Χρήστος Στυλιανίδης: Στοχευμένες πολιτικές αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης και αναβάθμιση της Πολιτικής Προστασίας

Το Φόρουμ, με κεντρικό θέμα «Αξιοποιώντας τη δυναμική των Πόλεων και των Περιφερειών», εστιάζει τις εργασίες του στην παρουσίαση πρωτοβουλιών για την ανάπτυξη νέων δυνατοτήτων σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, καθώς και σε ζητήματα προώθησης των πολιτικών συνοχής μέσω των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων. Η ενίσχυση πολιτικών βιωσιμότητας με την υποστήριξη και της ΕΕ τίθεται επίσης προς συζήτηση, ενώ οι συμμετέχοντες καλούνται να ανταλλάξουν εμπειρίες και ιδέες σε ένα πλαίσιο συνεργειών μεταξύ διεθνών οργανισμών, εκπροσώπων του ιδιωτικού τομέα, ακαδημαϊκών φορέων και της κοινωνίας των πολιτών.

Με την κλιματική κρίση να καθιστά επιτακτική την ανάγκη ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των τοπικών κοινωνιών, αλλά και ανάληψης συγκεκριμένων πρωτοβουλιών σε θέματα πρόληψης και ετοιμότητας, η συμμετοχή του νέου Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας στις εργασίες του Φόρουμ είναι πιο επίκαιρη παρά ποτέ.

Αναφερόμενος στην αυτοψία που πραγματοποίησε χθες στην Κέρκυρα, είπε ότι υπήρχαν καταστροφές οι οποίες προήλθαν από τρεις διαφορετικούς λόγους. Όπως εξήγησε, η Κέρκυρα έχει γερασμένες υποδομές κι έπρεπε να γίνει μια προσαρμογή των υποδομών με βάση τα νέα δεδομένα. Ο κ. Στυλιανίδης τόνισε ότι θα πρέπει να γίνει ένα νέο master plan που θα εκπονηθεί από την Περιφέρεια, τους δήμους και θα βοηθήσει το κράτος, με βάση τα νέα στάνταρντ της κλιματικής κρίσης. Παράλληλα, αυτό που παρατηρήθηκε στην Κέρκυρα, σύμφωνα με τον κ. Στυλιανίδη, είναι ότι το φαινόμενο ξεπέρασε το επίπεδο βροχόπτωσης, ακόμη και για την Κέρκυρα που, όπως είπε, είναι η περιοχή με το πιο υψηλό επίπεδο βροχόπτωσης στη χώρα. 

«Φτάσαμε σε πολύ υψηλά επίπεδα βροχόπτωσης, αλλά έλειπαν κι αυτές οι τρεις λέξεις που συνδέουν την κλιματική κρίση με την Πολιτική Προστασία, η πρόληψη-Ετοιμότητα/Προετοιμασία- Ανθεκτικότητα. Όλα αυτά μαζί δημιουργούν το πιο σωστό υπόβαθρο για να περιορίσεις τις επιπτώσεις ενός τέτοιου φαινομένου που ξεπερνά τα συνηθισμένα. Δεν τα είχαμε στην Κέρκυρα, να το ομολογήσουμε, όπως δεν τα είχαμε και στην Αθήνα, στην περίπτωση του “Μπάλλου”, γι’ αυτό πήραμε για κάποιους ακραία μέτρα. Αν για οποιονδήποτε λόγο αφηνόμαστε στην τύχη των γεγονότων και των πραγμάτων με σαφείς μετεωρολογικές ενδείξεις και επιβεβαιώνονταν οι μετεωρολογικές ενδείξεις, φοβάμαι ότι θα θρηνούσαμε επί των ερειπίων», σημείωσε ο κ. Στυλιανίδης. 

