Τα τελευταία χρόνια η ενέργεια, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, πρωταγωνιστεί και θα συνεχίσει να συμβαίνει αυτό, όχι μόνο λόγω της κλιματικής κρίσης και της πανδημίας αλλά και εξαιτίας των εξελίξεων στο μέτωπο του πολέμου στην Ουκρανία.
Του ΦΙΛΗ ΚΑΪΤΑΤΖΗ
Μιλάμε όμως για ενέργεια, αλλά σπανίως για τους ανθρώπους που εργάζονται στον κλάδο αυτόν. Και ακόμα σπανιότερα για τις γυναίκες που απασχολούνται στον χώρο και για το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων.
Από τη στήλη αυτή, είχαμε αφιερώσει τον περασμένο Απρίλιο ένα θέμα για την ανεργία των γυναικών και τις ανισότητες σε βάρος τους σε σχέση με τους άντρες στις επιχειρήσεις – κυρίως στον
ενεργειακό τομέα.
Σήμερα επανερχόμαστε: Στις αρχές του καλοκαιριού, το Συμβούλιο (υπουργών) της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μετά από σχεδόν δέκα χρόνια… διαβουλεύσεων, κατέληξαν σε
πολιτική συμφωνία για την προώθηση πιο ισόρροπης εκπροσώπησης γυναικών και ανδρών στα διοικητικά συμβούλια των εισηγμένων εταιρειών (οι υπουργοί Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων κατέληξαν σε κοινή θέση τον περασμένο Μάρτιο.)
Με την οδηγία «γυναίκες στα διοικητικά συμβούλια» επιδιώκεται μέχρι το 2026 (αντί τον Δεκέμβριο του 2027, όπως ζητούσε το Συμβούλιο) οι εισηγμένες εταιρείες να καλύπτουν με γυναίκες τουλάχιστον το 40% των θέσεων μη εκτελεστικών διοικητικών στελεχών ή το 33 % των θέσεων μη εκτελεστικών και εκτελεστικών διοικητικών στελεχών. Τα κράτη-μέλη θα πρέπει να εφαρμόσουν την οδηγία δύο έτη μετά την έκδοσή της.
«Οι γυναίκες αποτελούν περίπου το 60% των νέων αποφοίτων πανεπιστημίων στην ΕΕ. Ωστόσο, υπο-εκπροσωπούνται σε μεγάλο βαθμό σε θέσεις λήψης οικονομικών αποφάσεων, ιδίως δε στα ανώτερα κλιμάκια». Στην Ελλάδα, το ποσοστό συμμετοχής των εργαζόμενων γυναικών σε επιχειρήσεις είναι
7,3%, ενώ υπάρχουν χώρες όπου το ποσοστό πέφτει στο 2%.
Σήμερα, μόνο το 30,6% των μελών των διοικητικών συμβουλίων στις μεγαλύτερες εισηγμένες εταιρείες της ΕΕ είναι γυναίκες, με σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών (από 45,3% στη Γαλλία έως
8,5% στην Κύπρο).
Διερεύνηση αιτίων
Σε πολλές χώρες της Ευρώπης έχουμε, σύμφωνα με νέα στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΙΕΑ),που επικαλείται και τον ΟΟΣΑ, «ένα γενικώς αυξανόμενο μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων, με την ηλικία τόσο για τις ενεργειακές όσο και για τις μη ενεργειακές επιχειρήσεις, μεταξύ εργαζομένων ηλικίας 40 ετών και κάτω.
Ωστόσο, στον ενεργειακό τομέα το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των δύο φύλων συνεχίζει να αυξάνεται με την ηλικία, μέχρι σχεδόν την ηλικία των 50ετών – οι μισθοί για τις γυναίκες υπαλλήλους είναι σχεδόν 30% χαμηλότεροι από τους άνδρες».
Στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από επιχειρήσεις σε Αυστρία (2000- 2018), Γαλλία (2002-2018), Γερμανία (2002-2018), Πορτογαλία (2002-2017) και Ισπανία (2006-2018) καταδεικνύουν ότι στον «ανδροκρατούμενο ιστορικά» τομέα της ενέργειας «τα ζητήματα που σχετίζονται με τις διαπραγματεύσεις και τον καθορισμό των μισθών προέρχονται κυρίως από τους
κανόνες φύλου και τις προκαταλήψεις τόσο των εργοδοτών όσο και των εργαζομένων!».
