Πέντε χρόνια μετά το Brexit, Λονδίνο και Βρυξέλλες γύρισαν σελίδα. Η πρώτη διμερής σύνοδος σε βρετανικό έδαφος μετά την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ε.Ε. ολοκληρώθηκε με ιστορική συμφωνία, σηματοδοτώντας την αρχή μιας νέας εποχής ρεαλιστικής συνεργασίας. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ υποδέχθηκε στο Lancaster House την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον Αντόνιο Κόστα, με τις δύο πλευρές να οριστικοποιούν ένα πολυσχιδές πακέτο συνεργασίας.
Αλιεία με αντάλλαγμα αγροδιατροφή
Το μεγαλύτερο «αγκάθι» των διαπραγματεύσεων, η πρόσβαση των Ευρωπαίων αλιέων στα βρετανικά ύδατα, αντιμετωπίστηκε με συμβιβασμό 12ετίας. Έως το 2038, οι Ευρωπαίοι ψαράδες θα συνεχίσουν να αλιεύουν σε βρετανικά ύδατα χωρίς μείωση ποσοστώσεων για τους Βρετανούς. Σε αντάλλαγμα, το Λονδίνο εξασφάλισε μόνιμη συμφωνία στον αγροδιατροφικό τομέα, περιορίζοντας γραφειοκρατία και αυξάνοντας την ανταγωνιστικότητα.
Ανάσα για τη Βόρεια Ιρλανδία
Η νέα συμφωνία SPS (Sanitary and Phytosanitary standards) μειώνει σημαντικά τους ελέγχους σε ζωικά και φυτικά προϊόντα, διευκολύνοντας τις εμπορικές ροές μεταξύ Βρετανίας και Ε.Ε. Ειδικά για τη Βόρεια Ιρλανδία, το μέτρο λειτουργεί ως εκτόνωση της έντασης στα “θαλάσσια σύνορα” και ως προώθηση της ενιαίας αγοράς αγαθών. Επιπλέον, επιστρέφει το “διαβατήριο κατοικίδιων”, διευκολύνοντας τα ταξίδια και αναμένεται να οδηγήσει σε μείωση τιμών για τους καταναλωτές.
Σπουδές και κινητικότητα νέων στο τραπέζι
Το μόνο μέτωπο που παραμένει ανοιχτό είναι το πρόγραμμα κινητικότητας νέων (Youth Mobility Scheme), με την Ε.Ε. να ζητά ίσα δίδακτρα για τους Ευρωπαίους φοιτητές στα βρετανικά πανεπιστήμια. Η βρετανική πλευρά, ωστόσο, εκφράζει ανησυχίες για το κόστος, με το Λονδίνο να διατηρεί επιφυλάξεις. Πριν το Brexit, 50.000 Ευρωπαίοι φοιτητές σπούδαζαν στο Ηνωμένο Βασίλειο. Μετά την αποχώρηση από το Erasmus, οι αριθμοί κατέρρευσαν.
Συμφωνίες για άμυνα, ρύπους και βιομηχανία
Το πακέτο επανεκκίνησης περιλαμβάνει επίσης:
- Συμφωνία για αμυντική συνεργασία, με πιθανή ένταξη της Βρετανίας στο νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας (150 δισ. ευρώ).
- Επέκταση της χρήσης e-gates για τους Βρετανούς τουρίστες στην Ευρώπη, τερματίζοντας τις ουρές στα αεροδρόμια.
- Διασύνδεση των συστημάτων εμπορίας εκπομπών ρύπων ΗΒ – Ε.Ε., προς ενιαία κλιματική πολιτική.
- Προστασία των εξαγωγών βρετανικού χάλυβα, με εκτιμώμενη ετήσια εξοικονόμηση 25 εκατ. λιρών για τη βιομηχανία.
«Ώρα να κοιτάξουμε μπροστά»
Ο Κιρ Στάρμερ, στην πρώτη του μεγάλη διεθνή επιτυχία μετά την εκλογή του, δήλωσε πως «ήρθε η ώρα να κοιτάξουμε μπροστά και να κλείσουμε την εποχή των εντάσεων του Brexit». Από την πλευρά της, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έκανε λόγο για νέα αρχή στη βάση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και ρεαλισμού.
Η πρώτη σύνοδος στο Λονδίνο συμβολίζει την οριστική μετάβαση από τη ρήξη στην επαναπροσέγγιση και ενισχύει τον ρόλο του Ηνωμένου Βασιλείου ως ευρωπαϊκού εταίρου – εκτός αλλά όχι αντίθετου της Ευρώπης.