Σχετικά με την κλιματική αλλαγή και τη συνεργασία με την τοπική αυτοδιοίκηση, ο κ. Στυλιανίδης είπε ότι η κλιματική αλλαγή και η κλιματική κρίση είναι εδώ με τις επιπτώσεις της και τρέχει με ρυθμούς ιλιγγιώδεις και δεν υπάρχει χώρα στον κόσμο και ειδικά στις ανεπτυγμένες χώρες που ενδεχομένως κάποιος να πιστέψει ότι μπορεί να αντιμετωπίσει αυτό το μεγάλο πρόβλημα αγνοώντας την τοπική αυτοδιοίκηση. «Είναι αφέλεια εγκληματική. Χρειάζεται το τοπικό πρόσημο, χρειάζεται η ιδιαιτερότητα της περιοχής. Δεν τα ξέρει κανείς καλύτερα εκτός από την τοπική αυτοδιοίκηση, είτε στο επίπεδο της περιφέρειας είτε στο επίπεδο των δήμων, που σημαίνει ότι δίχως τη συμμετοχή της τοπικής αυτοδιοίκησης και κατ’ επέκταση της κοινωνίας των πολιτών, θα αποτύχει οποιαδήποτε πολιτική», σημείωσε ο κ. Στυλιανίδης. 

Αναφερόμενος στο πρόγραμμα ΑΙΓΙΣ, είπε ότι πρόκειται για ένα πρόγραμμα που θα αναβαθμίσει τα θέματα πολιτικής προστασίας και κλιματικής κρίσης, καθώς  προνοεί πολύ σημαντικά συστήματα, τεχνολογικά εξελιγμένα που θα βοηθήσουν στην πρόληψη, στην προετοιμασία. Όπως εξήγησε, θα αγοραστούν τα λεγόμενα early warning systems με ανιχνευτές, θα αγοραστούν ειδικά drones, που θα παρακολουθούν τα ευάλωτα σημεία, π.χ. των πλημμυρικών φαινομένων, εκεί που συμβαίνουν συχνά για διάφορους λόγους. 

Σχετικά με τον «Μπάλλο», ανέφερε ότι κατάφεραν, μέσω των Ενιαίων Συντονιστικών Κέντρων, να γίνει γρήγορη διασπορά δυνάμεων στα ευάλωτα σημεία. «Ήμασταν εκεί πριν προκύψει το φαινόμενο. Μετακινήσαμε και πληθυσμούς, στη Βόρεια Εύβοια, στη Δυτική Αττική, που ήταν πολύ ευάλωτες περιοχές για να προλάβουμε. Την ίδια στιγμή στην Ελευσίνα, στο Σαρανταπόταμο, ξεκινήσαμε το ίδιο βράδυ με μηχανήματα και από εργολάβους και από το στρατό, ώστε να έχουμε ανοιχτό το Δέλτα του ποταμού κάτω στη Χαλυβουργική για να μην έχουμε πρόβλημα πλημμύρας και να επηρεαστεί η Ελευσίνα. Αυτά είναι μέρος της προετοιμασίας, της ετοιμότητας» τόνισε, ενώ προσέθεσε ότι όλα αυτά θα συγκροτηθούν, θα φτάσουν σε ένα επαρκές επίπεδο ανταπόκρισης αφού θα υπάρχουν όλα αυτά τα τεχνολογικά μέσα. «Τώρα δεν τα έχουμε, γι’ αυτό πρέπει να είμαστε πιο ενεργοί για να μην θρηνήσουμε θύματα. Όταν θα ολοκληρωθεί αυτό το σχέδιο, πιστεύω η χώρα θα είναι έτοιμη να λειτουργήσει σε αυτές τις καίριες λέξεις, πρόληψη, προετοιμασία-ετοιμότητα κι ανθεκτικότητα», υπογράμμισε ο κ. Στυλιανίδης. 

