Του Παναγιώτη Γεωργιάδη*
Ο κ. Πρωθυπουργός την προηγούμενη εβδομάδα στο Υπουργικό Συμβούλιο, ανακοίνωσε την ίδρυση μια νέας Εθνικής Αρχής που θα εποπτεύει την αγορά και την προστασία του καταναλωτή. Αυτός ο νέος θεσμός θα έχει την εποπτεία και την ευθύνη των ελέγχων των καταγγελιών, των κυρώσεων, και της εξωδικαστικής επίλυσης των διαφορών και θα λειτουργεί παράλληλα με την Αρχή Ανταγωνισμού. θα πλαισιώνεται από υφιστάμενα στελέχη του Συνηγόρου του Καταναλωτή, της Γενικής Διεύθυνσης Αγοράς, και της ΔΙΜΕΑ. Στο ίδιο πλαίσιο, μάλιστα, σύντομα θα ενεργοποιηθεί και μία ειδική εφαρμογή σε κινητά τηλέφωνα, όπου οι πολίτες όταν διαπιστώνουν φαινόμενα αισχροκέρδειας ή παραπλάνησης θα μπορούν να ενημερώνουν σε πραγματικό χρόνο και να κινητοποιούν άμεσα τους ελεγκτές.
Ποια είναι η αναγκαιότητα αυτής της νέας αρχής που θα προστεθεί στις ήδη 16 υπάρχουσες και ποιες οι προσδοκίες των καταναλωτών από αυτή;
Παρά το γεγονός ότι η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας προβλέπεται να παραμείνει ανθεκτική, με το ΑΕΠ να αυξάνεται 2% το 2025 και 2,1% το 2026 – με σημαντικά πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα, ύψους 2,1% και 2,2% του ΑΕΠ, σύμφωνα με έκθεση του ΟΟΣΑ, – και παρά το γεγονός ότι ο πληθωρισμός είναι ελεγχόμενος (με βάση τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή), αναμένεται να μειωθεί στο 2,5% εφέτος και περαιτέρω στο 2% το 2026, κυρίως λόγω της μεγάλης μείωσης των τιμών του πετρελαίου, ωστόσο οι Έλληνες Καταναλωτές σύμφωνα με τελευταία έρευνα της ΙΟΒΕ (στοιχεία Μαρτίου 2025), εξακολουθούν να είναι οι πιο απαισιόδοξοι καταναλωτές στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η αγοραστική δύναμη τους είναι 30% κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και η χώρα μας κατατάσσεται στην προτελευταία θέση όσον αφορά το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε όρους αγοραστικής δύναμης, σύμφωνα με τα στοιχεία για το 2024 που δημοσίευσε η Eurostat. Οι ανεξέλεγκτες αυξήσεις των ενοικίων (σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο Μάρτιος του 2025 έκλεισε στο 10,5% αύξησης), και των υπηρεσιών τρομάζουν τους καταναλωτές, που νιώθουν ότι αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο φτώχειας (άνω του 30%), ιδίως για τα νοικοκυριά που δεν έχουν ιδιόκτητη στέγη.
Λογικό επακόλουθο των ανωτέρω, είναι ότι σχεδόν σε όλες τις δημοσκοπήσεις αποτυπώνεται η αρνητική εκτίμηση (με ποσοστά της τάξης του 60%) των καταναλωτών για την οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών τους, και επιδεινώνονται και οι προσδοκίες για το μέλλον τους.
Σε αυτό το κλίμα γενικευμένης απαισιοδοξίας οι περισσότεροι καταναλωτές πλέον απαιτούν εδώ και τώρα άμεσες λύσεις και δραστικά μέτρα που θα έχουν αισθητό αντίκτυπο στην καταπολέμηση της ακρίβειας και την βελτίωση της οικονομικής τους κατάστασης και όχι μόνο μεταρρυθμίσεις οργανωτικού χαρακτήρα ή άλλες πρωτοβουλίες με αβέβαιο αποτέλεσμα. Μακάρι αυτή η μεταρρύθμιση να αποδώσει τα αναμενόμενα και να συμβάλλει στην αντιμετώπιση της ακρίβειας, ωστόσο οι καταναλωτές «κρατούν μικρό καλάθι» και αναμένουν…
• Ο Παναγιώτης Γεωργιάδης, είναι δικηγόρος Παρ΄ Αρείω Πάγω, εκπρόσωπος και υπεύθυνος Δημοσίων Σχέσεων του Νέου Ινστιτούτου Καταναλωτών (Ν.ΙΝΚΑ) με έδρα την Θεσσαλονίκη.
