Streets of SKG: Η εμβληματική οδός του πολιούχου της Θεσσαλονίκης

Της Φιλίππα Βλαστού

Ένας δρόμος περίπου 4 χλμ συνδέει τα δυτικά με τα ανατολικά της Θεσσαλονίκης. Η οδός Αγίου Δημητρίου, ξεκινάει από την οδό Λαγκαδά και εκτίνεται έως την οδό Κατσιμίδη. Μετά την Τσιμισκή και την Εγνατία είναι από τις πιο δημοφιλής περιοχές, για πολλούς λόγους.

Αρχικά στην καρδιά της οδού βρίσκεται ο Ιερός Ναός του Αγίου Δημητρίου, του πολιούχου της πόλης. Αποτελεί ένα χώρο λατρείας, αλλά και ένα πολιτιστικό μνημείο, στο οποίο συρρέουν τόσο πιστοί όσο και επισκέπτες της πόλης.

Ο δρόμος είναι μια από τις κεντρικές οδικές αρτηρίες. Η ζωντάνια της αποτυπώνεται στα πεζοδρομία της που σφύζουν από κόσμο και στα μαγαζιά που περιστοιχίζουν την οδό. Η εγγύτητα της κοντά στο πανεπιστημιακό κάμπους ανέκαθεν προσέλκυε φοιτητόκοσμο και αυτό φαίνεται και στις επιχειρήσεις της περιοχής. Μαγειρεία με γρήγορο και φτηνό φαγητό, αρκετά καφέ, ζαχαροπλαστεία, πλυντήρια ρούχων δραστηριοποιούνται εκεί, καθώς καλύπτουν βασικές ανάγκες ενός φοιτητή.

Παράλληλα, στην οδό βρίσκεται το Καυτανζόγλειο Στάδιο και το Εθνικό Κολυμβητήριο, το Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών, το Ολυμπιακό Μουσείο και το Διοικητήριο συμπληρώνοντας το πλαζ που ολοκληρώνει την οδό σε μια από τις πιο όμορφες, ενεργές και ζωντανές περιοχές της Θεσσαλονίκης.

Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου

Στο σημείο που βρίσκεται ο Ιερός Ναός του Αγίου Δημητρίου, υπήρχε στάδιο που πραγματοποιούνταν μονομαχικοί αγώνες. Στα μέσα του 5ου αιώνα όμως χτίστηκε ο Ιερός Ναός ακριβώς στον τόπο του μαρτυρίου του Αγίου.

Στο ισόγειο του τμήμα, όπου ήταν φυλακισμένος ο Άγιος, μετατράπηκε σε κρύπτη, η οποία διατηρείται έως σήμερα και είναι σημείο λατρείας.

Στην πάροδο των ετών ο Ναός έχει υποστεί αρκετές ζημιές.

Όπως κατά την άλωση της Θεσσαλονίκης από τους Σαρακηνούς και τους Νορμανδούς, ενώ από το 1493 έως το 1912 μετατράπηκε σε τζαμί από τους Τούρκους. Όσον αφορά την φωτιά του 1917 οι ζημιές ήταν τόσο μεγάλες, όπου οι εργασίες αναστήλωσης χρειάστηκαν αρκετά χρόνια για να ολοκληρωθούν. Συγκεκριμένα το 1948 ήταν η ημερομηνία όπου ο Ναός κατάφερε να λειτουργήσει ξανά.

Τουρκικό Προξενείο – Σπίτι Κεμάλ

Τεράστια σιδερένια πόρτα, που δεν αφήνει χαραμάδα οπτικής επαφής με τον χώρο πίσω από αυτήν, τοίχοι που τα ψηλώνουν ακόμη περισσότερο κάγκελα και προστατευτικά, περικυκλώνουν το Τουρκικό Προξενείο, στην Αγ.Δημητρίου. Πίσω βρίσκεται το Μουσείο Μουσταφά Κεμάλ  και στεγάζεται στο σπίτι ο Μουσταφά Κεμάλ, γνωστός ως Ατατούρκ.

