Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) ετοιμάζεται να ανοίξει νέο κύκλο νομισματικής χαλάρωσης, με πιθανή νέα μείωση επιτοκίων στην κρίσιμη συνεδρίαση της Πέμπτης 5 Ιουνίου. Αν το σενάριο επιβεβαιωθεί, το βασικό επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων θα διαμορφωθεί στο 2%, μακριά από το 4% του Ιουνίου 2023. Για τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις με δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου, αυτό μεταφράζεται άμεσα σε νέες ελαφρύνσεις δόσεων και σε ενίσχυση της ρευστότητας.
Εσωτερικές ζυμώσεις: Λαγκάρντ και Λέιν δείχνουν το δρόμο
Η Κριστίν Λαγκάρντ και ο επικεφαλής οικονομολόγος Φίλιπ Λέιν διαμορφώνουν τον πυρήνα της στρατηγικής για σταδιακή αποκλιμάκωση του κόστους χρήματος. Ο Λέιν θεωρεί βέβαιη τη μείωση του πληθωρισμού και υποστηρίζει ότι ο «πάτος» για τα επιτόκια μπορεί να φτάσει στο 1,5%, εκτός αν υπάρξει σοβαρή υποτροπή στην ανάπτυξη. Καθοριστικό ρόλο παίζει η επιβράδυνση της μισθολογικής πίεσης, αλλά και η αποσυμπίεση των ενεργειακών τιμών στην Ευρώπη.
Τι λέει ο Στουρνάρας – Τι φοβούνται τα «γεράκια»
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, επιβεβαιώνει την πρόθεση για μείωση τον Ιούνιο, αλλά «βλέπει παύση τον Ιούλιο». Αντίστοιχα θετικές είναι οι δηλώσεις των κεντρικών τραπεζιτών της Γαλλίας, της Φινλανδίας και της Λιθουανίας. Αντίθετα, η Αυστρία και η Γερμανία εκπροσωπούν τη σκληρή γραμμή: ο Ρόμπερτ Χόλτσμαν και η Ιζαμπελ Σνάμπελ προειδοποιούν ότι ενδεχόμενη αναζωπύρωση του πληθωρισμού, λόγω παγκόσμιας αστάθειας, μπορεί να καταστήσει τις μειώσεις πρόωρες και επικίνδυνες.
Η μεγάλη εικόνα: Ενίσχυση του ευρώ, μείωση καυσίμων και ζήτησης
Το κλίμα για τη νομισματική χαλάρωση ενισχύεται από τρία βασικά δεδομένα:
-
Η ανατίμηση του ευρώ έναντι του δολαρίου μειώνει το κόστος των εισαγωγών.
-
Η πτώση των τιμών πετρελαίου λόγω παγκόσμιας επιβράδυνσης περιορίζει τις πιέσεις.
-
Η υποχώρηση της ζήτησης ως απόρροια του αμερικανικού εμπορικού πολέμου συμβάλλει στην αποκλιμάκωση των τιμών.
Οι παραπάνω εξελίξεις, σε συνδυασμό με τις επικαιροποιημένες τριμηνιαίες προβλέψεις της ΕΚΤ, που επίσης θα παρουσιαστούν την Πέμπτη, ενισχύουν το σενάριο για τουλάχιστον δύο μειώσεις επιτοκίων μέχρι το τέλος του 2025.
Ευκαιρία για τα νοικοκυριά – πρόκληση για τις τράπεζες
Η πτώση των επιτοκίων φέρνει ανάσα για τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά και τις ΜμΕ, που είχαν δει τις δόσεις να αυξάνονται δραματικά από το 2022. Η αποκλιμάκωση του euribor θα μετακυλήσει άμεσα σε μείωση κόστους δανεισμού. Ωστόσο, για τις τράπεζες, η μείωση αυτή σημαίνει συρρίκνωση περιθωρίων κέρδους και ανάγκη επαναπροσδιορισμού των προϊόντων τους – ειδικά στον τομέα των καταθέσεων.
Πού οδηγούμαστε;
Οι αναλυτές βλέπουν τη μείωση του επιτοκίου στο 1,75% έως τα τέλη του έτους, με τη Morgan Stanley να εκτιμά ότι ο «πυθμένας» θα είναι το 1,5%. Σε κάθε περίπτωση, η νομισματική στροφή είναι γεγονός – και με αυτήν, επανέρχεται στο προσκήνιο η ανάγκη για νέες πολιτικές στήριξης της πραγματικής οικονομίας, χωρίς να επανέλθει ο πληθωρισμός.
Το επόμενο τεστ για τη Λαγκάρντ και τους συνεργάτες της δεν θα είναι μόνο τεχνοκρατικό – θα είναι και πολιτικό: πώς θα ισορροπήσουν ανάμεσα στην ανάγκη για ανάπτυξη και την επιτήρηση της σταθερότητας;