Αναφορικά με την αντιπυρική περίοδο και τις φωτιές, ο κ. Στυλιανίδης είπε ότι πρόκειται για μια «μεγάλη πρόκληση», για την οποία προετοιμάζονται. Στο σημείο αυτό αναφέρθηκε στην επίσκεψή του στις Βρυξέλλες, όπου εξασφαλίστηκαν τα εξής: «Πρώτα από όλα ότι η Ελλάδα θα είναι ο κόμβος της περιοχής και θα σταθμεύσουν είτε ελικόπτερα είτε άλλο υλικό από την Ευρωπαϊκή Ένωση, με χρηματοδότηση της ΕΕ. Το δεύτερο, ξεκινά η διαδικασία της αγοράς των Καναντέρ, των αεροπλάνων που μπορούν να μετακινηθούν σε μεγάλες αποστάσεις και το πρώτο που θα αγοραστεί μέσω του rescEU, θα διατεθεί στην Ελλάδα. Η Ελλάδα θα πάρει δύο δωρεάν Καναντέρ από το rescEU με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και άλλα πέντε με εθνικούς πόρους. Αυτό αντιλαμβάνεστε ότι θα ενισχύσει πάρα πολύ τον εθνικό στόλο των εναέριων μέσων. Ταυτόχρονα, ξεκινήσαμε μέσω της γνωστής διαδικασίας του NSPA, μέσω του αρμόδιου φορέα του ΝΑΤΟ δηλαδή, τις διαδικασίες για να προλάβουμε να ενοικιάσουμε αεροσκάφη Αirtractors, καθώς και ελικόπτερα. Ξεκίνησε η διαδικασία και πιστεύω ότι θα έχουμε περισσότερα εναέρια μέσα απ’ ό,τι είχαμε πέρυσι το καλοκαίρι, ανέφερε χαρακτηριστικά, ενώ προσέθεσε ότι το άλλο που «κέρδισαν από τις Βρυξέλλες είναι ένα καινούριο πρότζεκτ, που βασίζεται στη λογική της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και περιλαμβάνει την άφιξη πυροσβεστών από τις βόρειες χώρες το καλοκαίρι για να βοηθούν τη χώρα σε συνεργασία με τους πυροσβέστες στην Ελλάδα. «Θα έρχονται δηλαδή πυροσβέστες από τον ευρωπαϊκό Βορρά να βοηθούν το καλοκαίρι και πυροσβέστες από τον ευρωπαϊκό Νότο, θα πηγαίνουν το χειμώνα στο Βορρά για να συνδράμουν στην αντιμετώπιση των πλημμυρών. Είναι πάρα πολύ σημαντικό ότι το πρόγραμμα αυτό ξεκινά στην Ελλάδα κι αυτό είναι μια ένδειξη ότι η Ελλάδα πρωτοπορεί και παρουσιάζει καινοτόμες απόψεις στα θέματα της Πολιτικής Προστασίας», σημείωσε ο κ. Στυλιανίδης. 

Ως προς το θέμα της εκπαίδευσης των δασοπυροσβεστών, ο κ. Στυλιανίδης είπε ότι αυτές τις μέρες θα μεταβούν  στις ΗΠΑ οι πέντε πρώτοι πυροσβέστες για να λάβουν ειδική εκπαίδευση, ενώ προσέθεσε ότι η ένταξη της Πολιτικής Προστασίας στη συμφωνία που υπέγραψε ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας με τις ΗΠΑ  αποτελεί «ένα μεγάλο γεγονός γιατί σπάνια σε τέτοιες συμφωνίες περιλαμβάνονται θέματα Πολιτικής Προστασίας. Θεωρώ ότι ήταν επιτυχία της Ελλάδας, γιατί χρειαζόμαστε την αμερικάνικη τεχνογνωσία και συνδρομή», υπογράμμισε. 

«Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν από κανένα κράτος από μόνο του. Κι εμείς πρέπει να ζητάμε βοήθεια. Η πρώτη βοήθεια είναι η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, γι’ αυτό κι επιμένω ότι η Ελλάδα μπορεί να πρωτοπορήσει στην αναβάθμιση της αλληλεγγύης μέσα από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό πολιτικής προστασίας. Στις Βρυξέλλες καταφέραμε κάποια πράγματα και θα συνεχίσουμε σε αυτή την κατεύθυνση. Εμείς θα προσφέρουμε τη βοήθεια μας όταν μας χρειαστούν τα άλλα κράτη-μέλη και θα τη ζητήσουμε από τους άλλους και μάλιστα αν είναι δυνατόν με ευρωπαϊκούς πόρους», σημείωσε ο κ. Στυλιανίδης. 

