Σε αριθμούς που προκαλούν σοκ, περισσότεροι από 49.000 Ουκρανοί άνδρες έχουν συλληφθεί από το 2022 έως σήμερα επειδή επιχείρησαν να διαφύγουν παράνομα από τη χώρα, σύμφωνα με ανακοίνωση της Εθνικής Υπηρεσίας Συνοριοφυλάκων.
Από την επιβολή του στρατιωτικού νόμου μετά τη ρωσική εισβολή, όλοι οι Ουκρανοί πολίτες ηλικίας 18 έως 60 ετών έχουν απαγόρευση εξόδου από τη χώρα – με ελάχιστες εξαιρέσεις. Στην πράξη, η απαγόρευση αυτή έχει οδηγήσει σε ένα παράλληλο κύμα μαζικής διαφυγής, με πολίτες που επιθυμούν να γλιτώσουν τη στρατολόγηση, ακόμα και διακινδυνεύοντας τη ζωή τους.
Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της Υπηρεσίας Αντρίι Ντεμτσένκο, 45.000 άνδρες συνελήφθησαν στα σύνορα κατά την προσπάθεια παράνομης εξόδου, ενώ άλλοι 4.000 εντοπίστηκαν με πλαστά έγγραφα σε επίσημα σημεία ελέγχου. Η συντριπτική πλειοψηφία περνά από την ορεινή περιοχή της Υπερκαρπαθίας, στα σύνορα με Ρουμανία και Ουγγαρία – μια περιοχή που εδώ και χρόνια χρησιμοποιείται για διακίνηση λαθραίων προϊόντων και ανθρώπων.
Αναποτελεσματική στρατολογία, ευκαιρία για κυκλώματα
Το στρατολογικό σύστημα στην Ουκρανία έχει κατηγορηθεί για αναποτελεσματικότητα και διαφθορά. Το 2023, έπειτα από σειρά αποκαλύψεων, ο πρόεδρος Ζελένσκι καθαίρεσε όλους τους τοπικούς αξιωματούχους που διαχειρίζονταν τη στρατολόγηση, σε μια προσπάθεια εξυγίανσης. Ωστόσο, τα κυκλώματα διακινητών συνεχίζουν να δρουν, αξιοποιώντας την ανάγκη, τον φόβο και την απελπισία χιλιάδων ανδρών.
Μόνο τον Ιανουάριο, η ουκρανική αστυνομία προχώρησε σε 600 επιχειρήσεις για τον εντοπισμό και τη δίωξη διακινητών, που «διευκόλυναν» εκατοντάδες υποψήφιους φυγάδες. Το φαινόμενο, όμως, δείχνει ανθεκτικό και αγγίζει τις αντοχές της κοινωνίας.
Με τον πόλεμο να συνεχίζεται χωρίς ορατό τέλος, το δίλημμα που αντιμετωπίζουν χιλιάδες άνδρες είναι βίαιο και αμείλικτο: να πολεμήσουν, να κρυφτούν ή να ρισκάρουν την απόδραση – με κάθε κόστος.
