36η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, με τη συμμετοχή 32 ηγετών των χωρών μελών, αλλά κύρια του Αμερικανού Προέδρου κ. Ντόναλντ Τραμπ, του γνωστού που μόλις ένα χρόνο πριν στη Σύνοδο της Χάγης απειλούσε να αποχωρήσει από τη συμμαχία σε μια προσπάθεια έντασης της πίεσης προς τους συμμάχους για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ τους.
Του Θράσου Ευτυχίδη*
Η Σύνοδος της Χάγης με τις αποφάσεις της για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5%, με τη μετατόπιση του αμυντικού βάρους στην Ευρώπη και με τη διαμόρφωση, ενός πλαισίου μακροπρόθεσμης ενίσχυσης της Ουκρανίας αποτέλεσε τη σημαντικότερη αναθεώρηση της δομής της συμμαχίας μετά το 2014.
Αν το 2014 στο Νιούπορτ της Ουαλίας, με τις εξελίξεις στην Ουκρανία το ΝΑΤΟ επανήλθε στη ζωή, σήμερα 12 χρόνια μετά την καθοριστική εκείνη σύνοδο, έχουμε την πλήρη επιστροφή των γερακιών και της ψυχροπολεμικής λογικής. Βέβαια οι συνασπισμοί από την εποχή του ψυχρού πολέμου έχουν αλλάξει, και με ευθύνη της ίδιας της συμμαχίας που δεν τήρησε τις δεσμεύσεις της, αλλά η ουσία της συμμαχίας παραμένει ίδια με το τότε.
Στην Άγκυρα λοιπόν οι ηγέτες των 32 θα κληθούν να συζητήσουν τις αμυντικές επενδύσεις, την αμυντική βιομηχανία και φυσικά τη στήριξη της Ουκρανίας. Αφού γι άλλη μια φορά η Ρωσία χαρακτηρισθεί υπ’ αριθμόν 1 κίνδυνος για την ασφάλεια της συμμαχίας, η Σύνοδος:
- θα εξετάσει η πορεία των αμυντικών επενδύσεων των συμμάχων και «θα διασφαλίσει ότι οι Σύμμαχοι όχι μόνο επενδύουν περισσότερα, αλλά επενδύουν στις σωστές δυνατότητες που απαιτούνται για να μας κρατήσουν ασφαλείς.»
- «Το Φόρουμ Αμυντικής Βιομηχανίας της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα θα δείξει πώς η βιομηχανία εντείνεται για να διατηρήσει τη Συμμαχία έτοιμη και προετοιμασμένη.»
- Θα εκτιμήσει ότι «Η ασφάλειά μας (του ΝΑΤΟ) είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ασφάλεια της Ουκρανίας. Καθώς ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας συνεχίζεται, οι Σύμμαχοι θα συνεχίσουν να παρέχουν πρωτοφανή επίπεδα στρατιωτικής βοήθειας στην Ουκρανία, υποστηρίζοντας την ικανότητά της να αμύνεται.»
Φυσικά το ΝΑΤΟ δεν πρόκειται να συζητήσει για ειρήνη και διπλωματία, αλλά αυτό δεν είναι κάτι πρωτοφανές για μια στρατιωτική συμμαχία. Το ΝΑΤΟ δεν πρόκειται επίσης να συζητήσει τις όποιες ελληνοτουρκικές διαφορές. Επομένως οι όποιες δηλώσεις ακουστούν αυτές τις μέρες θα μπορούν και θα πρέπει να αντιμετωπισθούν με σχετική άνεση από την Ελληνική πλευρά που θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να είναι προετοιμασμένη.
Η παρουσία Τραμπ ως παράγοντας προβληματισμού για την Ελλάδα.
Η παρουσία του Αμερικανού Προέδρου στη Σύνοδο, αποτελεί εκ προοιμίου ένα πολιτικό γεγονός πρώτης γραμμής. Η Τουρκία θέλει να το ερμηνεύει ως πολιτική αναβάθμιση του ρόλου της ως κεντρικός πυλώνας της ΝΑ πτέρυγας του ΝΑΤΟ.
Αυτό που ίσως προκαλεί ανησυχία είναι η συμπεριφορά του Αμερικανού Προέδρου που ίσως να θελήσει να επιλύσει και τις ελληνοτουρκικές διαφορές. Σε μια τέτοια περίπτωση, θα πρέπει η ελληνική πλευρά να είναι προετοιμασμένη.
Τι περιμένει η Τουρκία ή ο παραλογισμός σε υψηλό επίπεδο.
Η Σύνοδος προσφέρει μια ισχυρή ώθηση στις σχέσεις της Τουρκίας τόσο με το ΝΑΤΟ όσο και με τις ΗΠΑ.
