Ήταν η 10η Φεβρουαρίου του 2008 όταν ο Αλέξης Τσίπρας κέρδιζε στο συνέδριο του Συνασπισμού την προεδρία του κόμματος απέναντι στον Φώτη Κουβέλη. Την Πέμπτη 29 Ιουνίου 2023 – 5620 μέρες μετά – μετά από διπλή μεγάλη ήττα ο 49χρονος πολιτικός υπέβαλε για πρώτη φορά την παραίτησή του.
Ρεπορτάζ: Δημήτρης Συρμάτσης
Ο Αλέξης Τσίπρας δεν προτίμησε να αξιοποιήσει την τελευταία του ευκαιρία, όπως του ζητούσε η μεγάλη πλειοψηφία των μελών του κόμματος. Να αναδομήσει τον ΣΥΡΙΖΑ, να αλλάξει όνομα, σήμα, πρόσωπα και να προχωρήσει την αναγέννησή του. Όλοι αυτό του ζητούσαν. Ακόμα και ο κόσμος της Θεσσαλονίκης, στην τελευταία προεκλογική ομιλία την Παρασκευή πριν τις κάλπες αυθόρμητα άρχισε να φωνάζει το σύνθημα «Αλέξη μαζί στη νέα εποχή». Ο ίδιος τότε από βήματος έδωσε μια απάντηση που ενθουσίασε τον κόσμο αλλά λίγες ώρες μετά, στη συνάντηση με τους δημοσιογράφους, έδειξε τις διαθέσεις του.
Πώς οδηγήθηκε στην παραίτηση
Ο Αλέξης Τσίπρας φέρεται να είχε μελετήσει πολύ πριν την πρώτη εκλογική αναμέτρηση, το μέλλον του. Με 15 χρόνια στο τιμόνι και με πολλές διακυμάνσεις, από το 4% στο 35% και τώρα στο 18%, ήταν αρκετά έμπειρος για να αντιληφθεί το κλίμα στην ελληνική κοινωνία. Και για αυτό και ήταν η πρώτη φορά που έλεγε να δούμε πως είναι «η σκορδαλιά χωρίς σκόρδο» και η οικογενειακή ζωή.
Όσο και αν του έλεγαν οι στενοί του συνεργάτες και τα κορυφαία στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ ότι δεν υπάρχει άλλος σαν κι αυτόν και μόνος αυτός μπορεί να οδηγήσει ξανά το κόμμα σε μεγάλα ποσοστά, ο ίδιος έκλινε προς αυτό που είπε το βράδυ των εκλογών. Ότι έκλεισε ο ιστορικός και δημιουργικός κύκλος του ΣΥΡΙΖΑ. Και μαζί του τελείωσε και η πορεία του στην προεδρία. Αυτό το είπε τρεις μέρες μετά αφήνοντας τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ να αναζητούν τον επόμενο αρχηγό τους.
Ώρα διαδοχής
Τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ προφανώς και είναι σοκαρισμένα από τις τελευταίες εξελίξεις. Σαν τον μποξέρ που δέχτηκε δεξί και αριστερό κροσέ σε δύο χρόνους. Από τη μια το εκλογικό αποτέλεσμα και από την άλλη η εκκίνηση της κούρσας διαδοχής. Μια διαδικασία εντελώς άγνωστη για όλους. Από τα παλαιά μέχρι τα νεότερα στελέχη.
Στον ΣΥΡΙΖΑ είχαν μάθει να ζουν στην σκιά του μεγάλου αρχηγού. Τώρα καλούνται να δημιουργήσουν νέες συνθήκες για την αναγέννηση του κόμματος. Έχουν όμως πρώτιστα να λύσουν κομβικά διαδικαστικά ζητήματα. Εκλογή από την βάση ή εκλογή από συνέδριο; Εκλογές τώρα το καλοκαίρι ή το φθινόπωρο; Πολλοί υποψήφιοι ή συμμαχίες τάσεων με εκπροσώπους;
Συνέδριο ή από τη βάση;
Το πρώτο ερώτημα που θα κληθούν να απαντήσουν στον ΣΥΡΙΖΑ είναι ο τρόπος διαδοχής. Θα ακολουθήσουν το καταστατικό για εκλογή από τη βάση ή θα πάνε σε συνέδριο. Ο δεύτερος δρόμος δείχνει πιο ασφαλής αυτή τη στιγμή όπου όλοι είναι «ζαλισμένοι». Ο πρώτος όμως μπορεί να δημιουργήσει ζυμώσεις στην κοινωνία και ευρύτερες συμμαχίες για την επόμενη μέρα, πολύτιμες για την αναγέννηση του κόμματος.
Η εκλογή από τη βάση προϋποθέτει υποψηφιότητες που θα θέλουν να απευθυνθούν στις πλατιές μάζες. Το παράδειγμα του ΠΑΣΟΚ με τους 9 υποψηφίους του 2017 και τους 6 του 2021 έδειξε ότι η πληθώρα υποψηφίων λειτούργησε σωρευτικά για την μεγάλη προσέλευση ψηφοφόρων στην κάλπη. 210.000 ψηφοφόροι στην πρώτη εκλογική αναμέτρηση, 280.000 στην δεύτερη τέσσερα χρόνια μετά. Αντίθετα στην εκλογή του Αλέξη Τσίπρα ως μοναδικού υποψηφίου στον ΣΥΡΙΖΑ ψήφισαν περίπου 170.000 πολίτες.
Τέλος, ο χρονικός ορίζοντας είναι σημαντικός και εδώ μπορεί να υπάρξει η μεγάλη διαφωνία μεταξύ των μελών για το πότε θα γίνουν οι διαδικασίες. Στην ονοματολογία των πρώτων ωρών κάθε αναφορά σε πολιτικά στελέχη είναι παρακινδυνευμένη καθώς δεν υπάρχουν ακόμα εκπεφρασμένες διαθέσεις. Το μεγάλο φαβορί πάντως ακούει στο όνομα της Έφης Αχτσιόγλου.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ KARFITSA



