Ένα νέο πεδίο ευκαιριών για την ελληνική επιχειρηματικότητα διαμορφώνεται μέσα από την προγραμματισμένη διεξαγωγή τεσσάρων κύκλων επιχειρησιακών δοκιμών μη επανδρωμένων συστημάτων από τις Ένοπλες Δυνάμεις εντός του 2026.
Η εξέλιξη αυτή δεν περιορίζεται σε στρατιωτικό επίπεδο, αλλά λειτουργεί ως μοχλός ενεργοποίησης ενός ευρύτερου παραγωγικού και τεχνολογικού δυναμικού, με σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης για εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε τομείς υψηλής τεχνολογίας.
Η πρωτοβουλία του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) δημιουργεί για πρώτη φορά ένα οργανωμένο πλαίσιο εντός του οποίου ελληνικές επιχειρήσεις μπορούν να δοκιμάσουν τις λύσεις τους σε περιβάλλον που προσεγγίζει τις πραγματικές επιχειρησιακές συνθήκες. Αυτό μεταφράζεται σε κάτι πολύ περισσότερο από τεχνική αξιολόγηση: αποτελεί μηχανισμό ωρίμανσης προϊόντων, επιτάχυνσης της εμπορικής αξιοποίησης και ενίσχυσης της αξιοπιστίας τους στην εγχώρια και διεθνή αγορά.
Η δυνατότητα συμμετοχής σε δοκιμές που αφορούν μη επανδρωμένες πλατφόρμες αέρος, επιφανείας και υποβρυχίων επιχειρήσεων (UAV, USV, UUV), μέσω διαδικασιών εκδήλωσης ενδιαφέροντος (RFI), με σαφώς καθορισμένες επιχειρησιακές απαιτήσεις, δημιουργεί ένα νέο περιβάλλον συνεργασίας μεταξύ κράτους και ιδιωτικού τομέα. Σε αυτό το πλαίσιο, οι ελληνικές εταιρείες δεν λειτουργούν απλώς ως προμηθευτές, αλλά ως συνδιαμορφωτές λύσεων, γεγονός που ενισχύει τη θέση τους σε μελλοντικά εξοπλιστικά προγράμματα αλλά και σε διεθνείς αλυσίδες αξίας.
Παράλληλα, αναδεικνύεται μια σειρά νέων επιχειρηματικών δυνατοτήτων που εκτείνονται πέρα από τον στενό πυρήνα της αμυντικής βιομηχανίας. Οι τεχνολογίες των μη επανδρωμένων συστημάτων έχουν έντονο διττό χαρακτήρα, επιτρέποντας την αξιοποίησή τους σε τομείς όπως η πολιτική προστασία, η επιτήρηση κρίσιμων υποδομών, η ενεργειακή ασφάλεια, η ναυτιλία και η γεωργία ακριβείας. Αυτό σημαίνει ότι οι επενδύσεις σε τέτοιες λύσεις μπορούν να δημιουργήσουν πολλαπλά κανάλια εμπορικής ανάπτυξης για τις ελληνικές επιχειρήσεις.
Η διαδικασία των δοκιμών λειτουργεί επίσης ως σημείο αναφοράς για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης της επενδυτικής κοινότητας στο ελληνικό τεχνολογικό οικοσύστημα. Η ύπαρξη ενός θεσμικού μηχανισμού αξιολόγησης μειώνει το ρίσκο για επενδυτές και ενισχύει τη δυνατότητα των εταιρειών να προσελκύσουν κεφάλαια, να συνάψουν στρατηγικές συνεργασίες και να συμμετάσχουν σε ευρωπαϊκά προγράμματα και διεθνείς πρωτοβουλίες.
Σε μια περίοδο κατά την οποία διαμορφώνεται σταδιακά ένα δυναμικό οικοσύστημα γύρω από τις τεχνολογίες drones στην Ελλάδα, η εξέλιξη αυτή μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για τη μετάβαση από την καινοτομία στην παραγωγή και από την παραγωγή στην εξωστρέφεια. Με τον τρόπο αυτό, δεν ενισχύονται μόνο οι επιχειρησιακές δυνατότητες των Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά δημιουργούνται οι βάσεις για έναν νέο αναπτυξιακό άξονα της οικονομίας, με επίκεντρο την τεχνολογία, τη συνεργασία και τη διεθνή ανταγωνιστικότητα.
