Το σύνδρομο του απατεώνα (Impostor Syndrome) είναι ένα ψυχολογικό φαινόμενο στο οποίο ένα άτομο αμφισβητεί τις ικανότητές του και νιώθει ότι η επιτυχία του οφείλεται σε τύχη ή εξωτερικούς παράγοντες, παρά στην πραγματική του αξία.
Τα άτομα που βιώνουν το σύνδρομο του απατεώνα συχνά υποτιμούν τα επιτεύγματά τους, αποδίδουν την επιτυχία τους στην τύχη και νιώθουν ότι ανά πάσα στιγμή θα αποκαλυφθούν ως “απατεώνες”. Επιπλέον, παρουσιάζουν υπερβολική ανάγκη για τελειότητα αλλά και δυσκολία στην αποδοχή θετικών σχολίων. “Η αμφιβολία σκοτώνει περισσότερα όνειρα από την αποτυχία”, είπε η Suzy Kassem, και αυτό ισχύει απόλυτα για όσους πάσχουν από αυτό το σύνδρομο. Για να ξεπεράσεις το σύνδρομο του απατεώνα, το πρώτο βήμα είναι να αναγνωρίσεις ότι το βιώνεις. Συνειδητοποίησε ότι αυτά τα συναισθήματα δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα αλλά είναι προϊόν υπερβολικής αυτοκριτικής. Επανεξέτασε τις σκέψεις σου και αντικατάστησε τις αρνητικές πεποιθήσεις με πιο ρεαλιστικές. Η επιτυχία σου δεν είναι τυχαία αλλά πολύ περισσότερο αποτελεί αποτέλεσμα σκληρής δουλειάς και διαρκής ανάπτυξης ικανοτήτων.
Μια χρήσιμη πρακτική είναι να καταγράφεις τα επιτεύγματά σου, ακόμα και τα μικρότερα. Αυτό θα σε βοηθήσει να αναγνωρίσεις τη δική σου συμβολή στις επιτυχίες σου και να μειώσεις την τάση να αποδίδεις τα πάντα σε εξωτερικούς παράγοντες. Επιπλέον, μίλα ανοιχτά για τα συναισθήματά σου με φίλους, συναδέλφους, ένα μέντορα ή σε κάθε περίπτωση με ανθρώπους που εμπιστεύεσαι και ξέρεις πως θα σε ακούσουν ως ενεργοί ακροτατές. Θα διαπιστώσεις ότι πολλοί από αυτούς έχουν βιώσει παρόμοιες σκέψεις. Είναι επίσης σημαντικό να εστιάζεις στη συνεχή εξέλιξη αντί για την τελειότητα. Δεν χρειάζεται να είσαι σπουδαίος για να ξεκινήσεις, αλλά πρέπει να ξεκινήσεις για να γίνεις σπουδαίος. Η αποτυχία και τα λάθη αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας μάθησης και δεν αναιρούν τις ικανότητές σου.
Με συνειδητή προσπάθεια, αλλαγή τρόπου σκέψης και αυτογνωσία, μπορείς να ενισχύσεις την αυτοπεποίθησή σου και να αναγνωρίσεις τη δική σου αξία. Θυμήσου: “Η επιτυχία δεν είναι ποτέ οριστική, η αποτυχία δεν είναι ποτέ μοιραία. Αυτό που μετράει είναι το θάρρος να συνεχίσεις”, όπως είπε ο Winston Churchill. Έχεις κάθε λόγο να πιστέψεις στον εαυτό σου. Η επιτυχία σου δεν είναι τυχαία, την έχεις κερδίσει με την αξία σου, με τις σωστές σου αλλά και με τις λάθος επιλογές κι εκτιμήσεις σου.
