Σε μια από τις πιο επιθετικές τοποθετήσεις των τελευταίων ετών, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ανακοίνωσε ουσιαστικά την οριστική αποχώρηση της Άγκυρας από το συμφωνημένο πλαίσιο επίλυσης του Κυπριακού, κλείνοντας την πόρτα σε κάθε πιθανή επανέναρξη διαπραγματεύσεων με βάση την διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία.
Η ομιλία του Τούρκου προέδρου στα εγκαίνια του νέου «προεδρικού μεγάρου» στα κατεχόμενα είχε όλα τα χαρακτηριστικά ενός ιδεολογικού μανιφέστου: άρνηση του διεθνούς δικαίου, αναγνώριση του ψευδοκράτους ως «κυρίαρχου κράτους» και προσπάθεια υπονόμευσης του ΟΗΕ, που παραμένει εγγυητής του ενιαίου πλαισίου επίλυσης.
Ερντογάν: Δύο κράτη ή τίποτα
«Η λύση των δύο κρατών είναι το κοινό όραμα Τουρκίας και “τδβκ”», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τούρκος πρόεδρος, ξεκαθαρίζοντας ότι οποιαδήποτε νέα διαπραγμάτευση θα πρέπει να γίνεται όχι μεταξύ κοινοτήτων, αλλά μεταξύ δύο κρατών με κυριαρχική ισότητα. Η επίσημη εγκατάλειψη της ομοσπονδίας ως βάσης διαλόγου σηματοδοτεί ναυάγιο πριν καν υπάρξει νέα διαδικασία, ενώ αμφισβητεί ανοιχτά τη νομιμότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας, την οποία ο Ερντογάν αποκάλεσε «ελληνοκυπριακή διοίκηση της Νότιας Κύπρου».
Ταυτόχρονα, απέρριψε και σενάρια τεχνικής προσέγγισης όπως το ενδεχόμενο ανοίγματος τουρκικών λιμανιών σε κυπριακά πλοία με αντάλλαγμα ελευθέρωση βίζας στην Ε.Ε., σημειώνοντας ότι δεν τίθεται θέμα εμπορικών σχέσεων όσο συνεχίζεται η “άδικη απομόνωση” του ψευδοκράτους.
Στήριξη Τατάρ και μήνυμα στο εσωτερικό των Κατεχομένων
Ο Ερντογάν δεν παρέλειψε να απαντήσει και στο εσωτερικό μέτωπο του ψευδοκράτους, στέλνοντας μήνυμα ενότητας προς τον ελεγχόμενο ηγέτη Ερσίν Τατάρ και προειδοποιώντας όσους αντιδρούν στην ισλαμική και πολιτική επιρροή της Τουρκίας στα Κατεχόμενα. Με ευθείες αναφορές σε «βρώμικα παιχνίδια» που παίζουν με τις ιερές αξίες, ο Τούρκος πρόεδρος επιχείρησε να απονομιμοποιήσει κάθε εσωτερική αμφισβήτηση, μιλώντας για συνωμοσίες που θυμίζουν κρίσιμες στιγμές στην ιστορία της Τουρκίας.
«Το επώνυμό μας είναι τδβκ», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι τα 86 εκατομμύρια Τούρκων ταυτίζονται απολύτως με τα “συμφέροντα” των Τουρκοκυπρίων, ενώ διεμήνυσε πως όσοι παρεμποδίζουν την ανάπτυξη και τη διεθνή αναγνώριση του ψευδοκράτους θα έχουν απέναντί τους την Τουρκία.
Αναθεώρηση στρατηγικής και ρητορική σύγκρουσης με τη Δύση
Πέρα από το Κυπριακό, η ομιλία Ερντογάν υπονοεί ριζική αναθεώρηση της τουρκικής στρατηγικής στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Άγκυρα πλέον επιδιώκει όχι έναν διάλογο στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, αλλά τη νομιμοποίηση τετελεσμένων μέσα από την επίμονη προβολή της λύσης των δύο κρατών.
Η νέα γραμμή Ερντογάν φέρνει την Άγκυρα σε ευθεία σύγκρουση με τη Λευκωσία, την Αθήνα, τον ΟΗΕ και την Ε.Ε., ενώ ενισχύει το αφήγημα περί «αξιοπρεπούς τουρκικού μέλλοντος» που προβάλλει στο εσωτερικό της Τουρκίας ενόψει νέων πολιτικών εξελίξεων.
Η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία αναμένεται να αντιδράσουν σε όλα τα διεθνή φόρα, υπογραμμίζοντας την παραβίαση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ και την απροκάλυπτη υπονόμευση των προσπαθειών επανένωσης.
