, Δευτέρα
05 Δεκεμβρίου 2022

ΕΡΕΥΝΑ KARFITSA: Ο Πολιτισμός της Θεσσαλονίκης στον καιρό της κρίσης…

Στον καιρό της κρίσης, «το κοινό στους χώρους πολιτισμού έγινε πιο… απαιτητικό»  όπως σημειώνουν εκπρόσωποι φορέων μιλώντας στην karfitsa. Ίσως η ανάγκη για… διαφυγή ή ακόμη και η αναζήτηση ομορφιάς στην καθημερινότητα, οδήγησε τους Έλληνες, ανεξαρτήτως ηλικίας, στο… καταφύγιο της τέχνης. Ταυτόχρονα  «η ίδια η κρίση πυροδότησε θύλακες δημιουργικότητας και έμπνευσης, ικανοποιώντας τους φιλότεχνους». Οι καλλιτέχνες «προσπάθησαν πιο σκληρά και δεν έσκυψαν το κεφάλι στις δυσκολίες…». Υπάρχουν και οι φορείς, όπως το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης οι οποίοι εγκαινίασαν συνεργασίες και συνέργειες σε μια προσπάθεια δημιουργίας κοινού πολιτιστικού μετώπου, τέτοιου που θα στέκονταν στο ύψος των περιστάσεων διότι «οφείλουμε να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων, και να προσφέρουμε διεξόδους στους φόβους και σε υποδεέστερα ένστικτα επιβίωσης».
Ποια είναι όμως η σημερινή κατάσταση στους φορείς πολιτισμού της Θεσσαλονίκης; 
της Χρυσάνθης Καράπα
Γλυκερία Καλαϊτζή, Director θεάτρου «Τ»
«Αυτό που άλλαξε σε μένα είναι ότι τώρα δουλεύω πολύ περισσότερες ώρες, καθώς πολλά πράγματα πρέπει πια να τα κάνω μόνη μου, λόγω της οικονομικής στενότητας. Σε ότι αφορά το κοινό, η εμπειρία μου αυτά τα χρόνια δείχνει ότι έγινε πιο συνειδητό αλλά και πιο απαιτητικό.»
Χρύσα Ζαρκαλή, Υπεύθυνη Δημοσίων σχέσεων και Επικοινωνίας- Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης
«Δεν είναι πρωτοτυπία να πούμε πόσο έχει αλλάξει το πλαίσιο στο οποίο συνεχίζουν τη λειτουργία τους οι κρατικοί φορείς, και δη αυτού του πολιτισμού. Το ίδιο βέβαια ισχύει και για το κοινό μας που βλέπει να ανατρέπονται σταθερές για την ίδια του τη ζωή και την καθημερινότητα του. Η κρίση όμως φαίνεται ότι πυροδότησε θύλακες δημιουργικότητας και έμπνευσης, ενώ είναι μεγάλη μας χαρά όταν βλέπουμε ότι το φιλότεχνο κοινό συνεχίζει να μας τιμά με την εμπιστοσύνη του.»
Γεώργιος Βράνος, Διευθυντής της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης
«Σε ότι αφορά τη λειτουργία της ορχήστρας δημιουργήθηκαν διάφορα προβλήματα που έχουν να κάνουν και με τη ραγδαία μείωση καλλιτεχνικού και διοικητικού προσωπικού, αλλά και σε σχέση με τους πόρους που έχει η ορχήστρα στη διάθεσή της για να επιτελέσει το έργο της. Σε ότι αφορά το προσωπικό αρκεί να ειπωθεί πως για όσους μουσικούς ή διοικητικούς έχουν βγει στη σύνταξη τα τελευταία 6 χρόνια δεν έχουν γίνει οι προσλήψεις, με αποτέλεσμα να μειώνεται συνεχώς ο αριθμός των μουσικών και να υπάρχει πρόβλημα σωστής λειτουργίας. Στο διοικητικό τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα, γιατί όχι μόνο δεν αναπληρώθηκαν κάποιες θέσεις που άδειασαν λόγω συνταξιοδότησης, αλλά καταργήθηκαν και από το οργανόγραμμα. Η συνεχής μείωση του προϋπολογισμού του ΕΤΟΣ μας απαγορεύει να απασχολήσουμε περισσότερα άτομα στο διοικητικό κομμάτι, βλέπετε η πλειοψηφία των διοικητικών μας υπαλλήλων είναι του ΕΤΟΣ, αλλά ούτε και εκεί μπορούμε να φέρουμε έστω και εκτάκτους, αφού η επιχορήγηση έχει φτάσει στο 1/3 της προ κρίσης περιόδου και κάνουμε υπεράνθρωπο αγώνα να έχουμε αξιοπρεπή καλλιτεχνικό προγραμματισμό και να διατηρήσουμε μία οικονομική υγεία. Αν υπάρχει κάτι θετικό που βγήκε από αυτές τις δυσκολίες είναι ότι οι άνθρωποι της ορχήστρας δεν σκύψαμε το κεφάλι από τις παραπάνω δυσκολίες, αλλά προσπαθήσαμε ακόμη πιο σκληρά, όχι μόνο να διατηρήσουμε το επίπεδο της ορχήστρας στα επίπεδα του παρελθόντος, αλλά να το αναπτύξουμε και πραγματικά το έχουμε καταφέρει. Θέλω να ευχαριστήσω λοιπόν όλους τους συνεργάτες μου για αυτό.»
