Η σωματική δυσμορφική διαταραχή (Body Dysmorphic Disorder – BDD) αποτελεί ένα σοβαρό ψυχολογικό πρόβλημα που επηρεάζει την αυτοεικόνα και την ψυχική ευεξία του ατόμου που την αντιμετωπίζει. Οι άνθρωποι που πάσχουν από αυτήν τη διαταραχή αντιλαμβάνονται παραμορφωμένα το σχήμα ή το μέγεθος του σώματός τους, παρότι στην πραγματικότητα δεν υπάρχει κάποιο πραγματικό ή εμφανές θέμα.
Οι εν λόγω άνθρωποι συχνά εστιάζουν με μοναδικότητα και αποστολή στις ατέλειες του σώματός τους, οι οποίες μπορεί να είναι φανερές στους άλλους, αλλά συχνά είναι ανύπαρκτες ή ασήμαντες. Αυτή η ψυχολογική διαταραχή μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική δυσφορία, κοινωνικό απομονωτισμό και ακόμη και σε καταστάσεις όπου οι ασθενείς αποφεύγουν δραστηριότητες που σχετίζονται με την εμφάνισή τους.
Οι ακριβείς αιτίες της σωματικής δυσμορφικής διαταραχής δεν είναι εντελώς κατανοητές, αλλά πολλοί παράγοντες μπορεί να συμβάλουν στην εμφάνισή της. Παράγοντες όπως η γενετική προδιάθεση, η χημική ισορροπία του εγκεφάλου και κοινωνικοί παράγοντες όπως ο πολιτισμός και οι προσδοκίες του περιβάλλοντος μπορεί να επηρεάσουν την εμφάνιση της BDD.
Πως αντιμετωπίζεται η BDD
Η αντιμετώπιση της σωματικής δυσμορφικής διαταραχής απαιτεί μια ολιστική προσέγγιση, η οποία συνήθως περιλαμβάνει τη χρήση ψυχοθεραπείας και σε ορισμένες περιπτώσεις τη χρήση φαρμάκων. Η κύρια μορφή θεραπείας που χρησιμοποιείται είναι η γνωστή ως γνωστική συμπεριφορική θεραπεία (Cognitive Behavioral Therapy – CBT), η οποία βοηθά τους ασθενείς να αναγνωρίσουν και να αντιμετωπίσουν τις αρνητικές σκέψεις και συμπεριφορές που συνδέονται με τη διαταραχή τους.
Επιπλέον, η ψυχοθεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει και άλλες προσεγγίσεις, όπως η διαπροσωπική θεραπεία, η οποία εστιάζει στην ανάπτυξη υγιών σχέσεων και στην αύξηση της κοινωνικής στήριξης. Επιπλέον, η αναλυτική θεραπεία μπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς να εξερευνήσουν τις βαθύτερες ρίζες των συναισθημάτων και των πιέσεων που σχετίζονται με την εμφάνισή τους.
Εκτός από την ψυχοθεραπεία, η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να είναι επίσης χρήσιμη για ορισμένους ασθενείς. Ορισμένα αντικαταθλιπτικά φάρμακα, όπως η σερτραλίνη και η φλουοξετίνη, έχουν δείξει κάποια αποτελέσματα στη μείωση των συμπτωμάτων της BDD, κυρίως όταν συνδυάζονται με ψυχοθεραπεία.
Ο ρόλος της οικογένειας
Η πρώτη και σημαντικότερη πτυχή του ρόλου της οικογένειας είναι η κατανόηση και η αποδοχή της διαταραχής από τα μέλη της. Οι οικογενειακοί φίλοι και συγγενείς πρέπει να ενημερωθούν σχετικά με τη BDD, τα συμπτώματά της και τους τρόπους αντιμετώπισής της, ώστε να μπορέσουν να παρέχουν την απαραίτητη συμπαράσταση και στήριξη στον ασθενή.
Επιπλέον, η οικογένεια μπορεί να διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο στην παροχή κατανόησης και ενθάρρυνσης κατά τη διάρκεια της θεραπευτικής διαδικασίας. Οι συνεδρίες οικογενειακής θεραπείας μπορούν να είναι χρήσιμες για να αναδειχθούν και να αντιμετωπιστούν οι δυσλειτουργίες στην επικοινωνία και τις σχέσεις μεταξύ των μελών της οικογένειας που μπορεί να επηρεάζουν αρνητικά την αντιμετώπιση της διαταραχής αυτής.
Εκτός από τη συμπαράσταση, η οικογένεια μπορεί επίσης να συμβάλει στη δημιουργία ενός υγιούς και ενημερωμένου περιβάλλοντος γύρω από τον ασθενή. Η προώθηση υγιών συνηθειών διατροφής και άσκησης, η ενθάρρυνση της αυτο-φροντίδας και η επιδίωξη της ευεξίας και όχι μόνο της εμφάνισης, μπορούν να βοηθήσουν στην ανάκτηση και την πρόληψη της επανεμφάνισης των συμπτωμάτων.
Τέλος, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η οικογένεια χρειάζεται επίσης υποστήριξη και πόρους για τη δική της ευεξία και την αντιμετώπιση του πιθανού στρες που μπορεί να βιώνουν τα μέλη λόγω των συνθηκών. Σε κάθε περίπτωση, η συνεργασία των μελών αλλά και η εξατομικευμένη ‘δουλειά’ που κάνει το κάθε μέλος με τον εαυτό του, μπορεί μέχρι και να εξαλείψει τα δύσκολα συμπτώματα.
