Streets of SKG: Παύλου Μελά, η Διαγώνιος με τον εναλλακτικό χαρακτήρα

Από τη Φιλίππα Βλαστού και την Κατερίνα Χαρκιολάκη
Ενώνει σαν μια χρυσή κλωστή δυο σημαντικά μνημεία της Θεσσαλονίκης, τον Λευκό Πύργο με τον  Ναό της του Θεού Σοφίας. H Παύλου Μελά ή αλλιώς Διαγώνιος, σχεδιάστηκε από τον Γάλλο αρχιτέκτονα και πολεοδόμο Ερνέστ Εμπράρ. Αποτελεί την πιο σύντομη διαδρομή για να βρεθεί κανείς από την καρδιά του κέντρου προς την παραλία. Τα μεγάλα πεζοδρόμια της, τα όμορφα νεοκλασικά κτίρια και ο εναλλακτικός χαρακτήρας της προσελκύουν κάθε επισκέπτη του κέντρου. Δυο δεκαετίες, το ‘80 και το ‘90 διαμόρφωσε έναν δικό της χαρακτήρα που διατηρεί έως και σήμερα, χωρίς να επηρεάζεται από τους γύρω πολύβουος δρόμους.

De Facto

Ένα από τα all time classic μαγαζιά της Θεσσαλονίκης και ορόσημο της Π. Μελά είναι το cafe-bar De Facto. Η έλευση του, τον Νοέμβριο του 1983 εισήγαγε έναν ευρωπαϊκό αέρα στην περιοχή και έγινε από την πρώτη στιγμή talk of the town. Τα στοιχεία και η αισθητική του με έμπνευση από τα παρισινά καφέ, οι ωραίες μουσικές του, ακόμη και οι πρωτοπορίες που έφερε, όπως για παράδειγμα ότι ήταν το πρώτο all day bar στην πόλη τράβηξε μια μαγιά κόσμου τόσο του καλλιτεχνικού χώρου, όσο και του ακαδημαϊκού. Έγινε στέκι διανοούμενων και όχι μόνο. Το θρυλικό De Facto, από την πρώτη ημέρα της λειτουργίας του, έδωσε πολλά «αστεράκια» στην περιοχή, φέρνοντας έναν διαφορετικό αέρα. Η μορφή του όλα αυτά τα χρόνια παραμένει ίδια και η διαχρονικότητα του είναι αδιαπραγμάτευτη.

Kινηματογράφος  «Ηλύσια»
Το ημερολόγιο έγραφε έτος 1930, όταν γεννήθηκε ο κινηματογράφος  «Ηλύσια». Ένα από τα κτίρια – στολίδια της Θεσσαλονίκης, που σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Λέανδρο Ι. Ζωΐδη και τους αδελφούς Χατζηνάκου . Για αρκετές δεκαετίες αποτέλεσε χώρο πολιτισμού και η κομψή αρχιτεκτονική του έδωσε αίγλη στην περιοχή. Η μια πλευρά του κτιρίου πατάει πάνω στην Παύλου Μελά και η άλλη στην Δημητρίου Γούναρη. Πριν αναδυθεί αυτό το αρχιτεκτονικό κομψοτέχνημα, στην περιοχή υπήρχαν σπίτια Θεσσαλονικιών, τα οποία είχαν γλυτώσει από την μεγάλη πυρκαγιά που είχε ξεσπάσει στην πόλη το 1917. Με το πέρασμα του χρόνου, το κτίριο άλλαξε. Αρχικά το 1957 ήρθε η πρώτη αλλαγή, όταν προστέθηκαν έξτρα όροφοι στο κτίριο. Το 1994 σταμάτησε η λειτουργία του ως κινηματογράφος και έπειτα συνέχισε να λειτουργεί ως κατάστημα ηλεκτρονικών παιχνιδιών και πολυκατάστημα ένδυσης. Το 1994 χαρακτηρίστηκε ως διατηρητέο. Αυτή την περίοδο το κτίριο παραμένει άδειο.