Στην Ελλάδα δραστηριοποιούνται ήδη επιχειρήσεις που αναπτύσσουν ολοκληρωμένες πλατφόρμες μη επανδρωμένων αεροσκαφών, υποσυστήματα ή λογισμικό αυτόνομης λειτουργίας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η Altus LSA, η οποία αναπτύσσει UAV για επιτήρηση, ασφάλεια και πολλαπλές επιχειρησιακές αποστολές, καθώς και η SAS Technology, που εστιάζει σε αυτόνομα συστήματα και τεχνολογίες συνεργατικής λειτουργίας (swarming).
Στον ίδιο χώρο δραστηριοποιείται και η UCANDRONE με εφαρμογές τόσο σε βιομηχανικό όσο και σε επιχειρησιακό επίπεδο, ενώ η Spirit Aeronautical Systems αναπτύσσει μη επανδρωμένες πλατφόρμες με έμφαση στη διαλειτουργικότητα και την ενσωμάτωσή τους σε σύνθετα επιχειρησιακά περιβάλλοντα.
Παράλληλα, εταιρείες όπως η Miltech Hellas συμβάλλουν στην ανάπτυξη κρίσιμων υποσυστημάτων, όπως ηλεκτρο-οπτικά φορτία, που αποτελούν βασικά στοιχεία για τη λειτουργία UAV σε αποστολές επιτήρησης και αναγνώρισης.
Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν και νεοφυείς επιχειρήσεις και ερευνητικές ομάδες που δραστηριοποιούνται σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, τα αυτόνομα συστήματα πλοήγησης και η ανάλυση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγεται η Cognitive Innovations, η οποία αναπτύσσει εφαρμογές AI για αυτόνομα μέσα.
Το εγχώριο οικοσύστημα δεν περιορίζεται μόνο σε εναέρια μέσα, αλλά επεκτείνεται και σε θαλάσσιες μη επανδρωμένες πλατφόρμες και συστήματα απομακρυσμένης λειτουργίας, αντανακλώντας τη διεθνή τάση για ολοκληρωμένες λύσεις πολλαπλών πεδίων.
Οι τέσσερις κύκλοι δοκιμών που προγραμματίζονται για το 2026 θα καλύψουν σενάρια ναυτικής επιβίωσης, επιχειρήσεων σε περιβάλλον ηλεκτρονικού πολέμου και υποστήριξης χερσαίων δυνάμεων.
Σε αντίθεση με τις έως σήμερα πρακτικές επίδειξης τεχνολογιών, οι συμμετέχουσες εταιρείες θα κληθούν να εντάξουν τα συστήματά τους σε πραγματικά επιχειρησιακά σενάρια ασκήσεων, γεγονός που διαμορφώνει συνθήκες ουσιαστικής αξιολόγησης.
Παράλληλα, προβλέπεται διαδικασία καθοδήγησης από το ΕΛΚΑΚ, που επιτρέπει την προσαρμογή και εξέλιξη των τεχνολογιών με βάση επιχειρησιακή ανατροφοδότηση.
Η δυνατότητα δοκιμών σε ένα τέτοιο περιβάλλον θεωρείται κρίσιμη για την εμπορική ωρίμανση των προϊόντων, καθώς λειτουργεί ως μηχανισμός πιστοποίησης και ενισχύει τις εξαγωγικές προοπτικές.
Σε διεθνές επίπεδο, η αγορά μη επανδρωμένων συστημάτων παρουσιάζει ταχύτατη ανάπτυξη, τόσο στον αμυντικό όσο και στον πολιτικό τομέα. Η δημιουργία αντίστοιχου πλαισίου στην Ελλάδα ενδέχεται να ενισχύσει τη θέση των εγχώριων επιχειρήσεων σε ευρωπαϊκά προγράμματα συνεργασίας και να συμβάλει στη σταδιακή διαμόρφωση ενός ανταγωνιστικού βιομηχανικού κλάδου.
Με αυτόν τον τρόπο, οι επιχειρησιακές δοκιμές δεν περιορίζονται μόνο σε στρατιωτική αξιολόγηση, αλλά αποκτούν σαφή αναπτυξιακή διάσταση, συνδέοντας την καινοτομία με την αγορά και δημιουργώντας προϋποθέσεις για την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγικής βάσης στον τομέα των μη επανδρωμένων συστημάτων.
