Ο Παντελής Κυραμάγιος είναι αυτό που λέμε, ίσως λίγο απλοϊκά αλλά με πολύ νόημα, πολυεργαλείο! Φαινομενικά, διαβάζοντας κάποιος το βιογραφικό του, θα πίστευε ότι ακροβατεί μεταξύ πολλών πραγμάτων και πολλών διαφορετικών πεδίων ενασχόλησης.
Όμως, μιλώντας μαζί του, αντιλαμβάνεσαι αμέσως τι τον καθορίζει και σε δεύτερο επίπεδο σκέφτεσαι, εσένα ποιος καθόρισε τις επιλογές σου;
Συνέντευξη στον Μιχάλη Δρούγκα
Έχεις διακριθεί σε διαγωνισμό ποίησης. Πως το καλλιέργησες όλο αυτό; Ποιους ποιητές αγαπάς και σε «γαλούχησαν»
Η αλήθεια είναι ότι στα σχολικά μου χρόνια δεν είχα ιδιαίτερη επαφή με τη λογοτεχνία. Κι αυτό με ενοχλούσε. Το θεωρούσα ελάττωμα. Όντας πρωτοετής φοιτητής, ένα απόγευμα δανείστηκα από τη βιβλιοθήκη της αδερφής μου το «Μικρό βιβλίο για μεγάλα όνειρα» του Λειβαδίτη. Το επέλεξα λόγω μεγέθους! Μπήκα στο λεωφορείο κρατώντας το στα χέρια και άρχισα να το διαβάζω. Αυτή η διαδρομή του 130 από τη Νέα Σμύρνη στον Πειραιά αποτελεί ορόσημο για τη σχέση μου με τον λόγο. Από εκείνη τη μέρα διαβάζω ποίηση. Οι πολλές σελίδες των μυθιστορημάτων ακόμα με τρομάζουν.
Ο ποιητικός διαγωνισμός έλαβε χώρα 3-4 μήνες μετά την πρώτη μου επαφή με τους Έλληνες ποιητές και το έμαθα από έναν φίλο μου που είχε δηλώσει συμμετοχή. Ζήλεψα και έγραψα ένα ποίημα για να το στείλω. Το πρώτο μου… Και διακρίθηκε. Δεν θεώρησα ότι έχω κάποιο ταλέντο. Όμως η διάκριση αποτέλεσε το έναυσμα για να προσπαθήσω να γράψω στίχους. Και από τότε προσπαθώ. Μέχρι τότε έγραφα μόνο μελωδίες.
Οι ποιητές που αγαπώ είναι πολλοί. Θα αναφέρω ενδεικτικά, εκτός από τον Λειβαδίτη, τον Ρίτσο, την Πολυδούρη, τον Τάκη Σινόπουλο, τον Τίτο Πατρίκιο, τη Βισουάβα Σιμπόρσκα, την Κατερίνα Γώγου, τον Αναγνωστάκη, τον Μίλτο Σαχτούρη και τον Αργύρη Χιόνη.
Αποχώρησες από το συγκρότημα Μέλισσες που αποτελείς ιδρυτικό μέλλον. Περίγραψε μου το παρασκήνιο όσο μπορείς της αποχώρησης και των τωρινών σχέσεων με το συγκρότημα
Ήμουν στις Μέλισσες από το ξεκίνημα (2008-2009) μέχρι τα τέλη του 2017 και όλα τα χρόνια ήταν γεμάτα επιτυχίες, ταξίδια, σπουδαίες συνεργασίες και συναυλίες. Με τα παιδιά υπήρξαμε κάτι παραπάνω από οικογένεια. Ανακοίνωσα την αποχώρησή μου ύστερα από μία συναυλία στην Τεχνόπολη για το περιοδικό Σχεδία, τον Σεπτέμβρη του 2017. Θυμάμαι ότι δεν μπορούσα να αρθρώσω καλά τις προτάσεις. Κόμπιαζα και ντρεπόμουν να κλάψω. Και τώρα που τα γράφω νιώθω παρόμοια φόρτιση. Ήταν πολύ επώδυνη απόφαση, απαραίτητη όμως για να ξαναβρώ το κέντρο μου και να συναντήσω ξανά τον πυρήνα της μουσικής δημιουργίας που ένιωθα ότι έχω χάσει. Με τα παιδιά είμαστε ακόμα αγαπημένοι, μιλάμε, βρισκόμαστε όταν μπορούμε, συνεργαζόμαστε κάθε τόσο και παρακολουθώ την πτήση τους με θαυμασμό και περηφάνια.
Αρθρογραφείς σε σάιτ, λογοτεχνικού περιεχομένου. Λες την άποψη σου, τις σκέψεις εάν θέλεις, δημόσια. Προτιμάς να το Κανειζ με στίχους και νοτες στο πεντάγραμμο ή στη σελίδα του υπολογιστή;
Μέσα από τα τραγούδια δείχνουμε ποιοι είμαστε. Όλα έχουν πολιτικές και κοινωνικές απολήξεις. Ακόμα κι ένα ερωτικό τραγούδι. Έχει να κάνει με την προσέγγιση και την ευαισθησία. Με τη χρήση των λέξεων, την ευγένεια ή μη των ενορχηστρώσεων, τις διαβαθμίσεις έντασης βάσει των συγχορδιών… Όλα μετράνε. Ειδικά σε περιπτώσεις που ένας καλλιτέχνης κυκλοφορεί κάθε τόσο ολοκληρωμένους δίσκους και όχι αποσπασματικά τραγούδια. Εγώ επιμένω στα άλμπουμ για αυτό τον λόγο. Έχουν, στη δική μου συνείδηση, έναν χαρακτήρα χρονογραφίας.
