανάτων. Το επόμενο σκίρτημα εκείνης της χρονιάς έρχεται απ΄ τις εξεγερμένες πλατείες της «αραβικής Άνοιξης» (Δεκέμβρης 2010), ένα νέο τρόπο οργάνωσης της αντίστασης που σύντομα θα υιοθετήσουν οι Ισπανοί Αγανακτισμένοι (11 Μαϊου 2011). Ένα απλό, «φιλικό προς τον χρήστη» μήνυμα αναρτήθηκε στο Facebook λίγες μέρες αργότερα (20 Μαϊου), καλώντας σε συγκέντρωση τους Αγανακτισμένους στο Λευκό Πύργο της Θεσσαλονίκης: «[…]Κατά όλων αυτών που μας οδήγησαν σ΄ αυτό το σημείο. Αυθόρμητα, χωρίς κόμματα, ομάδες και ιδεολογίες. Τετάρτη. 25 Μάιος. 6.00μ.μ.-11.30μ.μ.» Τέσσερα ανάλογα καλέσματα και αναρίθμητες αναπαραγωγές δηλώνουν «παρόντα» στη συγκέντρωση των «Αγανακτισμένων στο Σύνταγμα», κινητοποιώντας δεκάδες χιλιάδες κόσμου στην Αθήνα και σε 38 ακόμα πόλεις της περιφέρειας, το βράδυ της 25ης Μαϊου. Η λακωνική απλότητα της περιγραφής του στόχου, της αιτίας  κινητοποίησης και του καθορισμού πλαισίου της δράσης διαχώριζαν το πνεύμα του από τις κυρίαρχες πρακτικές πολιτικής διαμαρτυρίας, τις συνδηλώσεις της βίας αλλά και τις πατρωνίες των οργανωμένων συλλογικοτήτων. Η «εκκίνηση» είχε δοθεί, η «ανηφόρα» μόλις ξεκινούσε, η «σκυτάλη» περνούσε στο «κίνημα των πλατειών»… Το μέσο ήταν η επαναδιεκδίκηση του αστεακού χώρου, η μετατροπή των προκαθορισμένων όρων χρήσης ενός κεντρικού πολιτικο-χωρικού στοιχείου, η εγκαταβίωση της χωρικότητας του κοινωνικού κινήματος στον εξεγερσιακό συμβολισμό ενός τόπου νοηματοδοτημένου ανέκαθεν από συλλογικές διεκδικήσεις ενάντια στην εξουσία – των ανακτόρων παλιότερα, της Βουλής των Ελλήνων σ΄ ένα παρόν που είχε υπεξαιρεθεί. Η εφήμερη διεκδίκηση του δημόσιου χώρου που είχε σιωπηρά συνομολογηθεί ως χωρική ρήτρα του μεταδικτατορικού κοινωνικού συμβολαίου, υπονομευμένη από το ατελές πρελούδιο των Δεκεμβριανών του ΄08 καταργείται ουσιαστικά με την ad hoc κατάληψη της πλατείας.

Κινηματικό ρεπερτόριο μέχρι τους «Αγανακτισμένους»

Στο βαθμό που η ορατότητα της διαμαρτυρίας εξαντλείται στην κατάκτηση/απόσυρση του αντικειμένου της, η διαφορικότητα αυτής της νέας μορφής δημόσιας παρουσίας –η οποία ανακαλούσε τη στρατηγική των «κατασκηνωτών» του αντιπαγκοσμιοποιητικού κινήματος “Occupy”- κρίθηκε στην διάρκειά της, όσο και στην περιβόητη χωροταξική διάκριση των ποιοτικών χαρακτηριστικών της Πάνω Πλατείας από την Κάτω. Από τις 25 Μαϊου μέχρι τα μέσα περίπου του Ιουλίου καταγράφεται μια από τις μεγαλύτερες ακολουθίες διαρκούς παράθεσης κινηματικού ρεπερτορίου σ΄ όλη την επικράτεια με κορύφωση τη μεγαλειώδη ανταπόκριση του κόσμο στα δύο πανευρωπαϊκά καλέσματα των «Αγανακτισμένων» στις 29 Μαϊου και 5 Ιουνίου. Ασκείται φοβερή πίεση στην παραπαίουσα κοινοβουλευτική συσπείρωση των μνημονιακών πολιτικών, με αποτέλεσμα ο κατασταλτικός βραχίονας των συστημικών δυνάμεων να επιδοθεί σε άνευ προηγουμένου ασκήσεις πυγμής για την αντιμετώπιση της συντεταγμένης –αυτή τη φορά- ανυπακοής.