Εξετάζοντας την πλευρά του εργοδότη, φαίνεται ότι ενώ «οι γυναίκες και οι άνδρες είναι εξίσου πιθανό να ζητήσουν αύξηση, οι άνδρες είναι πιο πιθανό να επιτύχουν με το αίτημά τους ακόμη και όταν ελέγχονται οι βασικοί παράγοντες, όπως η εκπαίδευση, η θητεία και ο τύπος της σύμβασης. Αυτές οι εξηγήσεις ισχύουν για ολόκληρο το εργατικό δυναμικό, επομένως αξίζει να διερευνηθεί», τονίζει ο ΙΕΑ, «γιατί τέτοια ζητήματα μπορεί να είναι πιο εμφανή στον ενεργειακό τομέα σε σύγκριση με τον μη ενεργειακό τομέα».
Έλλειψη διαφάνειας
Σε άλλη έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 2021 από την Υπηρεσία Πυρηνικής Ενέργειας, σε δείγμα εργαζομένων γυναικών (περισσότερων από 8.000) παγκοσμίως στον τομέα αυτόν, έγινε ακόμα πιο φανερό ότι τα «βασικά εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στον κλάδο είναι η έλλειψη διαφάνειας και δικαιοσύνης στις αμοιβές, η σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο εργασίας, η έλλειψη γυναικείων προτύπων και η απουσία μέτρων που θα βοηθήσουν στην ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, ιδίως όσον αφορά την εγκυμοσύνη και τα οικογενειακά καθήκοντα.
Όλα τα εμπόδια εντοπίστηκαν ότι έχουν αρνητικό αντίκτυπο στις μισθολογικές διαφορές μεταξύ των δύο φύλων και στην πορεία σταδιοδρομίας. Αυτά τα ευρήματα συγκλίνουν με εκείνα άλλων επαγγελματικών τομέων. Τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στον ενεργειακό τομέα είναι παρόμοια με αυτά που αντιμετωπίζουν σε άλλους κλάδους της οικονομίας».
Σημαντική διαφορά
Κατά μέσο όρο, υπάρχουν 76% λιγότερες γυναίκες από τους άνδρες που εργάζονται στον ενεργειακό τομέα, μια σημαντική διαφορά από το ποσοστό 8% που παρατηρείται στο συνολικό εργατικό δυναμικό, σύμφωνα με στοιχεία του 2018 από 29 χώρες (22 μέλη του ΙΕΑ).
Το μέσο μισθολογικό χάσμα μεταξύ των δύο φύλων που εξαρτάται από τις δεξιότητες στον ενεργειακό τομέα μεταξύ αυτών των χωρών είναι περίπου – 15%, που σημαίνει ότι οι γυναίκες που εργάζονται στον τομέα κερδίζουν 15% λιγότερα από τους άνδρες, ακόμη και όταν ελέγχεται το επίπεδο δεξιοτήτων.
Ο μη ενεργειακός τομέας έχει ελαφρώς μικρότερο μισθολογικό χάσμα -13% (ΙΕΑ). Εκπροσώπηση φύλων. Οι ευρωβουλευτές έχουν ζητήσει ότι η «επαγγελματική αξία των υποψηφίων (προς εργασία) θα πρέπει να παραμείνει το βασικό κριτήριο στις διαδικασίες επιλογής, οι οποίες θα πρέπει να είναι διαφανείς, στο πλαίσιο της συμφωνίας που επετεύχθη.
Οι εισηγμένες εταιρείες θα υποχρεούνται: Να ενημερώνουν τις αρμόδιες αρχές μία φορά τον χρόνο σχετικά με την εκπροσώπηση των φύλων στα διοικητικά τους συμβούλια και, αν δεν έχουν επιτευχθεί οι στόχοι, να αναφέρουν τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουν να τους επιτύχουν.
Οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να είναι δημόσιες και εύκολα προσβάσιμες στον διαδικτυακό τόπο κάθε εταιρείας. Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις με λιγότερους από 250 εργαζομένους θα εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας».
Το Ευρωκοινοβούλιο κατόρθωσε και πέρασε να συμπεριληφθούν «συγκεκριμένα μέτρα επιβολής κυρώσεων, όπως για παράδειγμα πρόστιμα, και την ακύρωση (από δικαστική αρχή) της επιλογής μελών του διοικητικού συμβουλίου για εταιρείες που παραβιάζουν τις εθνικές διατάξεις που θα θεσπιστούν σύμφωνα με την οδηγία».
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ POLITICAL