Νικήτας Μυλόπουλος, Πρόεδρος του Δ.Σ. του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης
«Το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, όπως και όλοι οι πολιτιστικοί φορείς, επλήγη σε πολύ μεγάλο βαθμό από την οικονομική κρίση. Μπορεί ειδικώς το Μέγαρο Μουσικής να είναι από τους ελάχιστους οργανισμούς χωρίς χρέος, αλλά, για να επιτευχθεί αυτό, χρειάστηκε να αυξήσει τις ενοικιάσεις των αιθουσών του για εκδηλώσεις τρίτων, με εμπορικά κατά βάση κριτήρια, μειώνοντας παράλληλα τις δικές του παραγωγές. Από την άλλη πλευρά, η οικονομική κατάσταση είναι ούτως ή άλλως οριακή, με σαφείς αρνητικές τάσεις. Τα πάγια έξοδα είναι δυσβάσταχτα, ενώ η επιχορήγηση μειώνεται, οι χορηγίες ελαχιστοποιήθηκαν και γενικότερα έχουν συρρικνωθεί όλοι οι δυνητικοί οικονομικοί πόροι. Εμείς, ως νέο Διοικητικό Συμβούλιο του ΟΜΜΘ, διαμορφώνουμε μία νέα πρόταση, που απευθύνεται στην τοπική – και όχι μόνο – κοινωνία. Θέλουμε το Μέγαρο Μουσικής έναν σύγχρονο και ανοιχτό θεσμό συμμετοχής, αλλά και μύησης των πολιτών στο πολιτιστικό γίγνεσθαι. Ένα Μέγαρο Μουσικής ανοιχτό στην κοινωνία, με ενεργό ρόλο στην τρέχουσα καλλιτεχνική παραγωγή και στη δημιουργική εκπαίδευση των πολιτών. Ως απάντηση, λοιπόν, στην κρίση, εγκαινιάσαμε επιθετική πολιτική συνεργειών και συμπράξεων τόσο με τους καλλιτεχνικούς και πολιτιστικούς οργανισμούς όσο και με κοινωνικούς και οικονομικούς φορείς της Θεσσαλονίκης, πιστεύοντας πως η συνεργασία – ούτως ή άλλως επιβεβλημένη ως γενική πολιτική – γίνεται μονόδρομος την εποχή της κρίσης. Στη συνέχεια, υιοθετήσαμε νέα τιμολογιακή πολιτική, που προσφέρει τη δυνατότητα να παραμείνουν κοινωνοί εκδηλώσεων υψηλής ποιότητας και καλλιτεχνικής αξίας όσοι επωμίζονται το κύριο βάρος της οικονομικής κρίσης και απειλούνται με κοινωνικό αποκλεισμό (εργαζόμενοι και συνταξιούχοι με χαμηλό εισόδημα, άτομα με αναπηρία, πολύτεκνοι, φοιτητές, σπουδαστές και νέοι). Έτσι, σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες προσφέρονται πλέον εισιτήρια σε ελκυστικές τιμές, που εκκινούν από 5 €.»
Ζαχαρίας Σεμερτζίδης, Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινωφελούς επιχείρησης Κορδελιού-Ευόσμου
«Η οικονομική κρίση που μαστίζει τη χώρα μας έχει διαμορφώσει μια δυσάρεστη και οδυνηρή πραγματικότητα. Η ανεργία, η φτώχεια, η ανέχεια και η εξαθλίωση είναι πλέον φαινόμενο μιας σκληρής καθημερινότητας που αγγίζει το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, με τις δραματικές περικοπές ύψους 60% που υπέστη η τοπική αυτοδιοίκηση, η λειτουργία των Νομικών Προσώπων των ΟΤΑ επιτυγχάνεται με μεγάλη δυσκολία. Η υποχρηματοδότηση σε συνδυασμό με τις χρόνιες οικονομικές υποχρεώσεις που βαρύνουν τη Δημοτική Επιχείρηση και τις αυξημένες αρμοδιότητες επιτείνουν τα αδιέξοδα, καθιστώντας το έργο μας ιδιαίτερα δύσκολο. Κάτω από αυτές τις συνθήκες η Δημοτική Κοινωφελής Επιχείρηση με χρηστή οικονομική διαχείριση, καταβάλλει υπεράνθρωπη προσπάθεια ώστε να ανταποκριθεί στις αυξημένες ανάγκες, παράγοντας ένα σημαντικό έργο κοινωνικής μέριμνας, φροντίδας και δημιουργικής απασχόλησης για όλους τους δημότες.»
