Σημαντική διπλωματική κινητικότητα αναμένεται αύριο στο Κίεβο, όπου η Ουκρανία θα φιλοξενήσει τους ηγέτες της αποκαλούμενης «συμμαχίας των προθύμων», μιας άτυπης ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας που συγκροτήθηκε με επικεφαλής τη Γαλλία και τη Βρετανία, στον απόηχο των ανησυχιών για την αποδυνάμωση της αμερικανικής στήριξης στον πόλεμο κατά της ρωσικής εισβολής.
Η συνάντηση αυτή, με πρωτοβουλία του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, αναδεικνύει την ανάγκη της Ουκρανίας να εξασφαλίσει σαφείς και απτές εγγυήσεις ασφαλείας για το μέλλον, με ορίζοντα όχι μόνο τη συνέχιση του πολέμου αλλά και την επόμενη μέρα. Στο τραπέζι, η περιορισμένη ανάπτυξη ευρωπαϊκών δυνάμεων στην Ουκρανία ως μέρος μιας δυνητικής συμφωνίας ασφαλείας.
Η Ευρώπη καλείται να ωριμάσει γεωπολιτικά
Η συγκυρία είναι κρίσιμη: με τον Ντόναλντ Τραμπ να έχει ήδη επανέλθει στον Λευκό Οίκο, η ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία δεν αποτελεί πλέον θεωρητικό ζητούμενο αλλά πρακτική ανάγκη. Η δημιουργία της «συμμαχίας των προθύμων» αποτυπώνει τον νέο καταμερισμό ευθυνών εντός της Δύσης, όπου το Παρίσι και το Λονδίνο επιχειρούν να αναβαθμίσουν τον ρόλο τους, και το Βερολίνο, υπό τον νέο καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, αναζητά τρόπο να αποκαταστήσει την εικόνα σταθερού συμμάχου.
Αν και ο Ζελένσκι δεν επιβεβαίωσε ποιοι ηγέτες θα παρευρεθούν, η πιθανή επίσκεψη Μερτς έχει ήδη βαρύ συμβολισμό, καθώς η Γερμανία επιθυμεί να περάσει από τη «διπλωματία της επιφυλακτικότητας» σε πιο σαφή γραμμή δέσμευσης.
Η εκεχειρία του Τραμπ και η διπλή πίεση σε Ρωσία – Ουκρανία
Παράλληλα, επανέρχεται στο προσκήνιο το σενάριο της 30ήμερης εκεχειρίας, που πρότεινε ο Τραμπ τον Μάρτιο και υιοθέτησε η Ουκρανία. Ο ίδιος ο Ζελένσκι αποκάλυψε ότι το Κίεβο είναι έτοιμο να την εφαρμόσει άμεσα, εφόσον υπάρξει μηχανισμός παρακολούθησης. Η Ρωσία δηλώνει πρόθυμη υπό όρους, καθιστώντας σαφές ότι απαιτείται πλαίσιο δεσμεύσεων και ελέγχου.
Το ενδεχόμενο μιας προσωρινής παύσης πυρός ενισχύει την πίεση προς τη Μόσχα, αλλά ταυτόχρονα φέρνει την Ευρώπη αντιμέτωπη με το ερώτημα: είναι έτοιμη να αναλάβει ρόλο εγγυητή, εάν οι ΗΠΑ μείνουν στο περιθώριο;
Η αυριανή συνάντηση στο Κίεβο ίσως αποτελέσει σημείο καμπής για την ευρωπαϊκή στρατηγική σκέψη και την αρχή μιας νέας αρχιτεκτονικής ασφάλειας στην Ανατολική Ευρώπη – υπό τον φόβο μιας Ρωσίας που παραμένει ενεργή και μιας Αμερικής που παραμένει απρόβλεπτη.