Δακρυγόνα και άγριοι ξυλοδαρμοί

Την Τετάρτη 15 Ιουνίου, ημέρα συμβολικού αποκλεισμού της Βουλής στη διάρκεια της γενικής απεργίας που εξήγγειλαν ΓΣΣΕ-ΑΔΕΔΥ, θα εξαπολυθεί ένα κύμα πρωτοφανούς βίας για τη διάλυση της μαζικότατης συγκέντρωσης. Συνοπτικός απολογισμός της συζήτησης που διεξάγονταν στη Βουλή για το Μεσοπρόθεσμο: ανελέητη ρίψη δακρυγόνων και χημικών, άγριοι ξυλοδαρμοί, τραυματισμοί, 18 προσαγωγές, 2 συλλήψεις, μια παρ΄ ολίγον παραίτηση της κυβέρνησης, «μισός» ανασχηματισμός, χοροί, τραγούδια και συγκίνηση στη φρεσκοπλυμένη από την αλυσίδα των εθελοντών πλατεία, σε μια συναυλία που στήθηκε αυθόρμητα από πλήθος γνωστών καλλιτεχνών. Το βράδυ της 29ης Ιουνίου, η πλατεία των «Αγανακτισμένων» στο Σύνταγμα παρουσιάζει εικόνα πεδίου μάχης μετά την ασύλληπτη καταστολή που προασπίστηκε τον διήμερο κάματο υπερψήφισης ενός ακόμα σχεδίου «διάσωσης» από το ελληνικό κοινοβούλιο (ψήφιση Μεσοπρόθεσμου 28-29 Ιουνίου). Σίγουρα το όργιο της βίας, ίσως ακόμα η κούραση, αλλά και  ό,τι βιώθηκε σαν «ήττα» να αλλάζει το σκηνικό την επαύριο, ωσότου τα ξημερώματα της 30ης Ιουλίου συνεργεία του Δήμου Αθηναίων και δυνάμεις της δημοτικής αστυνομίας αναλάβουν δράση για την εκκένωση της πλατείας Συντάγματος. Μια εβδομάδα αργότερα, την 7η Αυγούστου, η πλατεία Λευκού Πύργου θα αποδοθεί «αποκαθαρμένη» στους Θεσσαλονικείς και οι τελευταίοι «Αγανακτισμένοι» θα οδηγηθούν στα δικαστήρια με τις κατηγορίες «παραβίασης αρχαιολογικών χώρων»!  Πολύς λόγος έγινε για το αν και κατά πόσο η ανολοκλήρωτη εμπειρία των πλατειών που έθεσαν το ζήτημα των ορίων του κυρίαρχου πολιτικού μοντέλου και επίσης της έλλειψης εναλλακτικού, υπήρξε μια γόνιμη παρακαταθήκη για τις διεργασίες που χαρακτηρίζουν τις «κοινωνίες σε κίνηση» και αντιστοιχίζονται σε έμπρακτα αποτελέσματα

Από τις ζωές μας δεν είμαστε πρόθυμοι να… παραιτηθούμε

Πολλοί αναγνώρισαν το πνεύμα των «Αγανακτισμένων» στα επεισόδια έντονης αποδοκιμασίας των κυβερνητικών αξιωματούχων –με χαρακτηριστικότερη την αποχώρηση του ΠτΔ Κάρολου Παπούλια από την εξέδρα των επισήμων στη Θεσσαλονίκη την 28η Οκτωβρίου του 2011- όταν οι μνημονιακές στρεβλώσεις αθροίζονταν πια σ΄ ένα τεράστιο κοινωνικό κόστος με μηδενικά δημοσιονομικά αποτελέσματα. Ήταν η επομένη της υπογραφής συμφωνίας για τη μεγαλύτερη αναδιάρθρωση χρέους στην Ιστορία (27/10 -172 δις ευρώ) από τον έλληνα πρωθυπουργό στις Βρυξέλλες, η θητεία του οποίου επρόκειτο να ναυαγήσει άδοξα στα παρασκήνια της τρικυμιώδους Συνάντησης Κορυφής των Κανών, εξαιτίας ενός ατυχήσαντος –τελικά- δημοψηφίσματος για την έγκρισή της. Σαν «έτοιμος από καιρό», ο Λουκάς Παπαδήμος (πρώην Διοικητής της ΤτΕ και πρώην Αντ/ος της ΕΚΤ) θα διαδεχθεί τον μηδέποτε παραιτηθέντα Γ.Α. Παπανδρέου στην πολυπληθή μεταβατική κυβέρνηση που θα σχηματιστεί με τη στήριξη ΠΑΣΟΚ, ΝΔ και ΛΑΟΣ στις 11/11/2011. Σοβαρές ενστάσεις έγκριτων συνταγματολόγων για τη νομιμότητα της συγκρότησής της θα την υποδεχτούν από κοινού με τα σαρκαστικά σχόλια μερίδας του διεθνούς τύπου, σε πλήρη αντιδιαστολή με την «γενικευμένη» αίσθηση ανακούφισης που διοχετεύονταν σε τεράστιες δόσεις από τα ελληνικά ΜΜΕ. Μπορούμε να συζητήσουμε για ό,τι ακολούθησε στην πρώτη ευκαιρία που θα μας δοθεί, αρκεί να συμφωνήσουμε ότι απ΄ τις ζωές μας δεν είμαστε πρόθυμοι να παραιτηθούμε.

Info: Χ. Γιοβανόπουλος – Δ. Μητρόπουλος, (επιμ.), Δημοκρατία under Construction: Από τους δρόμους στις πλατείες, Α/συνέχεια, Αθήνα 2011

* δημοσιογράφος

Σχολιάστε

ΚΛΙΚ ΚΑΙ ΔΙΑΒΑΖΕΙΣ

Κάντε κλικ στο εξώφυλλο και διαβάστε ΔΩΡΕΑΝ την τελευταία έκδοση της Εφημερίδας «Καρφίτσα»

Polls

Sorry, there are no polls available at the moment.

STAY CONNECTED

NEWSLETTER

Focus-On

Εφημερίδες

Διαβάστε όλες τις εφημερίδες online

ΑΡΧΕΙΟ