, Δευτέρα
30 Ιανουαρίου 2023

Οι άγραφοι κανόνες της πολιτικής

Μέσα σε αυτό το τοξικό κλίμα των ημερών που καλλιεργεί συστηματικά η αξιωματική αντιπολίτευση, ανέτρεξα σε παλιές συνεντεύξεις του πρώην πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Μητσοτάκη να δω τι έλεγε σε παρόμοιες συνθήκες όταν η πολιτική αντιπαράθεση χτυπούσε κόκκινο και να πάρω ένα μάθημα Ιστορίας.

Ιδού, λοιπόν, τι έλεγε ο αείμνηστος πρωθυπουργός το 1989 σε μια πολύωρη συνέντευξή του, κάνοντας έναν απολογισμό της πολιτικής διαδρομής του, για τους κανόνες της πολιτικής: «Στο βάθος η πολιτική της “εθνικής συμφιλίωσης” που εφαρμόζεται τώρα είναι η ίδια με τότε προσαρμοσμένη στις τωρινές συνθήκες. Ένας λόγος για την επιτυχία της ήταν και είναι πολιτικά η ορθή επιδίωξη εξεύρεσης κάποιου modus videndi, μιας μορφής συνύπαρξης μεταξύ αντιπάλων παρατάξεων, όσες και αν είναι οι μεταξύ τους διαφορές. Ο δεύτερος λόγος ήταν η δική μου ευκολία να συνεννοηθώ με τους αριστερούς, όχι διότι ταυτίζονται ή συγγενεύουν οι απόψεις μου με τις δικές τους, αλλά επειδή γενικά δεν έχω πρόβλημα συνεννόησης με κανέναν -ακόμη και με τον Ανδρέα Παπανδρέου. Με τη διαφορά ότι οι συμφωνίες μαζί του κρατούν από το βράδυ ίσαμε το πρωί. Αλλά με την Αριστερά μπορώ να συνεννοηθώ σωστά και οι σχέσεις μας ήταν πάντα καλές. Ποτέ δεν εξαπάτησα τους αριστερούς, ποτέ δεν τους είπα κάτι αλλιώτικο από αυτό που σκεπτόμουν, και όπου συμπίπταμε ετήρησα τις συμφωνίες».

Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης πίστευε πολύ στην τήρηση των κανόνων. Η ανάγκη είναι γενικότερη, έλεγε. «Υπάρχει αναμφισβήτητα πολιτική ανάγκη υπάρξεως και τηρήσεως των κανόνων σε μια δημοκρατία. Αλλά η ανάγκη αυτή είναι ευρύτερη. Οι κανόνες είναι κάτι πολύ σημαντικό όχι μόνο στην πολιτική αλλά σε οποιαδήποτε ανθρώπινη σχέση. Υπάρχουν οι γραπτοί και οι άγραφοι κανόνες και εγώ δίνω μεγαλύτερη σημασία στους άγραφους κανόνες, όπως είναι η ειλικρίνεια στις προσωπικές σχέσεις, η τήρηση των προφορικών συμφωνιών και η ανθρωπιά. Υπάρχει ανάγκη να υπάρχει ανθρώπινη επαφή και φιλία, ανεξάρτητα από την πολιτική αντίθεση. Και για αυτό σε όλη μου τη ζωή είχα προσωπικούς φίλους με τους οποίους δεν είχαμε ιδεολογική ταύτιση».

Εγώ στέκομαι στους άγραφους κανόνες που συνιστούν, όπως έλεγε, την υφή της πολιτικής κοινωνίας αλλά και της κοινωνίας πολιτών που αποτελούν τη βάση της ζωής σε μια δημοκρατία. Και ίσως τα λόγια του είναι περισσότερο επίκαιρα από ποτέ και θα πρέπει να ληφθούν υπόψη από τους νεότερους πολιτικούς, ώστε να ξεφύγουμε από το τέλμα που χαρακτηρίζει την πολιτική μας ζωή. Όπως επίκαιρος είναι και ο Μίκης Θεοδωράκης όταν έγραψε για τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, επίσης το 1989, ότι συνέτριψε τα χάρτινα αλλά φαρμακερά τείχη που ύψωσαν γύρω του συκοφάντες, και για ορισμένους άλλους πολιτικούς που, αδυνατώντας να αναλύσουν τη σημερινή πραγματικότητα, ότι η διεθνής συγκυρία θέτει βαριά και επείγοντα καθήκοντα μπροστά στον λαό μας, ψαρεύουν την εκλογική τους πελατεία αναμοχλεύοντας αρχαία πάθη, προσπαθώντας να καθηλώσουν τον λαό σε αποχαυνωτική και εκμαυλιστική ακινησία.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ POLITICAL