Σχετικά με το σεισμό στο Αρκαλοχώρι, ο κ. Στυλιανίδης είπε ότι προχωρούν τα ζητήματα στεγαστικής αρωγής, οι πλατφόρμες για τους κατοίκους 
λειτουργούν πλήρως, ενώ προσέθεσε ότι από το δεύτερο βράδυ υπήρχαν διαθέσιμες κλίνες, σπίτια για όλους όσοι ήθελαν να πάνε. «Αυτοί που βρίσκονται ακόμα στις σκηνές, δεν επιθυμούν να πάνε σε ξενοδοχεία ή σπίτια. Προτιμούν να μείνουν στις σκηνές για να είναι κοντά στο σπίτι τους. Αυτό δεν μπορεί κανείς να τους το στερήσει», τόνισε. Ερωτηθείς για τα κοντέινερς που βρίσκονται εκεί, ο κ. Στυλιανίδης είπε ότι η κυβέρνηση έστειλε τα κοντέινερ, στέλνει συνεχώς και θα είναι εκεί για όποιον θέλει να μείνει σε αυτά. «Θεωρώ όμως ότι η μεταβατική περίοδος διαμονής ξενοδοχείων και διαμερισμάτων είναι πολύ σημαντική. Πιστεύω ότι στο Αρκαλοχώρι- και το έζησα από την πρώτη στιγμή-  εφαρμόστηκε ένα μοντέλο πολύ σωστής ανταπόκρισης του κράτους. Σας το λέω με επίγνωση. Εκτός ίσως από την πρώτη μέρα που είχαμε κάποια προβλήματα για να βρούμε συγκεκριμένα πράγματα, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι από το πρώτο βράδυ οι άνθρωποι είχαν ζεστό φαγητό, είχε ο καθένας μια στέγη και από τη δεύτερη μέρα είχαμε ξενοδοχεία, διαμερίσματα και όλες τις δυνατότητες ώστε να μη μείνει κανείς σε σκηνή. Όσοι επομένως βρίσκονται σε σκηνές, βρίσκονται εκεί με δική τους αποκλειστική θέληση», υπογράμμισε. 

Σε ερώτηση για τις παθογένειες της Πολιτικής Προστασίας και πώς θα αντιμετωπιστούν, ο κ. Στυλιανίδης είπε ότι η Πολιτική Προστασία είναι θύμα του πώς χτίστηκε το ελληνικό δημόσιο. «Έχει πάρα πολλές επικαλύψεις αρμοδιοτήτων. Η Πολιτική Προστασία έπρεπε να ήταν απελευθερωμένη από αυτές τις νομικίστικες προσεγγίσεις και εμπόδια. Δεν είναι. Προσπαθούμε μέσα από την οριοθέτηση των αρμοδιοτήτων του νέου υπουργείου στο πλαίσιο του συντονισμού, του ελέγχου της εποπτείας να απελευθερώσουμε την Πολιτική Προστασία από γραφειοκρατικά κολλήματα. Θεωρώ ότι σιγά σιγά βήμα βήμα θα μπορέσουμε να την απελευθερώσουμε», σημείωσε ο κ. Στυλιανίδης.  

Σε ό,τι αφορά το ανθρώπινο δυναμικό, είπε ότι είναι ανάγκη να αναγνωριστεί ο ρόλος των πυροσβεστών, των αστυνομικών, των σωμάτων ασφαλείας. «Η πυρκαγιά δεν σβήστηκε μόνη της, την έσβησαν οι πυροσβέστες. Πρέπει να τους αποδώσουμε αυτή την αναγνώριση. Ο πυροσβέστης στις ΗΠΑ έχει πολύ σημαντικό ρόλο στην κοινωνία. Αυτή την αναγνώριση της προσφοράς πρέπει, λοιπόν, να αποδώσουμε κι εμείς σε αυτούς τους ανθρώπους. Το ότι χρειάζονται επιμόρφωση, αυτό είναι βέβαιο. Γι’ αυτό ξεκινάμε με αυτούς τους πέντε πυροσβέστες μας που θα εκπαιδευτούν και θα εκπαιδεύσουν με τη σειρά τους επιπλέον 50. Αυτός θα είναι ο πρώτος πυρήνας», κατέληξε ο κ. Στυλιανίδης.