Όλοι έχουμε πει κάποιο μικρό ψέμα κάποια στιγμή στη ζωή μας. Μερικές φορές πρόκειται για κάτι αθώο, με σκοπό να αποφύγουμε μια αμήχανη κατάσταση ή να μην πληγώσουμε κάποιον. Άλλες φορές, όμως, κάποιος μπορεί να προσπαθεί συνειδητά να κρύψει την αλήθεια ή να παρουσιάσει τα γεγονότα διαφορετικά από ό,τι πραγματικά συνέβη.
Το ενδιαφέρον είναι ότι οι άνθρωποι συχνά επικεντρώνονται στη γλώσσα του σώματος για να εντοπίσουν ένα ψέμα. Παρατηρούν αν κάποιος αποφεύγει το βλέμμα τους, αν φαίνεται νευρικός ή αν κινεί υπερβολικά τα χέρια του. Ωστόσο, αρκετοί ειδικοί στην επικοινωνία υποστηρίζουν ότι πολλές φορές οι ίδιες οι λέξεις που χρησιμοποιεί κάποιος μπορούν να αποκαλύψουν περισσότερα από τις κινήσεις του.
Η φράση που πρέπει να σου χτυπήσει καμπανάκι
Ένα από τα πιο συνηθισμένα σημάδια είναι όταν κάποιος αρχίζει να δίνει υπερβολικά πολλές εξηγήσεις χωρίς να του έχουν ζητηθεί.
Για παράδειγμα, αντί να πει απλά «Άργησα γιατί είχε κίνηση», μπορεί να ξεκινήσει μια ολόκληρη ιστορία γεμάτη λεπτομέρειες για το πού βρισκόταν, ποιον συνάντησε, τι ώρα κοίταξε το ρολόι του και τι ακριβώς συνέβη σε κάθε στάδιο της διαδρομής.
Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι λέει ψέματα, αλλά είναι ένα στοιχείο που αξίζει προσοχής.
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Όταν λέμε την αλήθεια, συνήθως δεν αισθανόμαστε την ανάγκη να αποδείξουμε κάτι. Αναφέρουμε τα βασικά γεγονότα και προχωράμε παρακάτω.
Αντίθετα, όταν κάποιος επινοεί ή παραποιεί μια ιστορία, συχνά προσθέτει περιττές λεπτομέρειες στην προσπάθειά του να την κάνει πιο πειστική. Πιστεύει ότι όσο πιο ολοκληρωμένη ακούγεται η αφήγηση, τόσο λιγότερες αμφιβολίες θα προκαλέσει.
Μερικές φορές μάλιστα οι λεπτομέρειες αυτές μοιάζουν τόσο προσεκτικά τοποθετημένες που τελικά πετυχαίνουν το αντίθετο αποτέλεσμα και δημιουργούν υποψίες.
Υπάρχουν και άλλες ενδείξεις;
Εκτός από τις υπερβολικές εξηγήσεις, αρκετοί άνθρωποι που νιώθουν άβολα με αυτά που λένε μπορεί να επαναλαμβάνουν συνεχώς φράσεις όπως «για να είμαι ειλικρινής», «πίστεψέ με», «σου λέω την αλήθεια» ή «δεν έχω κανέναν λόγο να πω ψέματα».
Οι συγκεκριμένες εκφράσεις δεν αποτελούν απόδειξη εξαπάτησης, αλλά όταν εμφανίζονται επανειλημμένα μαζί με άλλες ύποπτες συμπεριφορές, μπορεί να αξίζει να εξετάσεις πιο προσεκτικά την κατάσταση.
Μην βγάζεις βιαστικά συμπεράσματα
Είναι σημαντικό να θυμάσαι ότι καμία λέξη ή φράση δεν μπορεί να αποδείξει από μόνη της ότι κάποιος ψεύδεται. Υπάρχουν άνθρωποι που μιλούν αναλυτικά επειδή είναι αγχώδεις, επειδή έχουν εξωστρεφή προσωπικότητα ή επειδή θέλουν απλώς να γίνουν κατανοητοί.
Γι’ αυτό οι ειδικοί τονίζουν ότι πρέπει πάντα να εξετάζουμε τη συνολική εικόνα: το πλαίσιο της συζήτησης, τη συμπεριφορά του ατόμου και το κατά πόσο η ιστορία του παραμένει σταθερή με την πάροδο του χρόνου.
Το συμπέρασμα
Η ανθρώπινη επικοινωνία είναι πολύ πιο σύνθετη από όσο φαίνεται με την πρώτη ματιά. Παρ’ όλα αυτά, όταν κάποιος αισθάνεται την ανάγκη να σε πείσει υπερβολικά για κάτι που δεν τον ρώτησες καν, ίσως αξίζει να κρατήσεις μια μικρή επιφύλαξη.
Η διαίσθησή σου δεν είναι πάντα αλάνθαστη, όμως συχνά αντιλαμβάνεται μικρές ασυνέπειες που περνούν απαρατήρητες από τη λογική σκέψη. Και πολλές φορές, αυτό το μικρό «κάτι δεν μου κολλάει» αποδεικνύεται πιο σημαντικό απ’ όσο φανταζόσουν.
