, Σάββατο
03 Δεκεμβρίου 2022

Η αλήθεια των διεθνών συνθηκών… και η αλήθεια της «πολιτικής»

Πόσοι από εμάς γνωρίζουμε το καθεστώς της εθνικής μας κυριαρχίας και τα απορρέοντα νόμιμα δικαιώματά μας; Αναμφίλεκτα, δεν θα απομειώσουμε τις βασικές αρχές του διεθνούς μας δικαίου, που έχουν ως εδραίες συνισταμένες την προστασία και τον σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων κάθε χώρας. Με βάση το άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ κάθε χώρα έχει δικαίωμα στη νόμιμη άμυνά της.

Ειδικότερα, οφείλουμε να γνωρίζουμε πως:

  • Το καθεστώς των νήσων Λήμνου και Σαμοθράκης διέπεται από τη Σύμβαση της Λωζάννης για τα Στενά του 1923, η οποία αντικαταστάθηκε με τη Σύμβαση του Montreux του 1936.
  • Το καθεστώς των νήσων Μυτιλήνης, Χίου, Σάμου και Ικαρίας διέπεται από τη Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάννης του 1923.
  • Το καθεστώς των Δωδεκανήσων διέπεται από τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947.

Η αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών Λήμνου και Σαμοθράκης μαζί με την αποστρατιωτικοποίηση των Δαρδανελλίων, της Θάλασσας του Μαρμαρά και του Βοσπόρου, καθώς επίσης και των τουρκικών νησιών Ίμβρου (Gokceada), Τενέδου (Bozcaada) και Λαγουσών (Tavcan) αρχικώς προβλεπόταν από τη Σύμβαση της Λωζάννης για τα Στενά του 1923, ωστόσο καταργήθηκε από τη Σύμβαση του Montreux του 1936, η οποία, όπως ρητώς μνημονεύεται στο προοίμιό της, αντικατέστησε στο σύνολό της την προαναφερόμενη Σύμβαση της Λωζάννης.

Το δικαίωμα της Ελλάδας να εξοπλίσει τη Λήμνο και τη Σαμοθράκη αναγνωρίστηκε από την Τουρκία, σύμφωνα και με την επιστολή που απηύθυνε στον Έλληνα πρωθυπουργό στις 6 Μαΐου 1936 ο τότε Τούρκος πρέσβης στην Αθήνα Roussen Esref, κατόπιν οδηγιών της κυβέρνησής του. Η τουρκική κυβέρνηση επανέλαβε αυτήν τη θέση, όταν ο τότε υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Rustu Aras, απευθυνόμενος προς την Τουρκική Εθνοσυνέλευση με την ευκαιρία της κύρωσης της Συμβάσεως του Montreux, αναγνώρισε ανεπιφύλακτα το νόμιμο δικαίωμα της Ελλάδας να εγκαταστήσει στρατεύματα στη Λήμνο και τη Σαμοθράκη με τις εξής δηλώσεις του: «Οι διατάξεις που αφορούν τις νήσους Λήμνο και Σαμοθράκη, οι οποίες ανήκουν στη γειτονική μας και φιλική χώρα Ελλάδα και είχαν αποστρατιωτικοποιηθεί κατ’ εφαρμογήν της Σύμβασης της Λωζάννης του 1923, επίσης καταργήθηκαν με τη νέα Σύμβαση του Montreux και αυτό μας ευχαριστεί ιδιαίτερα» (Εφημερίδα των πρακτικών της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, τεύχος 12, Ιούλιος 31/1936, σελ. 309 επ.).

Όσον αφορά τα νησιά Μυτιλήνη, Χίο, Σάμο και Ικαρία, πουθενά στη Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάννης δεν προβλέπεται ότι αυτά θα τελούν υπό καθεστώς αποστρατιωτικοποιήσεως. Να θυμίσουμε εδώ ότι η Τουρκία με τη Συνθήκη της Λωζάννης έχει παραιτηθεί από κάθε άλλη διεκδίκηση (άρθρα 15, 26 της συνθήκης). Η ελληνική κυβέρνηση ανέλαβε μόνον την υποχρέωση, σύμφωνα με το Άρθρο 13 της Συνθήκης Ειρήνης της Λωζάννης, να μην εγκαταστήσει εκεί ναυτικές βάσεις ή οχυρωματικά έργα.

