04:36, Δευτέρα
15 Αυγούστου 2022

Εκλογές: Déjà vu

Στις επικείμενες εκλογές με απλή αναλογική, δεν υπηρετείται ένας κομβικός και κρίσιμος εθνικός στόχος: αυτός της σταθερότητας.

Tης ΕΛΛΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ

Όταν ο ΣΥΡΙΖΑ ψήφισε την απλή αναλογική, ήταν απολύτως προφανές ότι στόχευε να ανακόψει τη δυνατότητα σχηματισμού αυτοδύναμης κυβέρνησης από τη Νέα Δημοκρατία. Το επιχείρημα που πρόβαλε ήταν ότι θα πρέπει να υπάρχει επαρκής εκπροσώπηση όλων των πολιτικών ιδεολογικών τάσεων που ενυπάρχουν στο εκλογικό σώμα.

Ο στόχος αυτός, όμως, υπηρετείται ήδη από την παρούσα Βουλή, την οποία συγκροτούν εκπρόσωποι από έξι κόμματα.

Αντιθέτως, με τις επικείμενες εκλογές σε απλή αναλογική, δεν υπηρετείται ένας κομβικός και κρίσιμος εθνικός και όχι κομματικός στόχος: Αυτός της σταθερότητας που απαιτείται για να εξέλθει αλώβητη η χώρα από τις πρωτοφανείς κρίσεις με τις οποίες είναι αντιμέτωπη η Ελλάδα αλλά και η ΕΕ ευρύτερα.

Δυστυχώς για τη χώρα στην παρούσα συγκυρία, με ευθύνη της συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, είναι εξαιρετικά πιθανό να βρεθούμε το φθινόπωρο ή την ερχόμενη άνοιξη μπροστά στο ενδεχόμενο ένα κόμμα που συγκεντρώνει ποσοστό της τάξης του 38% με 39% στις βουλευτικές εκλογές να μην μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση λόγω της απλής αναλογικής καιμέσα σε αυτή την εξαιρετικά ταραγμένη διεθνή συγκυρία να οδηγηθούμε σε δεύτερες κάλπες, έναν, ενάμιση μήνα μετά, με ό,τι σημαίνει αυτό για την οικονομία και τη διαχείριση όλων των κρίσιμων προβλημάτων.

Για τη Νέα Δημοκρατία, το στοίχημα είναι να ξεπεραστεί η απλή αναλογική, προκειμένου η χώρα να μην περιέλθει σε κυβερνητικό αδιέξοδο και να φέρει σε πέρας το μεταρρυθμιστικό της σχέδιο με ορίζοντα δεκαετίας.

Για τον ΣΥΡΙΖΑ, πάλι, η απλή αναλογική αποτελεί το μέσο για την επίτευξη κυβέρνησης συνεργασίας με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ, έτσι ώστε να υλοποιήσει ένα πρόγραμμα προοδευτικής διακυβέρνησης. Ενδεχόμενο, που πάντως, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, δεν διαφαίνεται στον ορίζοντα.

Για να έχουμε μια ιδέα του τιμας περιμένει, αρκεί να κοιτάξουμε πίσω μας. Ο νόμος (Τσοχατζόπουλου – Πεπονή) το 1989, ο οποίος προσομοιάζει αρκετά σε αυτόν της απλής αναλογικής του ΣΥΡΙΖΑ, στέρησε την αυτοδυναμία από τη ΝΔ και τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη και οδήγησε σε τρεις αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις, μέχρις ότου επιτευχθεί οριακή αυτοδυναμία. Τότε, στις εκλογές του Ιουνίου του 1989, η ΝΔ κέρδισε 145 έδρες με το τότε εκλογικό σύστημα.

Αν η αναμέτρηση είχε γίνει με το προηγούμενο σύστημα, η ΝΔ θα είχε 164! Ο νόμος Κουτσόγιωργα είχε ως κατακλείδα ότι η Αριστερά θα συμμαχεί πάντοτε με το ΠΑΣΟΚ, ως εκ τούτου οι πιθανότητες επανόδου της ΝΔ στην εξουσία θα εκμηδενίζονταν και η «κάθαρση» που επίμονα ζητούσε η ΝΔ θα ματαιωνόταν. Η ιστορία, ωστόσο, άλλα έμελλε να γράψει. Η Αριστερά, με φόντο το σκάνδαλο Κοσκωτά, ενστερνίστηκε το μαζικό αίτημα για κάθαρση, έκλεισε την πόρτα στο ΠΑΣΟΚ και επέλεξε τον ιστορικό συμβιβασμό με τη ΝΔ για τη συγκρότηση της κυβέρνησης υπό τον Τζαννή Τζαννετάκη.

Τριάντα χρόνια μετά, η ιστορία μοιάζει déjà vu. Ο πρωθυπουργός έχει δεσμευτεί σε διπλές εκλογές το 2023, όπου οι πρώτες θα γίνουν με απλή αναλογική και, αφού δεν θα σχηματιστεί κυβέρνηση, θα ακολουθήσουν δεύτερες με ενισχυμένη αναλογική.

Γιατί; Μα, είναι απολύτως προφανές. Διότι η απλή αναλογική έχει συνδεθεί με τις χειρότερες περιόδους αστάθειας, από τις οποίες εκείνη του 1989 ήταν μάλλον η ηπιότερη. Θεσμοθετήθηκε για πρώτη φορά το 1926, με αποτέλεσμα έως το 1928, που καταργήθηκε, να αλλάζουν οι κυβερνήσεις κάθε πέντε μήνες. Επανήλθε το 1932 προκαλώντας ακυβερνησία, κατακερματισμό των πολιτικών δυνάμεων και κόπωση σε τέτοιο βαθμό, ώστε το 1936 οι βουλευτές ανέθεσαν τη διακυβέρνηση στον Ιωάννη Μεταξά, ο οποίος λίγους μήνες μετά επέβαλε δικτατορία. Η απλή αναλογική επέστρεψε το 1946, με αποτέλεσμα έως το 1950 να ορκιστούν δέκα κυβερνήσεις, προτού επιστρέψει η ενισχυμένη αναλογική, το 1951.

Δυστυχώς θα τη βρούμε μπροστά μας για μία ακόμη φορά. Ευτυχώς, ο λαός, μέσα από τις ασταμάτητες κακουχίες και τα βάσανα των τελευταίων αρκετών χρόνων, έχει ωριμάσει πολύ. Δεν θα πάρει εισιτήριο «για το τρενάκι του τρόμου». Γιατί «δεν τσιμπάει» στα τσιτάτα και τις πονηρές προτροπές. Θα πράξει τα δέοντα, κατανοώντας ότι όσα διακυβεύονται διεθνώς σε αυτήν τη συγκυρία μπορούν, υπό συνθήκες, να αποδειχθούν και μοιραία. Δεν θα το επιτρέψει…

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ POLITICAL