Το 2019 η Νέα Δημοκρατία ήρθε στην εξουσία περίπου όπως μπαίνει ο χειρουργός στο χειρουργείο όταν όλοι οι υπόλοιποι έχουν λιποθυμήσει στον διάδρομο. Η κοινωνία είχε κουραστεί από τον ΣΥΡΙΖΑ, η εναλλαγή έμοιαζε εκ των ων ουκ άνευ και η νέα κυβέρνηση εμφανίστηκε προετοιμασμένη. Νομοθετούσε γρήγορα, κινήθηκε με αυτοπεποίθηση και έδωσε την αίσθηση ότι ήξερε τι ήθελε να κάνει. Μετά ήρθε η πανδημία. Δηλαδή η Ιστορία με μάσκα, θερμόμετρο και SMS μετακίνησης.
ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΔΡΑΓΩΓΙΑ
Η διαχείρισή της, μαζί με τη δημοσιονομική χαλάρωση στην Ευρώπη, έδωσε στην κυβέρνηση χρήματα, χρόνο και πολιτικό χώρο. Το αποτέλεσμα φάνηκε το 2023, όταν η ΝΔ κέρδισε με θριαμβευτική διαφορά, απέναντι σε έναν ΣΥΡΙΖΑ που διαλύθηκε με θεατρική συνέπεια και ένα ΠΑΣΟΚ που ακόμη ψάχνει έξοδο κινδύνου. Μόνο που η πολιτική έχει ένα κακό συνήθειο: μόλις νομίζεις ότι καθάρισε το τοπίο, αλλάζει το τοπίο. Η ενέργεια έγινε ξανά γεωπολιτικό όπλο. Οι πόλεμοι δεν είναι μακρινά δελτία ειδήσεων, αλλά παράγοντες τιμών και επιτοκίων. Η ανάπτυξη επιβραδύνεται, ο πληθωρισμός επιμένει και η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι πια συνέδριο με πάνελ και καφέ φίλτρου, αλλά μηχανισμός που αλλάζει την αγορά εργασίας με ταχύτητα που το ελληνικό κράτος παρακολουθεί ιδρωμένο. Γι’ αυτό και η συζήτηση περί «επιστροφής Τσίπρα», όσο κι αν τρέφει τα πάνελ, μοιάζει με το να συζητάς αν θα ξανανοίξει το παλιό βιντεοκλάμπ την ώρα που η γειτονιά έχει μπει ολόκληρη στο cloud. Το 2015 έχει σημασία ως μάθημα ανευθυνότητας και τυχοδιωκτισμού. Αλλά δεν μπορεί να είναι αιώνιο προεκλογικό ξόρκι. Δεν γίνεται κάθε νέα κρίση να αντιμετωπίζεται με το «θυμηθείτε τι έγινε τότε». Το «τότε» δεν είναι πια εδώ. Και οι δράκοι, όπως όλοι οι δράκοι, κάποτε τελειώνουν. Η ΝΔ μπορεί ακόμη να προηγείται, όχι επειδή ενθουσιάζει, αλλά επειδή οι αντίπαλοί της μοιάζουν με συγκάτοικους που τσακώνονται για το ποιος θα κρατήσει το ψυγείο ενώ το σπίτι καίγεται.
Οι πολίτες μπορεί να δίνουν ξανά ψήφο εμπιστοσύνης, αλλά ανόρεχτα, σαν να παραγγέλνουν το ίδιο πιάτο επειδή το μενού δεν έχει τίποτε άλλο που να μην προκαλεί δυσπεψία. Το πρόβλημα, όμως, είναι το πρωί μετά. Η Ελλάδα δεν είναι στο 2015. Δεν είναι εκτός αγορών, δεν έχει κλειστές τράπεζες, δεν ζει κάθε Eurogroup σαν ψυχολογικό θρίλερ. Έχει καλύτερα δημόσια οικονομικά και ισχυρότερη αξιοπιστία. Αλλά το ότι δεν είσαι στο 2015 δεν σημαίνει ότι είσαι και αθάνατος. Σημαίνει απλώς ότι αυτή τη φορά η κρίση δεν θα σε βρει στο υπόγειο. Μπορεί να σε βρει στον τρίτο όροφο, με θέα, αλλά χωρίς ασανσέρ. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η χώρα άλλαξε παραγωγικό μοντέλο ή αν απλώς έβαλε καλύτερα κουφώματα στο παλιό. Εξακολουθούμε να στηριζόμαστε υπέρμετρα στον τουρισμό, στην κατανάλωση, στα ακίνητα και στις υπηρεσίες μέσης αξίας. Ο τουρισμός παραμένει εθνική ευλογία, αλλά και εθνική υπνωτική μουσική. Δεν αρκεί να περιμένουμε τους τουρίστες σαν αποδημητικά πουλιά με πιστωτική κάρτα. Κουράζονται, φτωχαίνουν, αλλάζουν προορισμούς, επηρεάζονται από πολέμους και κόστος.
Κάποια στιγμή, αν το all inclusive γίνει ακριβότερο από μικρό μεταπτυχιακό, θα αρχίσουν κι αυτοί να κάνουν διακοπές στο μπαλκόνι. Την ίδια ώρα, η τεχνητή νοημοσύνη αναδιατάσσει την εργασία πιο γρήγορα από όσο προλαβαίνει το ελληνικό κράτος να αλλάξει μια πλατφόρμα χωρίς τρεις υπεύθυνες δηλώσεις. Το πρόβλημα δεν είναι αν η AI θα μας πάρει τις δουλειές. Είναι αν θα μας βρει με εκπαιδευτικό σύστημα, επιχειρήσεις και δημόσια διοίκηση που μπορούν να δημιουργήσουν τις επόμενες. Αλλιώς θα έχουμε την πιο ελληνική εκδοχή της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης: χαμένες θέσεις εργασίας με Wi-Fi, αλλά χωρίς σχέδιο. Π
άνω από όλα αυτά υπάρχει και η Αμερική του Τραμπ: ένα πλυντήριο γεμάτο πέτρες που κάνει θόρυβο, κουνάει όλο το δωμάτιο και κανείς δεν ξέρει αν στο τέλος θα βγουν καθαρά ρούχα ή σπασμένα πλακάκια. Δασμοί, εμπορικοί πόλεμοι και αμφισβήτηση συμμαχιών θυμίζουν στην Ευρώπη ότι δεν ζει πια σε θερμοκήπιο. Άρα, η επόμενη κυβέρνηση δεν θα έχει απέναντί της μόνο την αντιπολίτευση, ή την επιστροφή του Τσίπρα ως πολιτικού «βρυκόλακα». Θα έχει έναν κόσμο που αλλάζει χωρίς να περιμένει την ελληνική προεκλογική περίοδο. Θα πρέπει να απαντήσει σε ερωτήματα που δεν λύνονται με παρελθοντολογία: παραγωγικότητα, βιομηχανία, εκπαίδευση, ενέργεια, στεγαστικό, δημογραφικό, νέοι άνθρωποι που βλέπουν τον μισθό να τελειώνει πριν τελειώσει ο μήνας.
Το «τότε» τελείωσε. Το «μετά» αρχίζει. Και εκεί δεν υπάρχουν πια δράκοι για να φοβίσεις το ακροατήριο. Υπάρχει μόνο η πραγματικότητα. Πιο πεζή, πιο δύσκολη, πιο ακριβή. Και, όπως όλες οι πραγματικότητες, δεν συγκινείται ιδιαίτερα από προεκλογικά σποτ.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ KARFITSA (09/05/2026)
