ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

seismos_limnos

Ενεργά ρήγματα όπως αυτά που διατρέχουν την περιοχή της Βοιωτίας αλλά και της Κορίνθου, ταρακουνούν και την Αττική.

Την ίδια ώρα δεκάδες κυριολεκτικά ενεργά ρήγματα , τα οποία όπως λένε οι ειδικοί δίνουν σεισμούς όχι μεγαλύτερους από 6.5 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ, χαρτογραφούνται για πρώτη φορά επίσημα σε ελληνικούς και ευρωπαϊκούς χάρτες.

Σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πρόγραμμα SHARE που αφορά στην καταγραφή όλων των ενεργών ρηγμάτων και σεισμολογικών δεδομένων  στην Ευρώπη και τη Μεσόγειο , η Ελλάδα μαζί με την Τουρκία παραμένουν οι πιο σεισμογενείς περιοχές (βλ φωτό πιθανές περιοχές ενδεχόμενου σεισμού στην ΕΕ) .

Ταυτόχρονα στον ελληνικό χώρο και στις γειτονικές περιοχές όπως η Τουρκία, η Βουλγαρία, τα Σκόπια και η Αλβανία, κυριολεκτικά χαρτογραφούνται πολλές δεκάδες ενεργά ρήγματα.

 

Όπως σημειώνουν επιστήμονες από την Ιταλία και συγκεκριμένα το Πανεπιστήμιο της Φερρέρα, « ο σεισμικός κίνδυνος σήμερα είναι μεγαλύτερος λόγω της μεγάλης συγκέντρωσης πληθυσμού στα αστικά κέντρα αλλά και των πολυόροφων κτιριακών κατασκευών  γι αυτό και η ανοιχτή σε κάθε ενδιαφερόμενο βάση γεωλογικών και σεισμικών δεδομένων που αφορά όλη την Ευρώπη αποτελεί ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο».

 

 

ΟΙ ΠΙΟ ΣΕΙΣΜΟΓΕΝΕΙΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

«Από πουθενά δεν προκύπτει ότι θα μπορούσε να γίνει σεισμός της κλίμακας των 9 Ρίχτερ στην Ελλάδα» δηλώνει κατηγορηματικά στο Hellenic Nexus ο καθηγητής Γεωλογίας επικεφαλής της ομάδας που εργάστηκε για το Πρόγραμμα SHARE από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Σπύρος Παυλίδης.

Ωστόσο, η Ελλάδα σύμφωνα και με τα πιο πρόσφατα στοιχεία βρίσκεται περικυκλωμένη από συστήματα ρηγμάτων που διατρέχουν τη χώρα από τη μία άκρη έως την άλλη (βλ ενεργά ρήγματα στην Ελλάδα χάρτης).

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία των επιστημόνων «η μέση τάξη μεγέθους ενός σεισμού στον ελληνικό χώρο κυμαίνεται από 6-6.7 Ρίχτερ, ενώ υπάρχουν και ρήγματα που μπορούν να δώσουν σεισμούς της τάξης των 7-7.5 Ρίχτερ ειδικά στις περιοχές του λεγόμενου ελληνικού τόξου που διατρέχει τη θαλάσσια περιοχή νότια της Κρήτης, στην τάφρο του Βορείου Αιγαίου που ξεκινά από την Τουρκία και περνά κάτω από το θαλάσσιο χώρο του Αγίου Όρους και της Χαλκιδικής αλλά και στο θαλάσσιο χώρο του Ιονίου».

ΑΠΟ ΠΟΙΑ ΡΗΓΜΑΤΑ ΚΙΝΔΥΝΕΥΕΙ Η ΑΤΤΙΚΗ

Οι σεισμικές δονήσεις στο Κοπαρέλλι της Βοιωτίας   σκορπούν ανησυχία στους κατοίκους των γύρω περιοχών και του λεκανοπεδίου, ωστόσο τα σεισμικά γεγονότα προέρχονται όπως φαίνεται από έναν αρκετά καλά μελετημένο χώρο.

