Ένα εντυπωσιακό 24% των αφίξεων της ελληνόκτητης ναυτιλίας στα λιμάνια των ΗΠΑ το 2024 πραγματοποιήθηκε με πλοία ναυπηγημένα στην Κίνα, ποσοστό που θέτει πλέον σε σοβαρό κίνδυνο το λειτουργικό κόστος των Ελλήνων εφοπλιστών, μετά τη δημοσιοποίηση της πρότασης του Γραφείου Αντιπροσώπου Εμπορίου των ΗΠΑ (USTR) για επιβολή πρόσθετων λιμενικών τελών σε πλοία κινεζικής ναυπήγησης.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Lloyd’s List, εφόσον το μέτρο εφαρμοζόταν ήδη, το επιπλέον κόστος για τους διαχειριστές των ελληνικών πλοίων θα ξεπερνούσε το 1 δισ. δολάρια ετησίως, προκαλώντας σοβαρές αναταράξεις στο μοντέλο λειτουργίας της ελληνικής ναυτιλίας, ειδικά στον bulk και tanker κλάδο.
Τα μεγέθη της ελληνικής παρουσίας στις ΗΠΑ
Το 2024, ο ελληνόκτητος στόλος πραγματοποίησε 3.749 αφίξεις σε αμερικανικά λιμάνια, με συνολική μεταφορική ικανότητα 281,7 εκατ. dwt. Από αυτές, 903 αφίξεις έγιναν με κινεζικής κατασκευής πλοία, αντιστοιχώντας σε 58,6 εκατ. dwt — δηλαδή το 24% των αφίξεων και το 21% της συνολικής μεταφορικής ικανότητας.
Τα bulk carriers ηγήθηκαν με 536 ταξίδια, ακολουθούμενα από πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων (175) και δεξαμενόπλοια αργού πετρελαίου (98).
Το σχέδιο USTR και οι εμπορικές επιπτώσεις
Η πρόταση της Ουάσινγκτον εντάσσεται στη γενικότερη σκληρή στάση της αμερικανικής κυβέρνησης απέναντι στην Κίνα, ενόψει και της πιθανής επανεκλογής του Ντόναλντ Τραμπ. Τα νέα τέλη λιμενικών υπηρεσιών προορίζονται να επιβληθούν σε πλοία κινεζικής ναυπήγησης που φτάνουν στα αμερικανικά λιμάνια από τρίτες αγορές, με στόχο την αποθάρρυνση της εξάρτησης από την Κίνα στον ναυπηγικό τομέα.
Ανησυχία και προβληματισμός στη ναυτιλιακή κοινότητα
Η ελληνική ναυτιλιακή βιομηχανία, αν και διατηρεί παγκόσμια κυριαρχία, έχει σημαντική έκθεση στον κινεζικό ναυπηγικό κλάδο, λόγω κόστους, τεχνογνωσίας και διαθεσιμότητας. Πηγές από τη ναυτιλιακή αγορά εκτιμούν ότι η επιβολή τελών μπορεί να οδηγήσει σε αναπροσαρμογή δρομολογίων, επαναδιαπραγμάτευση συμβολαίων και περαιτέρω πίεση στα ναύλα.
Παράλληλα, απαιτείται συντονισμένη αντίδραση της Ε.Ε. και εμπλοκή της ελληνικής κυβέρνησης στα διατλαντικά φόρα, καθώς το μέτρο δεν πλήττει μόνο την Κίνα, αλλά και τους Ευρωπαίους εταίρους, με την Ελλάδα να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των επιπτώσεων.
Μπροστά σε μια νέα εμπορική γεωπολιτική ισορροπία
Η νέα αυτή πρόταση ενισχύει την εικόνα ενός διευρυνόμενου εμπορικού πολέμου, με τη ναυτιλία να μετατρέπεται σε στρατηγικό εργαλείο πίεσης. Όπως υπογραμμίζουν αναλυτές, η αμερικανική επιθετικότητα και η προσπάθεια αναδιάταξης της εφοδιαστικής αλυσίδας ίσως οδηγήσουν σε μακροχρόνιες επιπτώσεις στις επενδυτικές αποφάσεις της ελληνικής ναυτιλίας και στην αναδιαμόρφωση της σχέσης ΕΕ–ΗΠΑ στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών.