Τα Δωδεκάνησα παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα «κατά πλήρη κυριαρχία» από τη Σύμβαση Ειρήνης των Παρισίων, μεταξύ Ιταλίας και Συμμάχων, τον Απρίλιο του 1947. Περαιτέρω, οι διατάξεις τής εν λόγω Συνθήκης προβλέπουν την αποστρατιωτικοποίηση των νήσων αυτών: «Αι ανωτέρω νήσοι θα αποστρατιωτικοποιηθώσι και θα παραμείνωσιν αποστρατιωτικοποιημέναι». Στα Δωδεκάνησα υφίστανται ορισμένες δυνάμεις εθνοφυλακής, οι οποίες έχουν δηλωθεί σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από τις διατάξεις της συμφωνίας CFE.

Όσον αφορά τους τουρκικούς ισχυρισμούς για αποστρατιωτικοποίηση των Δωδεκανήσων, σημειώνεται: «Η Τουρκία δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος σε αυτήν τη Συνθήκη του 1947, η οποία επομένως αποτελεί “res inter alios acta” για αυτήν, δηλαδή ζήτημα που αφορά άλλα κράτη. Σύμφωνα, δε, με το άρθρο 34 της Συνθήκης της Βιέννης για το Δίκαιο των Συνθηκών, “μια συνθήκη δεν δημιουργεί υποχρεώσεις ή δικαιώματα για τρίτες χώρες” εκτός των συμβαλλομένων».

Πέραν δε της απειλής πολέμου, πρέπει να τονίζονται στα διεθνή fora με κάθε ευκαιρία για να μη λησμονούμε ότι η Τουρκία εισέβαλε στην Κύπρο το 1974, κατά παράβαση των διατάξεων της Συνθήκης Εγγυήσεως για την Κύπρο, στην οποία η Ελλάδα αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος, και παρά τις πολυάριθμες αντίθετες αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας και της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, συνεχίζει να διατηρεί μια σημαντική στρατιωτική δύναμη στα κατεχόμενα εδάφη. Παραβιάζει συστηματικώς τον ελληνικό εθνικό εναέριο χώρο και υπερίπταται με στρατιωτικά αεροσκάφη, συχνά οπλισμένα, ελληνικών νησιών του Αιγαίου και μάλιστα κατοικημένων, γεγονός που έχει ιδιαίτερη σημασία όσον αφορά ζητήματα ασφάλειας. Κατά τις τελευταίες δεκαετίες διατηρεί σημαντικές στρατιωτικές μονάδες με εναέρια μέσα και αποβατικά σκάφη σε περιοχές της ακτής της Μικράς Ασίας (στρατιά του Αιγαίου) που ευρίσκονται έναντι των ελληνικών νησιών, γεγονός που συνιστά σοβαρή απειλή κατά της Ελλάδας. Μάλιστα, πρόσφατα πραγματοποίησε και την άσκηση «Efes 2022», που παρά τον κλειστό χαρακτήρα της φέτος κάλεσε αντιπροσώπους από ξένα κράτη για παρακολούθηση, το οποίο πρέπει να προβληματίσει.

Και αντί επιλόγου, ουδείς πρέπει να πιστεύει αφελώς ότι οι αδηφάγες ορέξεις της Τουρκίας λαμβάνουν χώρα για εσωτερική κατανάλωση ενόψει των εθνικών εκλογών της, αλλά ότι συνιστούν ένα διαχρονικό εθνικό σχέδιο δράσης με απωθημένα όνειρα… ικανά να τορπιλίσουν τη σκακιέρα της διεθνούς ειρήνης.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ POLITICAL