Εκατομμύρια Ευρωπαίοι, αλλά και παρατηρητές απ’ όλο τον κόσμο, θα στρέψουν σήμερα το βλέμμα τους στον ουρανό για μια σπάνια ολική έκλειψη ηλίου που, για πολύ λίγο, θα βυθίσει στο σκοτάδι τη βόρεια Ισπανία στη διάρκεια της ημέρας.
Αυτό το σπάνιο αστρονομικό φαινόμενο, το πρώτο του είδους στην Ευρώπη από το 2006, θα ξεκινήσει στη Ρωσία γύρω στις 20:00 (ώρα Ελλάδας), μετά θα διασχίσει το Βόρειο Ημισφαίριο και θα περάσει πάνω από τη Γροιλανδία, πριν διασχίσει τον Ατλαντικό Ωκεανό.
Η έκλειψη θα είναι ορατή σε ένα τμήμα της Ισλανδίας, αλλά και σε μια λωρίδα που διασχίζει την Ισπανία, από το Οβιέδο ως την Πάλμα της Μαγιόρκα περνώντας από το Μπούργος, βόρεια της Μαδρίτης, πριν εξαφανισθεί γύρω στις 21:30. Πέρα από τη λωρίδα αυτή, θα είναι μόνο μερική.
Ακολουθούν τέσσερα βασικά στοιχεία για το σπάνιο αυτό φαινόμενο.
Τι είναι μια ολική έκλειψη ηλίου;
Όταν γίνεται ολική έκλειψη ηλίου, «η Σελήνη παρεμβάλλεται ακριβώς ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, ρίχνοντας τη σκιά της σε μια στενή λωρίδα της γήινης επιφάνειας», εξηγεί η Γαλλική Ένωση Αστρονομίας. «Από μια αξιοσημείωτη σύμπτωση η Σελήνη, αν και 400 φορές μικρότερη από τον Ήλιο, βρίσκεται επίσης 400 φορές πιο κοντά μας: οι εμφανείς διάμετροί τους είναι ίδιες», προσθέτει η AFA. Για κάποια λεπτά, «το φως της ημέρας σβήνει, αποκαλύπτοντας το ηλιακό στέμμα», εξηγεί.
Ποια θα είναι η διάρκειά της;
Αν πάρουμε για παράδειγμα την πόλη του Μπούργος, η διάρκεια της ολικής έκλειψης μιλώντας με ακρίβεια δηλαδή η στιγμή κατά την οποία ο ήλιος θα έχει κρυφτεί τελείως -θα είναι 1 λεπτό και 48 δευτερόλεπτα, ακριβώς.
Ωστόσο η διάρκεια του φαινομένου στο σύνολό του θα είναι πολύ μεγαλύτερη, περίπου δύο ώρες. Αυτό διότι θα αρχίσει με μια μερική έκλειψη, πριν από την ολική έκλειψη, και θα ακολουθήσει ξανά μερική έκλειψη. Στο Μπούργος, το φαινόμενο στο σύνολό του θα διαρκέσει 1 ώρα και 48 λεπτά.
Πρόκειται για ένα σπάνιο φαινόμενο;
Ετησίως γίνονται μια με δύο εκλείψεις ηλίου. «Αλλά η σκιά της Σελήνης που πέφτει στη Γη έχει πλάτος μόνον μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα», υπενθυμίζει ακόμη η AFA. Ως εκ τούτου, για να είναι ορατή μια ολική έκλειψη ηλίου ξανά από το ίδιο μέρος θα χρειαστεί να περάσουν περίπου 400 χρόνια.
Άλλες δύο εκλείψεις ηλίου θα είναι ωστόσο ορατές σε άλλες περιοχές της Ισπανίας τα δύο επόμενα χρόνια, στο νοτιότερο άκρο της στις 2 Αυγούστου 2027 και στη συνέχεια σε μεγάλο μέρος του νοτίου τμήματος της χώρας στις 26 Ιανουαρίου του 2028.
Θα πρέπει να ληφθούν ειδικά μέτρα προστασίας;
Ναι, απολύτως. Θα πρέπει να προμηθευτεί κάποιος γυαλιά με πιστοποίηση ISO 12312-2:2015, τα οποία προστατεύουν τον αμφιβληστροειδή χιτώνα φιλτράροντας 100% την ακτινοβολία UV.
«Αυτό που είναι επικίνδυνο δεν είναι η ίδια η έκλειψη, είναι το να κοιτάζει κάποιος απευθείας τον Ήλιο χωρίς προστασία. Μπορεί να προκληθεί ρωγμή στον αμφιβληστροειδή χωρίς να το καταλάβει και αυτό είναι μη αναστρέψιμο», εξηγεί η AFA. Ο αμφιβληστροειδής δεν έχει υποδοχείς πόνου, και οι διαταραχές της όρασης μπορεί να εμφανιστούν αργότερα.
