H νέα πρόεδρος της Ένωσης Εισαγγελέων Ειρήνη
Χρυσογιάννη μιλά μετά την εκλογή της, στην «Κ»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΒΑΣΙΛΗ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΟΥΛΗ
Μια έμπειρη εισαγγελική λειτουργός, με συνεισφορά σε σημαντικές δικαστικές υποθέσεις, που έχει διακριθεί και για την επιστημονική της συμβολή σε θέματα ευρύτερου κοινωνικού ενδιαφέροντος, ανέλαβε τα ηνία της Ένωσης Εισαγγελέων Ελλάδος. Στη συνέντευξη της στην «Κ», μετά την πρόσφατη εκλογή της στη θέση της προέδρου, η εισαγγελέας Εφετών Θεσσαλονίκης Ειρήνη Χρυσογιάννη τονίζει ότι κύριος στόχος είναι η βελτίωση στην απονομή της δικαιοσύνης και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών σε έναν θεμελιώδη θεσμό της δημοκρατίας. Αναφερόμενη στη δίκη για το σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών, διαβεβαιώνει ότι οι δικαστικοί λειτουργοί θα ενεργήσουν με βάση το Σύνταγμα, τους νόμους και τη συνείδησή τους, διασφαλίζοντας μια δίκαιη κρίση. Μεταξύ άλλων, η κα Χρυσογιάννη σημειώνει ότι η συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι αποτελεσματική, επισημαίνοντας πως οι υποθέσεις εκδικάζονται τελικά από τα ελληνικά ποινικά δικαστήρια.
Ποιος είναι ο ρόλος της Ένωσης Εισαγγελέων στο δημόσιο διάλογο για τη βελτίωση στην εφαρμογή του δικαίου και ποιες οι προτεραιότητες της νέας διοίκησης;
Η Ένωση Εισαγγελέων Ελλάδος, εκπροσωπώντας το σύνολο σχεδόν των εισαγγελικών λειτουργών της χώρας, οι οποίοι ανέρχονται περί τους 640, αποτελεί μία επιστημονική ένωση που εκτός των λοιπών καταστατικών της σκοπών που κατατείνουν στην επιδίωξη πλήρους λειτουργικής και διοικητικής αυτοδυναμίας της Εισαγγελικής Αρχής και την προάσπιση της συνταγματικής και ηθικής θέσης της, έχει ως βασική αρχή και προτεραιότητα τη βελτίωση της ποινικής νομοθεσίας με υπόδειξη μέτρων για την καταπολέμηση του φαινομένου του νομικού πληθωρισμού. Πληθωρισμός που καταργεί τις επιστημονικές αρχές του ποινικού δικαίου και καταλύει το κύρος των επιταγών του. Βασική μας υποχρέωση, επίσης, είναι η μελέτη και εισήγηση μέτρων για την εξύψωση και ταχύτερη απονομή της δικαιοσύνης, την καταστολή της εγκληματικότητας και την αποτελεσματική βελτίωση και εξυγίανση του σωφρονιστικού συστήματος.
Κι επειδή τα παραπάνω μπορεί να φαντάζουν ως κενά περιεχομένου λόγια, σας διαβεβαιώνω ότι αμέσως μετά την ανάληψη της προεδρίας της Ένωσης Εισαγγελέων Ελλάδος, από κοινού με τα λοιπά μέλη του Δ.Σ., αρχίσαμε την επεξεργασία νομικών προτάσεων προς το υπουργείο Δικαιοσύνης για ζητήματα ιδιαίτερης σπουδαιότητας, όπως η βελτίωση του θεσμού της ποινικής διαπραγμάτευσης, η αντιμετώπιση από τον ποινικό νομοθέτη της παραβατικότητας των ανηλίκων, η δικονομική αντιμετώπιση του πολύ επίκαιρου φαινομένου των επανειλημμένων διακοπών των ποινικών δικών, και άλλα πολλά, τα οποία πολύ σύντομα θα κατατεθούν αρμοδίως.
