Η διπλωματία της Αργεντινής ανακοίνωσε χθες Τρίτη ότι ενημερώθηκε ότι το υπουργείο Εξωτερικών της Βραζιλίας απαίτησε να αποχωρήσει ο πρεσβευτής της στην Μπραζίλια και ότι το επίπεδο της διπλωματικής αντιπροσώπευσης σε διμερές επίπεδο πλέον υποβιβάζεται σε επίπεδο επιτετραμμένων.
Η όξυνση αυτή της έντασης σε επίπεδο άνευ προηγουμένου ανάμεσα στους δυο γίγαντες της Λατινικής Αμερικής καταγράφεται με φόντο τις επανειλημμένες βαριές προσβολές του ακραίου φιλελεύθερου προέδρου της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι σε βάρος του κεντροαριστερού ομολόγου του της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιου Λούλα ντα Σίλβα. Ήδη, την περασμένη εβδομάδα, ανακλήθηκε ο βραζιλιάνος πρεσβευτής από το Μπουένος Άιρες για διαβουλεύσεις.
Σε ανακοίνωση που δημοσιοποίησε το βράδυ χθες Τρίτη, το υπουργείο Εξωτερικών τόνισε πως ο πρεσβευτής της Αργεντινής στη Βραζιλία κλήθηκε νωρίτερα χθες στο βραζιλιάνικο ΥΠΕΞ, όπου του γνωστοποιήθηκε η «μονομερής» απόφαση «να μειωθεί το επίπεδο της διπλωματικής αντιπροσώπευσης σε αυτό των επιτετραμμένων» και απαιτήθηκε «η επιστροφή του» στην πατρίδα του.
Η κυβέρνηση της Αργεντινής «καταγράφει αυτή την απόφαση που έλαβε μονομερώς» αυτή της Βραζιλίας και «λυπάται για την απόφασή της να συνεχίσει να απομονώνεται από την υπόλοιπη περιοχή για λόγους καθαρά ιδεολογικούς», σημειώνει η ανακοίνωση. Η κλιμάκωση σημειώθηκε δυο ημέρες μετά τις νέες βαριές εκφράσεις του κ. Μιλέι που αφορούσαν τον αρχηγό του βραζιλιάνικού κράτους.
Κατά τη διάρκεια συνέντευξής του σε τηλεοπτικό δίκτυο της χώρας του, ο κ. Μιλέι τον χαρακτήρισε «κλέφτη» και «διεφθαρμένο». Υποτροπίασε στην ουσία, έπειτα από παρόμοιες δηλώσεις που αποτέλεσαν έναυσμα της διπλωματικής κρίσης τις τελευταίες εβδομάδες.
Ήδη στα τέλη Ιουλίου, κατά τη διάρκεια προεκλογικής συγκέντρωσης του υποψηφίου της βραζιλιάνικης δεξιάς γερουσιαστή Φλάβιου Μπολσονάρου, γιο του πρώην προέδρου της άκρας δεξιάς Ζαΐχ Μπολσονάρου, φίλου του, ο κ. Μιλέι χαρακτήρισε «κρατούμενο» και «κλέφτη» τον κεντροαριστερό ομόλογό του.
Ο Λούλα είχε περάσει 580 ημέρες στη φυλακή την περίοδο 2018-2019, έπειτα από καταδίκη του για «διαφθορά», στο πλαίσιο πολύκροτου σκανδάλου. Όμως κατόπιν η καταδίκη του ακυρώθηκε εξαιτίας διαδικαστικών σκανδάλων και διότι θεωρήθηκε μεροληπτική σε βάρος του.
Μετά τις αρχικές δηλώσεις του κ. Μιλέι, πριν από δέκα ημέρες, η Μπραζίλια ανακάλεσε τον πρεσβευτή της στο Μπουένος Άιρες για διαβουλεύσεις και κάλεσε τον πρεσβευτή της Αργεντινής για να του επιδοθεί διαμαρτυρία, για του εκφραστεί η «αποδοκιμασία» της.
Η άλλη πλευρά προσπάθησε να υποβαθμίσει το συμβάν. Έκρινε ότι οι διαφωνίες ανάμεσα στους δυο ηγέτες –η σχέση των οποίων χαρακτηρίζεται εξαρχής από ψυχρότητα– έχει αποκλειστικά «ιδεολογική και πολιτική διάσταση».
Ο επικεφαλής της αργεντίνικης διπλωματίας Πάμπλο Κίρνο υπερθεμάτισε, τονίζοντας πως από την οπτική γωνία της χώρας του «δεν υπάρχει απολύτως καμία πιθανότητα» να «διακόψουμε τις διπλωματικές σχέσεις». «Ουδέποτε αντιδράσαμε σε οποιαδήποτε πολιτική διένεξη με θεσμικό μέτρο», εξήγησε χθες και «αυτό είναι το κριτήριο» που συνεχίζει το Μπουένος Άιρες να «υποστηρίζει σήμερα».
Αλλά η υποβάθμιση του επιπέδου διπλωματικής αντιπροσώπευσης σηματοδοτεί άλλο επίπεδο στην ένταση. Η διπλωματική κρίση χωρίς προηγούμενο έχει στο φόντο εκλογικές διαδικασίες στις δυο χώρες. Ο Λούλα, που επέστρεψε στην εξουσία το 2023, άρχισε την Κυριακή, στα 80 του χρόνια, εκστρατεία για τέταρτη και τελευταία θητεία στην προεδρία, που θα διεκδικήσει στην αναμέτρηση του Οκτωβρίου στη Βραζιλία, διαβεβαιώνοντας πως βρίσκεται σε «πλήρη φόρμα».
Στην Αργεντινή ο κ. Μιλέι, πρόεδρος από τον Δεκέμβριο του 2023, αναφέρεται πλέον ολοένα πιο ανοικτά στο ενδεχόμενο να διεκδικήσει την επανεκλογή του τον Οκτώβριο του 2027. «Το κάνω επειδή είμαι σταυροφόρος των ιδεών της ελευθερίας», είπε την Κυριακή ο πρόεδρος της Αργεντινής, αναφερόμενος στις σφοδρές φραστικές επιθέσεις του εναντίον κυβερνήσεων της αριστεράς ή της κεντροαριστεράς στη Λατινική Αμερική και στον υπόλοιπο κόσμο — με πιο αξιοσημείωτη αυτή εναντίον του πρωθυπουργού της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ.