Σχετικά πρόσφατη μελέτη επιστημόνων από το Τμήμα Γεωλογίας του Πανεπιστημίου της Πάτρας (Ιω Τσοδούλος, Ιω Κουκουβέλας) και του τμήματος Γεωλογίας του ΑΠΘ (Σπύρος Παυλίδης) καταγράφουν μια …ιδιαίτερα δραστήρια ζώνη ενεργών ρηγμάτων που εκτείνεται από τον ανατολικό τομέα του κόλπου της Κορίνθου μέχρι τη Βοιωτία στην Κεντρική Ελλάδα.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν στην εργασία τους οι γεωλόγοι: «Υπάρχουν δύο κύριες δομές ρηγμάτων στην Κεντρική Ελλάδα που εκτείνονται από τον κόλπο της Κορίνθου μέχρι τον Βόρειο κόλπο της Εύβοιας»

Όπως φαίνεται και από τους γεωλογικούς χάρτες αυτά τα ενεργά ρήγματα σχεδόν διατρέχουν από τη μία άκρη στην άλλη την περιοχή και «επηρρεάζουν το τοπίο και γενικότερα τη λεκάνη και τοπιογραφία της Βοιωτίας» (βλ. Tsodoulos_et_alTECTOO7 pdf)

Αξίζει να σημειωθεί ότι από την ίδια περιοχή και συγκεκριμένα από το ρήγμα «Καλλιθέας-Ασωπίας» (περιοχή στη Βοιωτία κοντά στα Οινόφυτα) ήταν το επίκεντρο σεισμών του 1853 με μέγεθος 6.3-6.5 Ρ, του 1893  6.0 Ρ, του 1914 6.2 Ρ, του 1981-6.4-6.7 Ρ, ενώ το Μάρτιο του 1981 από τη γειτονική περιοχή των Αλκυονίδων νήσων ανατολικά του Κορινθιακού κόλπου προήλθε ο καταστροφικός σεισμός 6.4 .

Οι δύο περιοχές του Κορινθιακού κόλπου και του Ευβοϊκού επηρρεάζονται γεωμορφολογικά μέσω ενός συστήματος ενεργών ρηγμάτων , μιας ζώνης δηλαδή μήκους από 10-30 χιλιομέτρων.

Οι επιστήμονες χώρισαν την ευρύτερη περιοχή σε τέσσερις ενεργές ζώνες ρηγμάτων , οι οποίες φαίνεται ότι είναι ιδιαίτερα…δραστήριες το τελευταίο διάστημα.

Α)  Καλλιθέας –Ασωπίας στην ευρύτερη περιοχή της Θήβας

Β) Λιβαδόστρας-Καπαρέλλι (από την πλευρά του Κορινθιακού κόλπου)

Γ) Ερυθρές –Δάφνη (στην ευρύτερη περιοχή των Θηβών)

Δ) Νεοχώρι-Λεοντάρι  (κοντά στην Αλίαρτο)

 

ΤΕΣΣΕΡΑ ΕΝΕΡΓΑ ΡΗΓΜΑΤΑ ΣΕ ΑΠΟΣΤΑΣΗ 20 ΧΛΜ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Ο καταστροφικός σεισμός του 1999 στην Αθήνα ήταν η αφορμή για να μελετηθούν περισσότερο τα ενεργά ρήγματα που καταγράφονται μέσα σε πυκνοκατοικημένες περιοχές οι οποίες δεν θεωρούνταν μέχρι πριν λίγα χρόνια ως σεισμογενείς.

Η επιστημονική εργασία των Αθανασίου Γκάνα από το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και του Σπύρου Παυλίδη από το Τμήμα Γεωλογίας του ΑΠΘ, καταγράφει ενεργά ρήγματα στη Βόρεια και Δυτική Αττική τα οποία τοποθετούνται κυκλικά σε μια απόσταση από 8-10 έως και 20 χιλιόμετρα από την Αθήνα (βλ φωτό ΤΑ ΡΗΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ).

Αναλυτικότερα από δυτικά προς τα ανατολικά τα ενεργά ρήγματα που εντοπίζονται στην περιοχή της Αττικής είναι:

Θηρασίου –Φυλής (φωτ γεωλογική ανάλυση ρήγματος Φυλής. Ανυψώσεις ρήγματος Φυλής)

Αφιδνών

Αυλώνας

Πεντέλης.

 

Από  τα μέχρι τώρα στοιχεία που έχουν επεξεργαστεί οι επιστήμονες τα ενεργά αυτά ρήγματα σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να δώσουν σεισμούς μεγαλύτερους των 6-6.5 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ , χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ένας τέτοιος σεισμός δεν θα μπορούσε να είναι καταστροφικός.

Το ρήγμα της Αυλώνας πιθανολογείται μάλιστα ότι ήταν το επίκεντρο τριών σεισμών στην Αθήνα, το 1805, το 1874 και το 1889 με τον τελευταίο να είχε μέγεθος 6 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ.