Επιθυμούμε η Ένωσή μας να είναι κοντά στα επίκαιρα και σοβαρά προβλήματα που απασχολούν τη δικαιοσύνη και τους λειτουργούς της, αλλά και τους πολίτες. Έχουμε ήδη επεξεργασθεί ένα πλάνο δράσης για μια Ένωση Εισαγγελέων με στόχο την εξωστρέφεια και την ουσιαστική προσέγγιση της κοινωνίας. Επιθυμούμε να ενισχύσουμε την εμπιστοσύνη των πολιτών προς τη δικαιοσύνη, να κατανοήσει ο πολίτης τον ρόλο και όρια της εισαγγελικής αρχής και, τέλος, να προβληθεί το ανθρώπινο και κοινωνικό πρόσωπο της δικαιοσύνης. Η δικαιοσύνη πρέπει να γίνει φιλική προς τον πολίτη, ιδιαίτερα στους νέους, να ανοίξει τις θύρες της. Δράσεις, όπως οι εικονικές δίκες με μαθητές, οργανωμένες ξεναγήσεις σε δικαστικά μέγαρα και συζητήσεις με εισαγγελείς, είναι πολύτιμες προς αυτή την κατεύθυνση.
Πιστεύετε ότι όσα συμβαίνουν στις δίκες για το δυστύχημα των Τεμπών, ακόμη και με προπηλακισμούς εναντίον δικαστικών λειτουργών, μπορούν να επηρεάσουν στην απόδοση δικαιοσύνης;
Κατηγορηματικά και με απόλυτη βεβαιότητα, σας απαντώ αρνητικά. Οι Έλληνες Δικαστικοί Λειτουργοί είναι απόλυτα αφοσιωμένοι στο καθήκον τους, το επιτελούν με υψηλό φρόνημα και αυταπάρνηση, υπακούοντας μόνο στο Σύνταγμα και τους νόμους και στη φωνή της συνείδησής τους. Το ίδιο θα πράξουν και στη συγκεκριμένη υπόθεση οι συνάδελφοι που υπηρετούν στη Λάρισα. Ενδεχομένως, κατά την έναρξη της κύριας δίκης να υπήρξαν αβλεψίες, παραλείψεις ή και αστοχίες, σύνηθες όμως σε δίκες με ιδιαίτερα μεγάλο αριθμό διαδίκων και δικηγόρων. Είναι βέβαιο ότι θα επικρατήσει η δικονομική τάξη και η δίκη θα διεξαχθεί κανονικά και σύμφωνα με τους δικονομικούς κανόνες. Όσοι απεργάζονται διαφορετικά σενάρια, εξυπηρετούν δόλιες σκοπιμότητες που δεν έχουν να κάνουν με την απόδοση της δικαιοσύνης, και θα διαψευστούν πανηγυρικά. Για το φαινόμενο των προπηλακισμών, όπως λέτε χαρακτηριστικά, η Ένωσή μας έχει λάβει δημόσια θέση με τις ανακοινώσεις της, όπου επισημαίνουμε την ανάγκη λήψης μέτρων από την Πολιτεία, αλλά και από τους συλλειτουργούς της δικαιοσύνης, τους δικηγόρους, αφού δυστυχώς οι συμπεριφορές αυτές προέρχονται από δικηγόρους διαδίκων της υπόθεσης αυτής.
Πως σκοπεύετε να προστατέψετε τους εισαγγελείς που χειρίζονται ευαίσθητες υποθέσεις από τυχόν εξωτερικές παρεμβάσεις;
Η διαχρονική δημόσια συζήτηση σχετικά με την πιθανότητα πολιτικών ή οικονομικών παρεμβάσεων, ακόμη κι όταν δεν υπάρχουν απτά στοιχεία, αρκεί για να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη στους θεσμούς. Η παραμικρή σκιά αμφιβολίας γύρω από την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης αρκεί για να ενισχύσει την καχυποψία. Μήπως, λοιπόν, αυτή η υφέρπουσα καχυποψία εξυπηρετεί ακριβώς τους σκοπούς της πλήξης του θεσμού της δικαιοσύνης ως βασικού πυλώνα της δημοκρατίας και εμφάνισης των δικαστικών λειτουργών εν γένει ως αδύναμων; Σε κάθε δε περίπτωση, οι συνάδελφοι έχουν την απόλυτη στήριξή μας κατά την άσκηση των καθηκόντων τους σύμφωνα με το νόμο.