Τα γραφεία της ΝΔ
Σε ένα από τα νεοκλασικά κτίρια της οδού στεγάζονταν, για αρκετά χρόνια, τα κεντρικά γραφεία της Νέας Δημοκρατίας στη Θεσσαλονίκη, όπως και της νεολαίας του κόμματος.
Πιο συγκεκριμένα, από τις αρχές του 1990 μέχρι και το τέλος της δεκαετίας στην Παύλου Μελά 17 βρισκόντουσαν τα γραφεία της ΝΔ και μέχρι το 2007 της ΟΝΝΕΔ. Ο περιφερειακός σύμβουλος και πρόεδρος της Μητροπολιτικής Επιτροπής Θεσσαλονίκης, Θοδωρής Μητράκας, ο οποίος διετέλεσε από το 1999 έως το 2001 υπεύθυνος ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΑΕΙ, έχει ζήσει σημαντικές στιγμές για το κόμμα στο κτίριο αυτό και μιλώντας στην Karfitsa μας «ξεναγεί» σε εκείνα τα γραφεία. «Στον πρώτο και στον δεύτερο όροφο ήταν η ΝΔ και στον τρίτο η ΟΝΝΕΔ και η ΔΑΠ. Σημείο αναφοράς ήταν το καφέ Μόργκαν, που ήταν στην είσοδο, το οποίο δεν λειτουργεί πλέον. Εκεί γινόντουσαν όλες οι γαλάζιες συναντήσεις και συζητήσεις», μας λέει. Μεταξύ άλλων, θυμάται μια δυνατή αλλά παράλληλα δύσκολη στιγμή που έζησε η ΝΔ όσο ήταν στα γραφεία εκεί, αλλά και μια όμορφη. «Μια δύσκολη στιγμή ήταν όταν στις εκλογές το 2000 τα γραφεία είχαν γεμίσει με κόσμο και πανηγύριζαν, καθώς τα exit poll έδειχναν νίκη της ΝΔ και του Κώστα Καραμανλή. Λίγη ώρα αργότερα, όταν γύρισε το αποτέλεσμα, σημειώθηκαν εντάσεις στο σημείο από διερχόμενους από άλλες κομματικές παρατάξεις. Από την άλλη μια σημαντική και χαρούμενη στιγμή ήταν η εκλογή του Κώστα Καραμανλή στην αρχηγία της ΝΔ, το 1997, όπου η ΔΑΠ και η ΟΝΝΕΔ της Θεσσαλονίκης τότε είχαν ταχθεί εξ αρχής υπέρ της υποψηφιότητας του. Πανηγυρίστηκε πολύ έντονα η νίκη του στα γραφεία, διότι για πρώτη φορά έγινε πρόεδρος στο κόμμα κάποιος που είχε περάσει από την οργάνωση του φοιτητικού χώρου».

Στο ισόγειο βρισκόταν το Ουζερί Τσιτσάνης

Ουζερί Τσιτσάνης
Ένα ακόμη κτίριο της Π.Μελά, φορτωμένο με ιστορία, είναι εκείνο με τον αριθμό 22. Εκεί στις αρχές του 1940 άνοιξε το θρυλικό Ουζερί Τσιτσάνης, από τον μεγάλο Έλληνα λαϊκό συνθέτη, στιχουργό, τραγουδιστή του 20ου αιώνα, Βασίλη Τσιτσάνη και τον κουνιάδο του Αντρέα Σαμαρά, αδελφός της συζύγου του Ζωής. Εκείνα τα ταραγμένα χρόνια της Κατοχής για τη Θεσσαλονίκη, κόντρα στις δυσκολίες της εποχής, ο Τσιτσάνης έγραψε κάποια από τα κορυφαία του τραγούδια. Παράλληλα, στην ίδια οδό, στην απέναντι πλευρά του δρόμου ήταν το σπίτι του, στην Π.Μελά 21.
Οδός Παύλου Μελά 21, όπου ήταν η κατοικία του Τσιτσάνη

 
Highlight
https://www.karfitsa.gr/%ce%ba%ce%b1%cf%80%ce%bd%ce%bf%cf%84%cf%8c%cf%80%ce%b9-%ce%bf%ce%b9%ce%bd%ce%bf%cf%84%cf%8c%cf%80%ce%b9-%ce%b5%ce%b4%ce%b5%cf%83%ce%bc%ce%b1%cf%84%cf%8c%cf%81%ce%b9%ce%bf-%cf%84%ce%bf-%ce%be%ce%b5/
https://www.karfitsa.gr/%cf%84%ce%bf-%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%81%ce%b9%ce%ba%cf%8c-%ce%b6%ce%b1%cf%87%ce%b1%cf%81%ce%bf%cf%80%ce%bb%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%b5%ce%af%ce%bf-%ce%bd%ce%af%ce%ba%ce%bf%cf%82-%ce%ba%ce%bf%cf%85/