ΕΞΗΝΤΑ ΕΝΕΡΓΑ ΡΗΓΜΑΤΑ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Περισσότερα από 60 ενεργά ρήγματα στη Βόρεια Ελλάδα καταγράφηκαν στην ελληνική βάση δεδομένων μέσω της μελέτης για τη Β Ελλάδα που έκαναν οι Σ Παυλίδης, Αλ Χατζηπέτρος Α Μιχαηλίδου , ΣΒαλκανιώτης και Σωτήρης Σπόρος από το Τμήμα Γεωλογίας του ΑΠΘ σε συνεργασία με τον Ricardo Caputo από το Τμήμα Φυσικής και Επιστημών Γης του Πανεπιστημίου Ferrara της Ιταλίας.

«Συνεργαζόμαστε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος SHARE και δημιουργούμε μια ανοιχτή βάση δεδομένων που είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε κάθε ερευνητή , επιστήμονα αλλά και στα όργανα της Πολιτείας. Το  seismic hazard harmonization in europe(share) είναι ένα εργαλείο ευρωπαϊκής έρευνας που στοχεύει στην καταγραφή ενεργών ρηγμάτων στην Ευρώπη και τη Μεσόγειο.

Η ελληνική άση δεδομένων (GreDaSS) στοχεύει στην συστηματική καταγραφή όλων των διαθέσιμων πληροφοριών που αφορούν στα νεοτεκ τονικά, ενεργά και ικανά ρήγματα όπως και στις σεισμογενείς ζώνες , στην κριτική ανάλυση στη συγκέντρωση πληροφοριων που αφορούν στην τοποθεσία, τη γεωμετρία και την κινητικότητα .

Η ελληνική βάση δεδομένων που ολοκληρώνεται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος SHARE στοχεύει στην συστηματική καταγραφή όλων των διαθέσιμων πληφοροριών που αφορούν τα νεοτεκτονικά , ενεργά και ικανά όπως χαρακτηρίζονται ΄ρηγματα της χώρας.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΑΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ: ΣΕΙΣΜΟΙ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΕΩΣ ΚΑΙ 7.5 ΡΙΧΤΕΡ

Στην εργασία με τίτλο «βελτιώνοντας τα εργαλεία εκτίμησης σεισμικού κινδύνου» που πραγματοποίήθηκε από την ομάδα εργασίας του καθηγητή του ΑΠΘ Σ Παυλίδη (Σ Σμπόρου, Α Χατζηπέτρου, Α Μιχαηλίδου, Σ Βαλκανιώτης, Γ Παπαθανασίου) σε συνεργασία με τον  Κ Caputo από το Πανεπιστήμιο της Ferrera, καταγράφονται όλα τα ενεργά ρήγματα της Θράκης της Μακεδονίας της Δυτικής Ελλάδας, της Ηπείρου και της Θεσσαλίας, το βάθος, το μήκος, τη διεύθυνσή τους αλλά και τα σενάρια και οι εκτιμήσεις για πιθανό μέγεθος σεισμού.

ΕΝΕΡΓΑ ΡΗΓΜΑΤΑ ΘΡΑΚΗΣ 

Η ευρύτερη περιοχή της Μακεδονίας και της Θράκης επηρρεάζεται από μια ζώνη ρηγμάταων μήκους 300 χιλιομέτρων που ξεκινά από Τουρκία και φθάνει μέχρι την κοιλάδα του Βαρδάρη.

Το  ρήγμα Κομοτηνής-Ιάσμου και Ξάνθης μήκους 120 χιλιομέτρων διαπερνά την οροσειρά της Ροδόπης ενώ ένας κλάδος του φθάνει μέχρι και τη λεκάνη της Καβάλας.

Από το ενεργό ρήγμα έχουν προέλθει και παλαιότεροι καταστροφικοί σεισμοί όπως της Κομοτηνής το 1784, της Δράμας και της Ξάνθης το 1829. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των σεισμολόγων ο μεγαλύτερος σεισμός που μπρορεί να προέλθει από το ρήγμα αυτό είναι της τάξης των 7 Ρ.

Άλλη μία ζώνη ρηγμάτων μήκους 48 χιλιομέτρων διατρέχει την περιοχή της Δράμας . Από τη συγκεκριμένη περιοχή προήλθε ο σεισμός του 1986 μεγέθους 5.2 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ. Από τη συγκεκριμένη περιοχή ο μεγαλύτερος σε μέγεθος σεισμός που μπορεί να συμβεί είναι 7 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ.

