Σε μια σημαντική γεωπολιτική στροφή, η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσε την άρση των οικονομικών κυρώσεων κατά της Συρίας, με την Ύπατη Εκπρόσωπο Εξωτερικής Πολιτικής Κάγια Κάλας να επισημοποιεί την απόφαση, η οποία έρχεται σε απόλυτη ευθυγράμμιση με την αντίστοιχη πολιτική των ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ.
Η Δαμασκός αντέδρασε άμεσα, με τον Υπουργό Εξωτερικών Ασάαντ αλ Σαϊμπάνι να ευχαριστεί δημόσια την Ε.Ε. για την κίνηση, εκτιμώντας πως η άρση των κυρώσεων θα συμβάλει στην ασφάλεια και τη σταθερότητα της χώρας, μετά από πάνω από μια δεκαετία πολέμου, απομόνωσης και κοινωνικής κατάρρευσης.
Αλλαγή στρατηγικής από τις Βρυξέλλες
Η απόφαση αποτελεί προϊόν διαβουλεύσεων εντός της Συνόδου των Ευρωπαίων Υπουργών Άμυνας, όπου η Κάλας είχε διαμηνύσει ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να επιτρέψει μια δεύτερη περίπτωση Αφγανιστάν. Το δίλημμα που τέθηκε ήταν σαφές: σταθεροποίηση με προϋποθέσεις ή πλήρης κατάρρευση και εξαγωγή κρίσης προς την Ευρώπη.
Παρά την άρση των οικονομικών κυρώσεων, οι Βρυξέλλες διατηρούν κυρώσεις που σχετίζονται άμεσα με το καθεστώς του Μπασάρ αλ Άσαντ, επιχειρώντας να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ανθρωπιστική επαναπροσέγγιση και την πολιτική πίεση για μεταρρυθμίσεις.
Αντίκτυπος σε ανθρωπιστικό και γεωπολιτικό επίπεδο
Η άρση των κυρώσεων εκτιμάται ότι θα επιτρέψει τη διευκόλυνση ανθρωπιστικών αποστολών, την επανεκκίνηση βασικών οικονομικών δομών και, ενδεχομένως, τη σταδιακή επιστροφή προσφύγων. Παράλληλα, η Ε.Ε. επιχειρεί να ανακτήσει ερείσματα στη Μέση Ανατολή, σε μια περίοδο που η ρωσική και η ιρανική επιρροή έχουν ενισχυθεί σημαντικά στη Συρία.
Η σύμπλευση με τις ΗΠΑ επιβεβαιώνει τον ευρωατλαντικό συντονισμό για την αναδιαμόρφωση της στρατηγικής στη Συρία. Ο Τραμπ είχε πρώτος δώσει το στίγμα, με σήμα προς τους συμμάχους του στον Κόλπο για επενδύσεις και ανοικοδόμηση.
Η Ευρώπη απέναντι στο στοίχημα της σταθεροποίησης
Η Ε.Ε. επιδιώκει πλέον να αναλάβει ρόλο σταθεροποιητή στην ευρύτερη περιοχή, με περιορισμένη εμπλοκή αλλά με οικονομικά και διπλωματικά εργαλεία. Ωστόσο, η επιλογή αυτή ενέχει κινδύνους: η Δαμασκός παραμένει υπό αυταρχική ηγεσία, ενώ η ανάκαμψη είναι εύθραυστη, με τοπικά, εθνοτικά και θρησκευτικά ρήγματα να υπονομεύουν κάθε απόπειρα ανοικοδόμησης.
Παρά τις επιφυλάξεις ορισμένων κρατών-μελών, η απόφαση ελήφθη με συναίνεση και στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής απεγκλωβισμού από τις αποτυχημένες πολιτικές της προηγούμενης δεκαετίας. Όπως τονίζουν αναλυτές, η Δύση δεν μπορεί να επιβάλλει λύσεις δια της αποχής, ιδιαίτερα σε ένα μέτωπο με μεταναστευτικές και ενεργειακές συνέπειες.
Η επόμενη μέρα για τη Συρία ανοίγει με ερωτηματικά, αλλά και με τη δυνατότητα για σταδιακή επανένταξη σε ένα διεθνές πλαίσιο. Για την Ευρώπη, η απόφαση δεν είναι πράξη αναγνώρισης του καθεστώτος Άσαντ, αλλά επείγουσα παρέμβαση για να μη μετατραπεί η χώρα σε χαοτικό κρατικό ναυάγιο στα ανατολικά της Μεσογείου.