Φαίνεται ότι μετά από μια περίοδο εντάσεων και διαφωνιών η Τουρκία να θέλει να αποκτήσει και πάλι μια σημαίνουσα θέση ως παράγοντας ασφαλείας αλλά και παραγωγός αμυντικών συστημάτων, σε μια εξαιρετικά ευρεία περιοχή που περιλαμβάνει τον Εύξεινο Πόντο, ολόκληρη την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και τη Μέση Ανατολή.
Έτσι λοιπόν, η αντιδημοκρατική Τουρκία, που είναι η μόνη χώρα του ΝΑΤΟ που δεν έχει επιβάλλει κυρώσεις απέναντι στη Ρωσία και που αντίθετα διευκολύνει τις συναλλαγές της, που κατέχει το 40% της κυρίαρχης Κυπριακής Δημοκρατίας, που εκφράζει απειλή πολέμου απέναντι στη χώρα μας, που συμμετέχει ως παρατηρητής στα ευρασιατικά φόρα και οργανισμούς. Η Τουρκία που στην κυριολεξία χόρεψε στο ταψί τους συμμάχους μέχρι να δεχθεί την είσοδο της Φινλανδίας και της Σουηδίας και που φιλοξενεί τη Χαμαζ, έρχεται σήμερα να διεκδικήσει μερίδιο της άμυνας του ΝΑΤΟ, αλλά και της Ευρώπης.
Το περίεργο δεν είναι βέβαια οι διεκδικήσεις της Τουρκίας, αλλά η αποδοχή από σειρά «συμμάχων» που εκφράζονται θετικά χαρακτηρίζοντας στρατηγικό το ρόλο της Τουρκίας.
Ο Πρόεδρος Τραμπ κομίζει ως δώρο τους κινητήρες F110 για να χρησιμοποιηθούν στο νέο αεροσκάφος ΚΑΑΝ (5ης θεωρητικά γενιάς) ενώ η πανίσχυρη πλέον Τουρκική αμυντική βιομηχανία αναμένει νέες παραγγελίες για οπλικά συστήματα που θα προστατέψουν τους συμμάχους από την υπ’ αριθμόν 1 χαρακτηρισμένη απειλή προς το ΝΑΤΟ, την Ρωσία που κατά ένα περίεργο τρόπο έχει στρατηγική εταιρική σχέση με την Τουρκία.
Η απαίτηση για 2 νέα στρατηγεία και η θέση της χώρας μας.
Η Τουρκία έχει προτείνει την ίδρυση δύο νέων στρατηγείων του ΝΑΤΟ σε μια προσπάθεια αναβάθμισης του θεσμικού της ρόλου αλλά και επιζητώντας να αναλάβει μόνιμο ρόλο διοίκησης σε κρίσιμες και για τη χώρα μας περιοχές.
Έτσι φαίνεται πως υπάρχουν προχωρημένες συζητήσεις για ένα Ναυτικό Στρατηγείο στην Κωνσταντινούπολη για τον έλεγχο του Ευξείνου Πόντου και ένα Πολυεθνικό Στρατηγείο στην περιοχή των Αδάνων που θα ελέγχει την περιοχή της Μέσης Ανατολής αλλά και την Ανατολική Μεσόγειο! Φυσικά υπό μόνιμη Τουρκική Διοίκηση.
Η Ελλάδα μπροστά σε αυτή την πραγματική αναβάθμιση του ρόλου της Τουρκίας φαίνεται να μην επιλέγει το βέτο, αλλά τη διαπραγμάτευση. Ζητά σαφείς εγγυήσεις για τις περιοχές αρμοδιότητας των στρατηγείων, αναζητεί ευκαιρίες αλλά και δυνατότητες για ενίσχυση του δικού της ρόλου. Διαμορφώνει τις δικές συμμαχίες στο πλαίσια της συμμαχίας.
Το μόνιμο πρόβλημα που αργά η γρήγορα, γι άλλη μια φορά θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε έχει να κάνει με την κατανόηση της Τουρκίας των όρων και περιορισμών. Ως χώρα συνεχίζουμε δυστυχώς να τρέφουμε αυταπάτες ότι οποιαδήποτε αναβάθμιση του ρόλου της θα την καταστήσει περισσότερο υπεύθυνη.
Μια δύσκολη Σύνοδος ξεκινά και δυστυχώς δεν έχουμε πολλά να περιμένουμε.
- Ο Θράσος Ευτυχίδης, είναι Διεθνολόγος – Οικονομολόγος, Αναλυτής του Strategy International.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ KARFITSA