 ΔΕΚΑΔΕΣ ΕΝΕΡΓΑ ΡΗΓΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Η ζώνη ρηγμάτων της περιοχής των Σερρών και του Μπέλες μπορεί να δώσει σύμφωνα με το χειρότερο σενάριο που έχουν επεξεργαστεί οι σεισμολόγοι σεισμούς μέχρι 6.7-6.8 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ.

Στη χερσόνησο της Χαλκιδικής καταγράφονται ενεργές ζώνες ρηγμάτων που συνδέονται με αυτές της Θεσσαλονίκης, ενώ στο νότιο θαλάσσιο χώρο της Χαλκιδικής περνά μια δεύτερη ζώνη ρηγμάτων του τόξου του Βορείου Αιγαίου.

Οι νομοί Χαλκιδικής και Θεσσαλονίκης, διατρέχονται από δεκάδες μικρά και μεγαλύτερα ενεργά ρήγματα που μπορούν να δώσουν μέχρι 6.8-7 της κλίμακας Ρίχτερ.

Το ανησυχητικό για μικρότερης δυναμικής ρήγματα είναι όμως ότι καταγράφονται μέσα σε κατοικημένες περιοχές , συχνά με πυκνή δόμηση.

Αναλυτικά ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ

-Σύστημα Ρηγμάτων Στρατωνίου-Βαρβάρας

-Και σύστημα ρηγμάτων Γοματίου-Βουβουρούς , διαπερνά   τις περιοχές Σοχού, Μαυρούδας, Μυγδονίας και καταλήγει σύμφωνα με τις απόψεις ορισμένων επιστημόνων μέχρι το Ασβεστοχώρι, την Πυλαία Θεσσαλονίκης και την περιοχή Ανθεμούντα στα ανατολικά του νομού Θεσσαλονίκης.

Τα πιθανά σενάρια για τα ρήγματα αυτά είναι να δώσουν σεισμό ο οποίος στο μεγαλύτερο δυνατό μέγεθός του θα φτάσει τους 6.9-7 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ.

-Στη θαλάσσια περιοχή νότια της Κασσάνδρας στη Χαλκιδική έχει καταγραφεί ρήγμα μήκους 46 χιλιομέτρων , από το οποίο μπορεί να προέλθει σεισμός μεγέθους 6.0-6.8 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ.

Στα όρια μεταξύ νομών Χαλκδικής και Θεσσαλονίκης καταγράφονται τα εξής ενεργά ρήγματα που βρίσκονται μέσα σε κατοικημένες περιοχές:

σύστημα ρηγμάτων Σοχού-Μαυρούδας μήκους 41 χιλιομέτρων με το μεγαλύτερο

μέγεθος σεισμού που μπορεί να δώσουν τους 6.3-6.8 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ.

-σύστημα ρηγμάτων λεκάνης Μυγδονίας που διατρέχει τις περιοχές Απολλωνίας, Γερακαρούς, Λαγκαδά και έχει μήκος 67 χιλιόμετρα. Από τη συγκεκριμένη περιοχή προήλθε και ο καταστροφικός σεισμός του 1978 που έπληξε τη Θεσσαλονίκη.  Το σύστημα αυτό φαίνεται να συνδέεται με το ρήγμα του Ασβεστοχωρίου μία απόληψη του οποίου πρόσφατες μελέτες αναφέρουν ότι φτάνει στην καρδιά της Θεσσαλονίκης στην οδό Βούλγαρη.

-στα ανατολικά της Θεσσαλονίκης βρίσκεται η ζώνη ρηγμάτων του Ανθεμούντα μήκους 40 χιλιομέτρων. Ορισμένοι γεωλόγοι πιστεύουν ότι το ρήγμα αυτό διατρέχει και το Θερμαϊκό κόλπο για να καταλήξει στη δυτική πλευρά της πόλης. Από το ρήγμα του Ανθεμούντα προήλθαν καταστοφικοί σεισμοί του 1759 και του 1677 βαθμών 6.2 της κλίμακας Ρίχτερ οι οποίοι είχαν προξενήσει καταστροφές και στη Θεσσαλονίκη.

Σύμφωνα με τα χειρότερα σενάρια που επεξεργάστηκαν οι ερευνητές ο μεγαλύτερος σεισμός που μπορεί  να προέλθει από την περιοχή θα είναι 6.9 Ρίχτερ.