Όμως η ταχύτατη ροή της καθημερινότητας και η πληθώρα σημαντικών γεγονότων κάνουν τα ηλεκτρονικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης χρήσιμα εργαλεία για να πάρουμε θέση άμεσα και ξεκάθαρα, όποτε αισθανόμαστε ότι χρειάζεται. Και νομίζω ότι έχουμε φτάσει σε ένα σημείο όπου οφείλουμε να διαλέγουμε πλευρά και να μιλάμε. Χωρίς κορεκτίλες και ίσες αποστάσεις.
Έχεις σπουδάσει παράλληλα με όλα τα παραπάνω, οδοντίατρος. Γονεϊκή απόφαση; Όνειρο; Βιοποριστική απόφαση, όλα τα παραπάνω ή τίποτα από τα παραπάνω;
Απόφαση γονική δεν θα μπορούσε να είναι. Σαφώς ήταν παρότρυνση αλλά χρειάστηκε αρκετή τύχη στις Πανελλαδικές. Θυμάμαι μικρός, στις εκθέσεις με θέμα «Τι θέλω να γίνω όταν μεγαλώσω» να απαντώ «οδοντίατρος και μουσικός». Ήθελα να γράφω τραγούδια. Αυτό το ήξερα. Δεν ήξερα πώς να το διατυπώσω και, για φαντάσου, δεν ήξερα ότι θα μπορούσε να είναι επάγγελμα. Η υποβάθμιση των πτυχίων των καλλιτεχνών και της αξίας της εργασίας τους έχει τις ρίζες της πολύ βαθύτερα στον χρόνο, λοιπόν.
Πέρασα στην οδοντιατρική και το όνειρο παρέμενε η μουσική. Πλέον ακόμα κι αν μπορούσα να βιοποριστώ από τη δεύτερη, σενάριο επιστημονικής φαντασίας, δεν θα παρατούσα την πρώτη. Με τον καιρό την αγάπησα και της χρωστάω πολλά.
Συνεργάζεσαι με πολλούς καλλιτέχνες, πολλών χώρων, η τέχνη τελικά, κατά την προσωπική σου άποψη, έχει την ακτινοβολία που είχε την παλαιά πιο «ρομαντική» εποχή ή τελείως, σήμερα διαδραματίζει ένα σπουδαίο ρόλο που δυσκολευόμαστε να τον αντιληφθούμε άμεσα;
Για να απαντήσω σε αυτή την ερώτηση θεωρώ απαραίτητο να διαχωρίσω την τέχνη από το θέαμα. Καλλιτέχνης σήμερα θεωρείται οποιοσδήποτε δραστηριοποιείται σε κέντρα διασκέδασης ή αποτελεί μέρος μιας βιομηχανίας που εμπορεύεται υποπροϊόντα της μουσικής, του θεάτρου κλπ.
Η τέχνη έχει στη ζωή του ανθρώπου έναν ρόλο σπουδαίο. Να του χαρίσει το συν της συγκίνησης. Και η συγκίνηση είναι το πιο ευγενές συναίσθημα. Εκείνο που μας αποκαλύπτει, μας ξεγυμνώνει και μας δίνει τη δυνατότητα να γίνουμε η καλύτερή μας εκδοχή.
Έτσι μας κάνει και ικανότερους να ανακαλύπτουμε την ευτυχία. Αυτή την ικανότητα την ονομάζω «ευτυχήτητα».
Για να εστιάσω στη μουσική: Και τα πουλιά έχουν χάρες φωνητικές και μουσικές όπως κι εμείς. Τα πουλιά όμως όταν βρέχει κρύβονται. Κάτω από μια φυλλωσιά, σε ένα υπόστεγο, στη φωλιά τους. Κάπου… Δεν τραγουδούν. Μόνο όταν βγει το ουράνιο τόξο. Αυτή είναι η διαφορά μας. Ο άνθρωπος κάνει τραγούδι την καταιγίδα και εξυψώνεται πάνω από αυτήν. Πάνω από τη θλίψη, τον πόνο, τη δυστυχία. Παίρνει το σκοτάδι και το κάνει φως. Και η ευτυχία γίνεται ξαφνικά ορατή. Αυτή η μουσική με αφορά. Όχι αυτή που μας εκτονώνει, μας διασκεδάζει ή μας βυθίζει στη μιζέρια μας λες και η μελαγχολία χρειάζεται ομοιοπαθητική θεραπεία… Μόνο η μουσική που σκαλίζει τα βάθη μας και αυξάνει την «ευτυχήτητά» μας»
Ο Παντελής Κυραμαργιός μαζί με τον Γιώργο Νικηφόρου και τον Αργύρη Λούλατζη θα εμφανιστούν στο WE την Παρασκευή 9 Φεβρουαρίου.
