Ο πρόεδρος της Κένυας ανακοίνωσε ότι αποπέμπει όλη την κυβέρνηση του, εξαιρώντας μόνο δύο μέλη της. Τον αντιπρόεδρό και τον υπουργό Εξωτερικών.
Αφού «άκουσε τι έχει να πει ο λαός της Κένυας και αφού μελέτησε συνολικά τις επιδόσεις της κυβέρνησης, όσα υλοποίησε και τις προκλήσεις της», ο Ουίλιαμ Ρούτο αποφάσισε «να αποπέμψει, με άμεση ισχύ, όλα τα μέλη της», ανέφερε ο ίδιος σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στο προεδρικό μέγαρο.
Ο ανασχηματισμός της κυβέρνησης αναμενόταν ευρέως, μετά τις διαδηλώσεις και τις ταραχές που σημειώθηκαν αφού ανακοινώθηκαν τα νέα δημοσιονομικά μέτρα, τον Ιούνιο. Μόνο ο υπουργός Εξωτερικών Μουσάλια Μουνταβάντι και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ριγκάθι Γκατσαγκούα θα διατηρήσουν τα αξιώματά τους. «Θα ξεκινήσω αμέσως ευρείες διαβουλεύσεις με διάφορους τομείς και πολιτικούς σχηματισμούς, με στόχο να σχηματιστεί μια κυβέρνηση με πλατιά βάση, που θα με βοηθήσει να επιταχύνω τα αναγκαία και επείγοντα μέτρα», πρόσθεσε ο Ρούτο. Για τον πρόεδρο, η νέα κυβέρνηση θα πρέπει να του επιτρέψει να εφαρμόσει «ριζοσπαστικά μέτρα» για να αντιμετωπιστεί το υψηλό χρέος, να αυξηθούν οι θέσεις απασχόλησης και να καταπολεμηθεί η διαφθορά.
«Είναι εντυπωσιακό που (ο Ρούτο) τους έδιωξε όλους, ακόμη και τους στενούς συμμάχους του, τον Κιντίκι (υπουργός Εσωτερικών) και τον Τσιρτσίρ (υπουργός Ενέργειας), που συνεργάζονται μαζί του εδώ και καιρό», σχολίασε ο Ντέκλαν Γκάλβιν, της εταιρείας συμβούλων Exigent Risk Advisory, εκτιμώντας ωστόσο ότι αυτή η κίνηση θα αποδειχθεί θετική για τον ίδιο.
Στις 26 Ιουνίου ο πρόεδρος απέσυρε το αμφιλεγόμενο σχέδιο προϋπολογισμού το οποίο προέβλεπε αυξήσεις φόρων, μία ημέρα μετά τις ταραχές και την επίθεση νεαρών διαδηλωτών στο κοινοβούλιο. Η αστυνομία τότε πυροβόλησε με πραγματικές σφαίρες το πλήθος. Σύμφωνα με την επίσημη υπηρεσία προστασίας ανθρωπίνων δικαιωμάτων (KNHCR), 39 άνθρωποι σκοτώθηκαν από την ημέρα που ξεκίνησαν οι διαδηλώσεις, στις 18 Ιουνίου.
«Ο πρόεδρος της Κένυας απέλυσε την κυβέρνησή του! Η εξουσία ανήκει πάντα στον λαό!» ήταν η πρώτη αντίδραση, στην πλατφόρμα Χ, της ακτιβίστριας Χανίφα Αντάν, ισχυρής προσωπικότητας του κινήματος διαμαρτυρίας κατά του νέου προϋπολογισμού.
Αφού απέσυρε το νομοσχέδιο, ο Ρούτο ανακοίνωσε αύξηση του δανεισμού –κατά 1,2 δισεκ. ευρώ– και μείωση των δαπανών κατά 1,3 δισεκ. ευρώ. Αμέσως μετά, ο οίκος αξιολόγησης Moody’s υποβάθμισε το αξιόχρεο της Κένυας.
Το χρέος της Κένυας, της οικονομικής ατμομηχανής της Ανατολικής Αφρικής, ανέρχεται στα 10 τρισεκ. σελίνια (περίπου 71 δισεκ. ευρώ), φτάνει δηλαδή το 70% του ΑΕΠ της χώρας. Ο προϋπολογισμός του 2024-25 προέβλεπε δαπάνες ρεκόρ ύψους 29 δισεκ. ευρώ, τις οποίες θα χρηματοδοτούσαν οι αυξημένοι φόροι αρχικά στο ψωμί και, σε δεύτερη εκδοχή, στα καύσιμα.