Η συνεργασία των ελληνικών δικαστικών αρχών με την ευρωπαϊκή εισαγγελία λειτουργεί αποτελεσματικά ή χρειάζονται θεσμικές αλλαγές για να ενισχυθεί;
Η Ελληνική έννομη τάξη, με τον ν. 4786/2021, ενσωμάτωσε τον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/1939 περί σύστασης της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, η οποία λειτουργεί ως ενιαία ανεξάρτητη αρχή σε ευρωπαϊκό επίπεδο και αποκεντρωμένη στα κράτη- μέλη. Οι Έλληνες Ευρωπαίοι Εντεταλμένοι Εισαγγελείς επιλέγονται από το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο του Αρείου Πάγου μεταξύ των εισαγγελικών λειτουργών της χώρας και ασκούν τα καθήκοντά τους με αποκλειστικό γνώμονα το Σύνταγμα, τον εθνικό και ενωσιακό νόμο. Ο αριθμός τους ανέρχεται σε 10 και ήδη με απόφαση του υπουργού Δικαιοσύνης από 3 Απριλίου 2026, ο αριθμός των Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων που υπηρετούν στη χώρα μας αυξάνεται κατά τρεις, ανεβάζοντας πλέον τον αριθμό των υπηρετούντων λειτουργών σε 13. Η συνεργασία των ελληνικών δικαστικών αρχών με την ευρωπαϊκή εισαγγελία φρονώ ότι λειτουργεί αποτελεσματικά, αφού κοινός στόχος όλων αποτελεί η αποτελεσματικότερη θωράκιση των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ας μη λησμονούμε, εξάλλου ότι οι υποθέσεις που οδηγούνται σε δίκη, δικάζονται από τα ελληνικά ποινικά δικαστήρια.
Έτσι, η παρατηρούμενη τον τελευταίο καιρό, αμφισβήτηση της αμεροληψίας των Ελλήνων Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων χωρίς τεκμηριωμένη βάση πλήττει την εισαγγελική ανεξαρτησία στο σύνολό της και υπονομεύει την εμπιστοσύνη των πολιτών στη δικαιοσύνη.
Εμπιστοσύνη πολιτών προς τη δικαιοσύνη: Τι μπορεί να γίνει για να μην πληγεί η αξιοπιστία του θεσμού;
Η εμπιστοσύνη των πολιτών μιας χώρας προς τη δικαιοσύνη, πιστεύω ότι αποτελεί δείγμα υγιούς λειτουργίας της δημοκρατίας. Είναι, συνεπώς λυπηρό να αυξάνεται το ποσοστό των Ελλήνων πολιτών που δηλώνουν έλλειψη εμπιστοσύνης προς τη δικαιοσύνη. Παρά τα προβλήματα, όμως, οι πολίτες δεν έχουν πάψει να πιστεύουν στη σημασία της δικαιοσύνης. Οι περισσότεροι αισθάνονται απογοήτευση, αλλά εκφράζουν και την επιθυμία για βελτίωση. Συγκεκριμένες και σταθερές μεταρρυθμίσεις όπως επιτάχυνση των διαδικασιών στην απονομή της, ενίσχυση της θεσμικής ανεξαρτησίας, δεοντολογία των δικαστικών λειτουργών, περισσότερη διαφάνεια και κυρίως ασφάλεια δικαίου, σίγουρα θα ενισχύσουν το αίσθημα εμπιστοσύνης. Η δικαιοσύνη δεν στηρίζεται μόνο στους νόμους, αλλά και στην εμπιστοσύνη του πολίτη. Και η εμπιστοσύνη αυτή, όπως έχει τονίσει ο πρόεδρος του ΣτΕ κ. Πικραμένος, δεν είναι δεδομένη, αλλά «κερδίζεται και χάνεται». Θέση με την οποία συμφωνώ απόλυτα.-