Κυριακή Ουδατζή, Director Ολυμπιακού Μουσείου
«Στο μουσείο η μεγαλύτερη αλλαγή που έγινε (από το 2012 περίπου και μετά… οπότε και βιώσαμε τα πρώτα απόνερα της κρίσης) είναι ότι μειώθηκε δραματικά το προσωπικό μας. Ειδικότερα, πολλοί συνεργάτες μας μετοίκησαν, κυρίως στο εξωτερικό, για να βρουν καλύτερο εργασιακό μέλλον ενώ τα κενά που άφησαν ποτέ δεν αντικαταστάθηκαν, λόγω της δύσκολης οικονομικής μας κατάστασης. Από την άλλη πλευρά, η καθημερινή μας δραστηριότητα συνεχίζει να είναι το ίδιο έντονη και διαρκής, με αποτέλεσμα τον διπλασιασμό της προσπάθειας από τους εναπομείναντες συνεργάτες, προκειμένου να μην υποβαθμιστεί η ποιότητα των υπηρεσιών μας. Παράλληλα, αυξάνεται η καθημερινή εργασιακή και ψυχολογική πίεση μέσα από την ανάγκη γένεσης νέων ιδεών και συνεργασιών, προκειμένου για την επιβίωση του φορέα. Μία άλλη αλλαγή που έγινε στο μουσείο, είναι η μείωση των εσόδων από τις εκδηλώσεις που γίνονται από τρίτους στο αμφιθέατρό μας. Εδώ παρατηρείται το οξύμωρο, να έχει αυξηθεί ο αριθμός των εκδηλώσεων αλλά καθώς έπεσε στο μισό το κόστος ενοικίασης, μειώνεται για εμάς το συνολικό ετήσιο έσοδο ενώ παράλληλα αυξάνεται η δουλειά. Αυτό είναι δραματικό καθώς τα χρόνια προ κρίσης, το αμφιθέατρο κάλυπτε το ένα τέταρτο του προϋπολογισμού μας (ελλείψει οιασδήποτε κρατικής ενίσχυσης, καθώς το Ολυμπιακό Μουσείο, από την έναρξη λειτουργίας του, είναι αυτοσυντηρούμενο μέσα από ίδια έσοδα… δηλαδή από την δουλειά μας…) ενώ σήμερα καλύπτει μόνον το ένα όγδοο αυτού, με αποτέλεσμα να υπάρχει κενό στα έσοδα. Το κενό μεγαλώνει καθώς οι χορηγοί έχουν επίσης μειωθεί δραματικά ενώ παράλληλα ολοένα και περισσότερες οικονομικά αδύναμες ομάδες παρακολουθούν δωρεάν τα εκπαιδευτικά μας προγράμματα, οδηγώντας σε βάναυση συρρίκνωση των εσόδων μας. Εν κατακλείδι, το μουσείο βιώνει τα απόνερα της οικονομικής κρίσης, καθώς μειώθηκε στο μισό η αγοραστική δύναμη του κοινού του, και έτσι, παρά την αύξηση σε αριθμό των επισκεπτών του (κάθε φέτος και καλύτερα) αυτή δεν ισοδυναμεί με αντίστοιχη αύξηση εσόδων για το μουσείο, με αποτέλεσμα να μην ισορροπεί ο ετήσιος ισολογισμός.»
Γιάννης Αναστασάκης, Καλλιτεχνικός διευθυντής του ΚΘΒΕ
«Πριν από 15 μήνες ήρθα σε ένα Θέατρο με πολλά οικονομικά προβλήματα, που έρχονταν κι από τα χρόνια «προ κρίσης». Αγωνιζόμαστε να βρούμε το βηματισμό μας και να σταθούμε πλάι στο κοινό μας, που βρίσκεται στην αντίστοιχη θέση. Μαζί πορευόμαστε. Προσπαθώντας να κρατήσουμε ψηλά το επίπεδο των παραστάσεών μας και να βρεθούμε σε όλους τους χώρους που μπορεί να γεννηθεί πολιτισμός. Και επιλέγοντας χαμηλό εισιτήριο, ώστε να δώσουμε την ευκαιρία σε όλους τους πολίτες να πάρουν ανάσα απ΄την ανάσα μας.»