Η πρόσφατη δήλωση του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, ότι η Νέα Δημοκρατία θα εισηγηθεί την αναθεώρηση του άρθρου 103 του Συντάγματος, δεν είναι ούτε κεραυνός εν αιθρία, ούτε μια απλή πολιτική πρόκληση. Είναι η έκφραση μιας ανάγκης που ωριμάζει εδώ και χρόνια. Η ανάγκη για ένα νέο, πιο δίκαιο, πιο αποδοτικό, πιο σύγχρονο Δημόσιο. Κι αν η πολιτική έχει κάποιο πραγματικό νόημα, είναι ακριβώς αυτό. Να μπορεί να θεραπεύει τις παθογένειες που όλοι γνωρίζουμε, αλλά λίγοι τολμούν να αγγίξουν.
Γράφει ο Ορφέας Γεωργίου
Το άρθρο 103 του Συντάγματος κατοχυρώνει τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων. Ένα μέτρο που θεσπίστηκε ιστορικά για να προστατεύσει το κράτος από την κομματικοποίηση και τους εργαζόμενους από την αυθαιρεσία. Όμως, η μονιμότητα, όπως εφαρμόστηκε στην πράξη, σταδιακά απέκτησε έναν χαρακτήρα απόλυτης ακαμψίας. Όχι ως θεσμική εγγύηση ποιότητας, αλλά συχνά ως προνόμιο αποστασιοποίησης από κάθε λογοδοσία. Έγινε, για να το πούμε καθαρά, ασυλία από την αξιολόγηση.
Και το ερώτημα που τίθεται δεν είναι αν χρειαζόμαστε μια ισχυρή Δημόσια Διοίκηση. Αυτό είναι αυτονόητο. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η σημερινή μορφή της υπηρετεί αυτόν τον στόχο. Ή μήπως τον υπονομεύει;
Η νέα γενιά, αυτή που προσπαθεί να ενταχθεί στο Δημόσιο, που διαγωνίζεται, που αναζητά ευκαιρίες, βιώνει συχνά το Δημόσιο ως κλειστό σύστημα. Χωρίς ευελιξία, χωρίς κίνητρα, χωρίς αξιοκρατία. Οι καλύτεροι φεύγουν στο εξωτερικό, κι όσοι μένουν συχνά εγκλωβίζονται σε διαδικασίες που τιμωρούν την πρωτοβουλία και επιβραβεύουν την αδράνεια. Ένα κράτος που δεν αξιολογεί, δεν διορθώνει, δεν επιβραβεύει και δεν ανανεώνεται, δεν είναι κράτος φιλικό στον πολίτη. Είναι κράτος κουρασμένο, δυσκίνητο και, τελικά, άδικο. Κι αυτό είναι κάτι που η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας το γνωρίζει καλά και προσπαθεί με πληθώρα παρεμβάσεων και μεταρρυθμίσεων να το αντιμετωπίσει.
Η συζήτηση για το άρθρο 103 είναι, τελικά, μια συζήτηση για το ίδιο το κοινωνικό συμβόλαιο. Δεν μπορεί η κοινωνία να εξελίσσεται και το κράτος να μένει στάσιμο. Δεν μπορεί ο δημόσιος υπάλληλος να είναι μονίμως προστατευμένος, την ώρα που ο ιδιωτικός τομέας παλεύει για επιβίωση μέσα σε διαρκείς αλλαγές. Δεν μπορεί το κράτος να διεκδικεί σεβασμό, αν δεν είναι σε θέση να σεβαστεί τον ίδιο του τον ρόλο, να υπηρετεί τον πολίτη.
Η Ελλάδα χρειάζεται ένα νέο Δημόσιο. Όχι μικρότερο απαραίτητα, αλλά καλύτερο. Όχι φοβικό απέναντι στην αλλαγή, αλλά ανοιχτό στην αξιολόγηση και την καινοτομία. Η αναθεώρηση του άρθρου 103 δεν είναι επίθεση στους δημοσίους υπαλλήλους. Είναι πρόταση ευθύνης προς όλους. Πρόταση αξιοκρατίας, αποδοτικότητας, εμπιστοσύνης.
- Ο Ορφέας Γεωργίου είναι πρόεδρος της ΟΝΝΕΔ
