, Δευτέρα
05 Δεκεμβρίου 2022

«Πώς θα σπάσεις το χέρι σου στο σπίτι»

Μπορεί ο Ρώσος πρόεδρος να πανηγυρίζει που η Ευρώπη ετοιμάζεται να πεινάσει και να κρυώσει, με ό,τι σημαίνει αυτό και για τις πολιτικές ισορροπίες στη Γηραιά Ήπειρο, αλλά τη δική του «την καμπούρα» δεν τη βλέπει.

Από την ώρα που κήρυξε μερική επιστράτευση στη Ρωσία, καταγράφεται ένα διογκούμενο κύμα φυγής -με εισιτήρια χωρίς επιστροφή- από πολίτες που είτε δεν θέλουν είτε δεν κατανοούν γιατί πρέπει να πάνε να πολεμήσουν εναντίον των Ουκρανών. 

Στο άκουσμα της είδησης για επιστράτευση -η πρώτη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο- χιλιάδες Ρώσοι ξεχύθηκαν στους δρόμους μεγάλων πόλεων για να διαδηλώσουν κατά του πολέμου, ενώ οι ρωσικές δυνάμεις ασφαλείας προχώρησαν σε περισσότερες από 1.300 συλλήψεις μόνο την Τετάρτη. Το ανεξάρτητο δίκτυο παρακολούθησης διαμαρτυριών OVD-Info ανακοίνωσε ότι διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν σε 38 ρωσικές πόλεις, με τον μεγαλύτερο αριθμό συλληφθέντων να καταγράφεται στην Αγία Πετρούπολη και τη Μόσχα.

Βεβαίως, όταν μιλάς για μια χώρα σαν τη Ρωσία, με το σκληρό στρατιωτικό σύστημα και την αναγκαστική πειθαρχία στις αποφάσεις του ενός και μοναδικού, οι παραπάνω εικόνες μπορεί να απεικονίζουν μέρος και όχι το σύνολο της μεγάλης εικόνας.

Το βέβαιο είναι ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν εξελίσσεται όπως ονειρευόταν και σχεδίαζε ο Πούτιν. Για αυτό, κατά γενική παραδοχή, αναγκάστηκε να προσφύγει στη μη αρεστή στον λαό λύση της μερικής επιστράτευσης, η οποία, ωστόσο, είναι από αμφίβολο ως απίθανο να λειτουργήσει υπέρ των συμφερόντων της Μόσχας.

Πρώτα από όλα, όπως παρατηρούν όλοι οι διεθνείς αναλυτές, οι 300.000 που σύμφωνα με το Κρεμλίνο θα καταταχθούν θα είναι ανειδίκευτοι και θα απαιτηθούν τουλάχιστον τρεις μήνες μέχρι να αποκτήσουν τη βασική έστω εκπαίδευση. Δηλαδή, θα πάνε στο μέτωπο του πολέμου, όταν θα έχει έρθει ο βαρύς χειμώνας. Και αυτό, στην καλύτερη περίπτωση. Αν, δηλαδή, μαζευτεί άμεσα ο απαιτούμενος αριθμός μαχητών που ζητάει ο Πούτιν. 

Ας μην ξεχνάμε τι συνέβη από τις πρώτες, κιόλας, μέρες του πολέμου, όταν ο πρώην σοβιετικός στρατός έδειξε αξιοσημείωτη αδυναμία συντονισμού. 

«Ο ρωσικός στρατός ηττήθηκε στρατιωτικά», γράφει ο Γάλλος στρατιωτικός ιστορικός Cédric Mas στο Twitter και προσθέτει: «Όμως η Ρωσία διαθέτει μεγαλύτερο στρατηγικό και δημογραφικό βάθος από την Ουκρανία και υπολογίζει να νικήσει κατά βάρος».

Η πρόσφατη ουκρανική επίθεση, ωστόσο, κατά την οποία το Κίεβο ανακατέλαβε χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα εδάφους, είχε σημαντικό αντίκτυπο. Τέτοιο που οδηγεί πολλούς να προβλέπουν ότι όσοι καταταγούν τώρα, πιθανότατα θα είναι απλώς τα τελευταία θύματα στον πόλεμο του Πούτιν.

Το γόητρο του Ρώσου προέδρου έχει πληγεί. Και κορυφώνει τις απειλές βγάζοντας «τον άσο» του πυρηνικού πολέμου πάνω στο τραπέζι. Το επανέλαβε και χθες ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας Ντμίτρι Μεντβέντεφ, λέγοντας ότι όλα τα όπλα της Μόσχας, συμπεριλαμβανομένων των στρατηγικών πυρηνικών όπλων, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την υπεράσπιση εδαφών στην Ουκρανία, τα οποία συνδέονται με τη Ρωσία.

Η απειλή αυτή δεν φτάνει μόνο στα δυτικά «αυτιά». Φτάνει και στους Ρώσους πολίτες. Και ο φόβος ενός παγκόσμιου πολέμου μεγαλώνει ένθεν κακείθεν. Ένας πυρηνικός πόλεμος δεν κάνει διακρίσεις, ούτε γνωρίζει από σύνορα. Όλα αυτά μετατρέπονται αυτόματα σε σχετικές έννοιες. 

Ακόμα όμως και αν αυτός ο εφιάλτης αποτραπεί, ο πόλεμος που βρίσκεται σε εξέλιξη με την Ουκρανία αφορά μόνο νέους και στρατεύσιμους. Αλλά το 66% των Ρώσων από 18 μέχρι 64 ετών, σύμφωνα με έρευνες ανεξάρτητων παρατηρητών, έχουν θετική ή πολιτική στάση απέναντι στην Ουκρανία.

Φυσικά, οι δυνατότητες πολύ μαζικών αντιδράσεων είναι πολύ περιορισμένες. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι χάνει την αξία της το πού γέρνει η ζυγαριά του συλλογικού αισθήματος. 

Υπ’ αυτή την οπτική, δεν είναι άνευ σημασίας το γεγονός ότι από την ώρα που ο Πούτιν κήρυξε επιστράτευση, η φράση «πώς θα σπάσεις το χέρι σου στο σπίτι» ήταν η πιο δημοφιλής αναζήτηση των Ρώσων στο διαδίκτυο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Google Trends.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ POLITICAL