Ένα μνημείο της φύσης που σώθηκε στο…παρά τσακ

Ένα από τα διατηρητέα μνημεία της φύσης, συγκεκριμένα ένα υπεραιωνόβιο πλατάνι, συναντάμε στη συμβολή των οδών Αποστόλου Παύλου και Αγίου Δημητρίου. Το πλατάνι είναι άνω των 200 ετών. Τα τεράστια κλαδιά του φορτωμένα με φύλλα δημιουργούν ένα φυσικό κιόσκι. Λίγοι όμως ξέρουν πως αυτό το πλατάνι γλύτωσε στο παρά πέντε. Περίπου το 1969 οι αρμόδιες αρχές είχαν αρχίσει να κόβουν δέντρα που θεωρούσαν ότι ήταν επικίνδυνα να πέσουν και είτε να τραυματίσουν πολίτες ή να προκαλέσουν ζημιές. Ένα από αυτά ήταν και το πλατάνι και νυν μνημείο της φύσης. Ο τότε τούρκος πρόξενος όμως σταμάτησε την κοπή του και έσωσε ουσιαστικά το πλατάνι.

Η Παλιά Λαχαναγορά

Σε ένα οικοδομικό τετράγωνο που πιάνει τέσσερις οδούς τις Φιλώτα, Κασσάνδρου και Ηφαιστίωνος και τέλος την Αγίου Δημητρίου, όπου είναι και η κεντρική είσοδο της, λειτουργούσε η Παλιά Λαχαναγορά, το 1935. Από κάθε γωνιά της Μακεδονίας έφταναν φρέσκα φρούτα και λαχανικά και διατίθονταν για χονδρική πώληση ή σε πλανόδιους πωλητές.



Η αλλαγές που έφεραν τα επόμενα χρόνια στην γειτονιά με την ανοικοδόμηση δημιούργησαν προβλήματα στην λειτουργία της Λαχαναγοράς κυρίως λόγω των φορτοεκφορτώσεων, που δεν μπορούσαν να γίνουν με ευκολία. Το 1975 πάρθηκε η απόφαση για την μετεγκατάσταση εκτός της κατοικημένης ζώνης, ώστε να υπάρχει μια εύρυθμη λειτουργία.

Στο σήμερα, το κτίριο της Παλιάς Λαχαναγοράς είναι εγκαταλελειμμένο και έχει χάσει την ζωντάνια του. Περιμετρικά μοιάζει σαν κτίριο φάντασμα, ενώ η μόνη φορά που ανοιγοκλείνει η κεντρική του πόρτα είναι για να παρκάρουν διάφορα οχήματα εντός του προαύλιου χώρου.

Μια στήλη…μυστήριο

Λίγα μέτρα μακριά από την Παλιά Λαχαναγορά, στην ίδια πλευρά του δρόμου, μια στήλη στέκεται πάνω στο πεζοδρόμιο. Η περίπου 3,50 μέτρα μαρμάρινη στήλη είναι  το «Mάρμαρο του Φιδιού» ή «Η Στήλη των Όφεων» και χρονολογείται από την περίοδο του Μέγα Κωνσταντίνου. Η ονομασία του προκαλεί ερωτηματικά και διάφοροι μελετητές έχουν προσπαθήσει να την ερμηνεύσουν. Δυο πιθανοί λόγοι είναι είτε επειδή στην κορυφή μπορεί να είχε τοποθετηθεί κάποιο φίδι είτε για λόγους λατρείας του φιδιού.

Διαβάστε επίσης:

Διοικητήριο, ένα εμβληματικό κτίριο με ιστορία


Τελλόγλειο, ένας ζωντανός πνεύμονας διαρκούς πολιτιστικής δράσης

Καυτανζόγλειο Στάδιο: «Στόχος της Επιτροπής Διοίκησης να αναβαθμίσει τις εγκαταστάσεις του Σταδίου»

Πρίγκηπος, ένα καφενείο σαν βιβλίο ιστορίας στη Θεσσαλονίκη

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ Karfitsa