, Δευτέρα
30 Ιανουαρίου 2023

Μια επίσκεψη με ιστορική σημασία

Ο πρωθυπουργός θα πραγματοποιήσει επίσκεψη στα Τίρανα στις 6 Δεκεμβρίου για τη Σύνοδο Κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης – Δυτικών Βαλκανίων. Την επομένη προγραμματίζει να κάνει περιοδεία στις περιοχές όπου ζει η εθνική μειονότητα. Θα επισκεφτεί λοιπόν τη Χειμάρρα, το Φοινίκι και τη Δρόπολη.

Πώς ζει εκεί ο ελληνικός πληθυσμός στην επί Ράμα εποχή; Το ερώτημα είναι αν ο εθνικισμός και κατ’ επέκταση ο ανθελληνισμός συνεχίζουν να αποτελούν κεντρική πολιτική στρατηγική και του νυν πρωθυπουργού. Κανείς δεν ξεχνά τις απαιτήσεις των Τσάμηδων ή την κλιμάκωση των κινήσεων αφελληνισμού της Χειμάρρας. Οι Αλβανοί εθνικιστές στο παρελθόν είχαν φτάσει στο σημείο να θέτουν τα νότια σύνορα της «μεγάλης Αλβανίας» μέχρι τον Αμβρακικό κόλπο. Ο φανατισμός και η μεροληψία χαρακτήριζαν τις δράσεις πολλών κυβερνήσεων της Αλβανίας αλλά και τοπικών παραγόντων.

Διότι οι σχέσεις της Ελλάδας με την Αλβανία μετά την κατάρρευση του κομμουνισμού επηρεάστηκαν από την παρουσία της ελληνικής μειονότητας και από το αν απολαμβάνουν ή όχι δικαιώματα. Στις διμερείς μας σχέσεις υπήρχε πάντα το θέμα της Βόρειας Ηπείρου ως αποτέλεσμα της κατάρρευσης της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Μέχρι τότε το ορθόδοξο στοιχείο της περιοχής εκεί, στο Αργυρόκαστρο και στους Αγίους Σαράντα, δεν κυριαρχούνταν από αισθήματα αλβανικής εθνικής συνείδησης. Πολύ περισσότερο που, εκτός από το θρησκευτικό στοιχείο, μιλούσαν και την ελληνική γλώσσα.

Είναι γνωστό ότι η Χειμάρρα και άλλες μειονοτικές περιοχές τεμαχίστηκαν και προσκολλήθηκαν σε περιοχές με αλβανικό πληθυσμό έτσι ώστε να υπονομευτεί η δυνατότητα της μειονότητας να εκπροσωπείται αυτόνομα στο αλβανικό κοινοβούλιο. Σε κάθε εκλογική αναμέτρηση υπήρχαν καταγγελίες για νοθεία προκειμένου να μην εκλεγεί ελληνικής καταγωγής δήμαρχος.

Η προγραμματισμένη επίσκεψη λοιπόν του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι επιβεβλημένη. Διότι για σχεδόν μισό αιώνα ο καθαρόαιμος ελληνισμός που διασώθηκε στην Αλβανία, ξεκομμένος επί της ουσίας από τον εθνικό κορμό, έδινε σε πείσμα των καιρών τη δική του μάχη επιβίωσης.

Άλλωστε και ο πατέρας του Κωνσταντίνος Μητσοτάκης είχε δείξει ιδιαίτερη ευαισθησία στο θέμα της μειονότητας της Αλβανίας. Και είχε ζητήσει από την αλβανική κυβέρνηση το 1993 να πάψει να επεμβαίνει στο δικαίωμα των Αλβανών υπηκόων να δηλώνουν οποιαδήποτε εθνική ταυτότητα αυτοί επιθυμούν, σύμφωνα με τις διεθνείς Αρχές, και να θεσμοθετήσει προγράμματα που αποθαρρύνουν την προκατάληψη και την εχθρότητα προς τους Έλληνες και τις άλλες μειονότητες. «Η ελληνική μειονότητα δεν αποτελεί κίνδυνο για αυτούς, αλλά αντίθετα συνιστά μια γέφυρα φιλίας και συνεργασίας μεταξύ της Αλβανίας και της Ελλάδας, της χώρας που μπορεί να βοηθήσει περισσότερο από κάθε άλλον τον αλβανικό λαό», είχε πει.

Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης είχε επισκεφτεί τα Τίρανα το 1991 σε μια χρονιά καθοριστική για την πολιτική της Αλβανίας απέναντι στις άλλες βαλκανικές χώρες. Ήταν η πρώτη επίσκεψη προέδρου της ελληνικής κυβέρνησης στη μεταπολεμική Αλβανία. Και από τότε είχε στείλει το μήνυμα ότι η πορεία της προς την Ευρωπαϊκή Ένωση εξαρτάται από τον σεβασμό που δείχνει στην ελληνική μειονότητα. Ανάλογη δήλωση θα περιμένουμε να ακούσουμε και από τον γιο του, τον σημερινό πρωθυπουργό.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ POLITICAL