ΡΗΓΜΑΤΑ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ 

Ο σεισμός του 95 στην Κοζάνη όπως και ο καταστροφικός σεισμός του 99 στην Αθήνα ανέτρεψαν τα δεδομένα των ειδικών για «λιγότερο και περισσότερο σεισμογενείς περιοχές της χώρας»

Στη Δυτική Μακεδονία στη ζώνη «Αντι Ελληνίδες» (Anti-Hellinides fault system) ανήκουν τα ρήγματα της Βόρειας Αλμωπίας, της Γουμένισας , τα ρήγματα στη λεκάνη της Πτολεμαϊδας , το ρήγμα που διατρέχει το Αμύνταιο όπως και ένα ακόμη που περνά από το Νυμφαίο , ρήγμα στη νότια ακτή της Χειμαδίτιδας λίμνης, το σύστημα ρηγμάτων της λίμνης Βεγορίτιδας και Βεγόρας , το ρήγμα της Περαίας, της Κόνιτσας και του Αλιάκομονα που χωρίζεται σε μικρότερα ρήγματα που διατρέχουν το Παλαιοχώρι και τα Σέρβια. Σύμφωνα με το «χειρότερο σενάριο» που έχουν επεξεργαστεί οι επιστήμονες ο μεγαλύτερος σεισμός που μπορεί να προέλθει από τα ρήγματα της περιοχής μπορεί να είναι γύρω στα 6.7 Ρίχτερ.

Η ΖΩΝΗ ΡΗΓΜΑΤΩΝ ΤΟΥ Β ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΙ Η ΑΠΟΛΗΞΗ ΤΟΥΣ

Η ζώνη ρηγμάτων του Βορείου Αιγαίου ξεκινά από την Τουρκία (south Anatolia fault) διατρέχει το Βόρειο Αιγαίο και καταλήγει περνώντας από τις Σποράδες στη Θεσσαλία.

Πρόκειται για μία ζώνη ρηγμάτων με ιδιαίτερη κινητικότητα από την οποία μπορεί να προκύψουν σεισμοί έως και 7.5 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ.

Ευτυχώς στο μεγαλύτερο μέρος της η ζώνη ρηγμάτων βρίσκεται σε θαλάσσιο χώρο περνώντας από τη Βόρεια Λήμνο τη Νότια Χαλκιδική σε μία ζώνη μήκους 90 χιλιομέτρων και φθάνοντας μέχρι τις Σποράδες. Από τη συγκεκριμένη ζώνη ρηγμάτων προήλθαν ισχυροί σεισμοί με επίκεντρο το θαλάσσιο χώρο του Β Αιγαίου (1982 6.6 Ρίχτερ και 1983 6.7 Ρίχτερ).

Αναλυτικά:

Το Νότιο τμήμα της ζώνης ρηγμάτων του Β Αιγαίου περνά από τη Λήμνο και την Ίμβρο για να καταλήξει στον κόλπο του Μαρμαρά (άλλη μια περιοχή στη γειτονική Τουρκία με έντονη σεισμικότητα). Πόρκειται για ένα μήκος ρηγμάτων που φθάνει τα 200 χιλιόμετρα και μπροεί να δώσει σεισμούς έως και 7.5 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ.

Το Βόρειο τμήμα της συγκεκριμένης ζώνης ρηγμάτων περνά από τη Σαμοθράκη τη Λήμνο και τον Άγιο Ευστράτιο και έχει μήκος 40 χιλιόμετρα , ενώ μπορεί να δώσει σεισμούς που ενδέχεται να φτάσουν τα 6.5-7.0 Ρίχτερ.

Η ζώνη ρηγμάτων του Β Αιγαίου φθάνει μέχρι τον Παγασητικό κόλπο και συγκεκριμένα το Βόλο και τη Νότια Αγχίαλο όπου το χειρότερο σενάριο των ειδικών προβλέπει σεισμό 6.5-6.7 Ρίχτερ.

Απολήξεις αυτού του συστήματος ρηγμάτων διατρέχουν το Δομοκό στη λεκάνη του Νοτίου Τρυνάβου, το Ομόλιο στο ρήγμα της Θεσσαλίας και φθάνουν μέχρι τη ΝΔ ακτή του Πηλίου, βόρεια της Σκιάθου και της Σκοπέλου.

 

Σχολιάστε