Ένα νέο παράθυρο διαλόγου φαίνεται να ανοίγει στην πολεμική σκακιέρα Ουκρανίας – Ρωσίας, καθώς σύμφωνα με δηλώσεις του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ, η Μόσχα προτείνει την πραγματοποίηση δεύτερου γύρου διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία στις 2 Ιουνίου, με πιθανό τόπο την Κωνσταντινούπολη. Η κίνηση αυτή, η οποία έρχεται λίγο μετά την πρώτη επαφή των δύο πλευρών στις 16 Μαΐου, δεν έχει ακόμα επιβεβαιωθεί από το Κίεβο.
Μνημόνιο υπό επεξεργασία
Η ρωσική αντιπροσωπεία, υπό τον Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, φέρεται έτοιμη να υποβάλει στην Ουκρανία ένα μνημόνιο ειρηνευτικών όρων, το οποίο –κατά τη Μόσχα– συνιστά «πλαίσιο για τον τερματισμό των εχθροπραξιών». Όπως τόνισε ο Λαβρόφ, η Ρωσία επιθυμεί την ανταλλαγή προτάσεων σε πρόσωπο με πρόσωπο συζήτηση, την οποία βλέπει να πραγματοποιείται στην Τουρκία, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν επίσημες διπλωματικές επιβεβαιώσεις από το ουκρανικό επιτελείο.
Ο ίδιος ο Μεντίνσκι δήλωσε μέσω Telegram ότι έχει ήδη αποστείλει ημερομηνία και τόπο συνάντησης στο Κίεβο και αναμένει επίσημη απάντηση.
Οι επικοινωνίες Ζελένσκι – Μεντίνσκι
Σε σχετική δήλωσή του, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αποκάλυψε ότι υπήρξε τηλεφωνική επαφή του υπουργού Άμυνας της Ουκρανίας Ρουστέμ Ουμέροφ με τον Μεντίνσκι, κατά την οποία συμφωνήθηκε η αποστολή του ρωσικού μνημονίου. Παρόλα αυτά, σύμφωνα με τον Ζελένσκι, το έγγραφο δεν έχει παραληφθεί, ούτε από την Ουκρανία ούτε από τους Αμερικανούς συμμάχους.
Η συνάντηση της 16ης Μαΐου στην Κωνσταντινούπολη –η πρώτη από την άνοιξη του 2022– φαίνεται να αναζωπυρώνει ελπίδες για διαμεσολαβητικό ρόλο της Τουρκίας, η οποία παραμένει μία από τις ελάχιστες δυνάμεις με προσβάσεις και στις δύο πλευρές. Ωστόσο, τα σημάδια παραμένουν αμφίσημα, ενώ το σχέδιο Λαβρόφ θεωρείται από τη Δύση «μονόπλευρο» και με υψηλές απαιτήσεις για ουδετερότητα της Ουκρανίας, μη ένταξη στο ΝΑΤΟ και άρση κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Το διεθνές πλαίσιο
Η απουσία εγγυήσεων προς την Ουκρανία αλλά και η επιφυλακτικότητα των ΗΠΑ δείχνουν ότι βρισκόμαστε μπροστά σε ένα προσχέδιο διαλόγου χωρίς συγκεκριμένο βάθος, τουλάχιστον στην παρούσα φάση. Η επιλογή της Κωνσταντινούπολης έχει περισσότερο συμβολικό και γεωπολιτικό βάρος παρά ουσιαστική δυναμική, εφόσον δεν υπάρξει σαφής διάθεση αποκλιμάκωσης από τη ρωσική πλευρά.
Την ίδια ώρα, η αποχή Κίεβου και Δύσης από την άμεση απάντηση ενδέχεται να ενταχθεί σε μια στρατηγική καθυστέρησης μέχρι να διαμορφωθούν ευνοϊκότεροι όροι για την Ουκρανία στο πεδίο των μαχών ή των διεθνών πιέσεων.
