ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

 

yedikule

Του Λευτέρη Ζαβλιάρη

Για πολλά χρόνια αποτελούσε το σύμβολο του φόβου της Θεσσαλονίκης αφού υπήρξε μια από τις πιο σκληρές φυλακές, όπου οι φωνές των βασανισμένων κρατούμενων και οι σκληρότητα των δεσμοφυλάκων έχουν αφήσει το στίγμα τους στην ιστορία της πόλης. Ο λόγος φυσικά για την φυλακή του Επταπυργίου ή αλλιώς Γεντί Κουλέ κατά την τουρκική γλώσσα (όπου yedi=επτά και kule= πύργος), όπου κτίστηκε στα παλαιοχριστιανικά χρόνια ως φρούριο για την προστασία της βυζαντινής Θεσσαλονίκης, ωστόσο στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν και πλέον τα τείχη έχασαν πλέον την αμυντική τους ισχύ εδώ και αρκετούς αιώνες, μετατράπηκε από την οθωμανική διοίκηση σε μια σκληρή φυλακή, που η απόδραση ήταν ένα εγχείρημα αδιανόητο.

yedikule15 yedikule14 yedikule8 yedikule9

Η ιστορία

Από τα τέλη του 19ου αιώνα, όταν και οι Οθωμανοί ξεκίνησαν την σταδιακή διαμόρφωση του φρουρίου προκειμένου να μετατραπεί σε φυλακή, το Επταπύργιο ή Γεντί Κουλέ μετατράπηκε σε σύμβολο του φόβου για τη Θεσσαλονίκη. Επρόκειτο για ένα από τα πιο αυστηρά σωφρονιστικά ιδρύματα που πέρασε από την Οθωνμανική διοίκηση στην Ελληνική με την απελευθέρωση της πόλης το 1912. Για τη φυλακή του Επταπυργίου ωστόσο τίποτε δεν άλλαξε και παρέμεινε μια αυστηρότατη φυλακή όπου σε αυτήν οδηγούνταν σκληροί εγκληματίες που είχαν διαπράξει φόνους ή βιασμούς, με κελιά σκληρής απομόνωσης για ισοβίτες και θανατοποινίτες.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στη συγκεκριμένη φυλακή παρέμεινε ο επονομαζόμενος «Δράκος του Σέιχ Σου» Αριστείδης Παγκρατίδης, ένα από τους τελευταίους θανατοποινίτες που αντίκρισαν το εκτελεστικό απόσπασμα. Η πτέρυγα που βρίσκεται από τη δεξιά πλευρά όπως μπαίνει κανείς έχει χαρακτηριστεί άλλωστε από την παραμονή του περίφημου θανατοποινίτη ο οποίος εκτελέστηκε όπως αποδείχθηκε αργότερα χωρίς καθόλου στοιχεία.

Από την εποχή της δικτατορίας Μεταξά βέβαια, η συγκεκριμένη φυλακή χρησιμοποιήθηκε και ως χώρος κράτησης πολιτικών κρατουμένων, κάτι που στιγμάτισε την ιστορία της. Εκατοντάδες Έλληνες πολίτες οδηγούνται στη συγκεκριμένη φυλακή επειδή θεωρούνταν από της υψίστης ασφαλείας λόγω των αριστερών πολιτικών τους πεποιθήσεων. Οι ιστορίες που έρχονται από εκείνη την εποχή πολλές και προσπαθούν στο ελάχιστο να μεταφέρουν εικόνες από τις σκηνές βασανισμού και κολαστηρίου που δημιουργούνταν.

yedikule16 yedikule1 yedikule2 yedikule3

Οι φυλακές-μουσείο

Ο δημοτικός σύμβουλος και υποψήφιος δήμαρχος Θεσσαλονίκης με το συνδυασμό «Ανοικτή Πόλη» Τριαντάφυλλος Μηταφίδης, είναι ένας από τους γνωστότερους κρατούμενους της εν λόγω φυλακής. Στα πλαίσια ξενάγησης που πραγματοποίησε ανέφερε χαρακτηριστικά σε δηλώσεις του ότι «47 χρόνια μετά την επέτειο της 21ης Απριλίου, μετράμε τις απώλειες συγκρατούμενών μας, σε αυτούς στρέφεται σήμερα η σκέψη μας. Θέλω να σας πω ότι η γενιά αυτή, πλην ελαχίστων ανθρώπων, εάν μπορούμε να την πούμε γενιά, κάθε άλλο παρά εξαργύρωσε τους αγώνες της».

Η σημερινή κατάσταση στην οποία βρίσκεται το κτίσμα τόσο της φυλακής όσο και το υπόλοιπο βυζαντινό μνημείο βρίσκεται υπό συνεχή αποκατάσταση η οποία ξεκίνησε πριν από την πτώση της δικτατορίας και συνεχίζονται μέχρι σήμερα. Με μια σύντομή βόλτα στο εσωτερικό της πρώην φυλακής μπορεί κανείς να δει τα απομεινάρια τόσο των αρχαιολογικών ανασκαφών, όσο και των καταλοίπων που αποδεικνύουν ότι το Γεντί Κουλέ ήταν φυλακή υψίστης ασφαλείας. Χώροι όπως αυτοί της απομόνωσης έχουν διατηρηθεί όπως ήταν τότε, ενώ ένας από τους θαλάμους των κρατουμένων έχει μετατραπεί σε μουσείο, με ελάχιστα ωστόσο εκθέματα, αφού την περίοδο που καταργήθηκαν οι φυλακές υπήρξε μεγάλη λεηλασία. Το αρχείο των φυλακών ωστόσο έχει διασωθεί και βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο νυν σωφρονιστικό κατάστημα της Θεσσαλονίκης, τις φυλακές των Διαβατών σε ειδικό χώρο. Όσο για την υπόλοιπη έκθεση, ελάχιστα αντικείμενα μας μεταφέρουν στην σκληρή εποχή της φυλακής. Μέρος του Επταπυργίου χρησιμοποιείται σήμερα για συναυλίες και άλλες παρόμοιες εκδηλώσεις.

yedikule6 yedikule4 yedikule5 yedikule7 yedikule11 yedikule12yedikule10 yedikule13

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Σχολιάστε