, Σάββατο
03 Δεκεμβρίου 2022

Ρωσία: Ποιοι παίρνουν «θέση» για τη διαδοχή Πούτιν

«Σκεφτείτε τον Πούτιν ως τζογαδόρο που πήρε το μεγαλύτερο ρίσκο της καριέρας του όταν εισέβαλε στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου. Κανένα από τα μεγάλα στοιχήματά του δεν του έχει βγει έκτοτε και έχει χάσει τις περισσότερες παρτίδες. Όμως είναι “αλυσοδεμένος” στο τραπέζι και είναι αποφασισμένος να τα παίξει όλα για όλα για να φοβίσει τους αντιπάλους του και να τους αναγκάσει να κάνουν πίσω». Έτσι περιγράφει ο γνωστός Αμερικανός δημοσιογράφος και συγγραφέας Ντέιβιντ Ιγκνάτιους, σε άρθρο του στη «Washington Post», την κατάσταση στην οποία βρίσκεται πλέον ο Ρώσος πρόεδρος.

Πίστευε ότι η «ειδική επιχείρηση», όπως αποκαλεί την εισβολή στην Ουκρανία, θα ήταν «περίπατος». Όμως, ο πόλεμος έχει κλείσει ήδη επτά μήνες, ο ρωσικός στρατός έχει υποστεί τεράστιες απώλειες και πολλά από τα εδάφη που κατάφερε τελικά να καταλάβει στη Νοτιοανατολική Ουκρανία τα έχει πλέον απολέσει λόγω της μεγάλης αντεπίθεσης των ουκρανικών δυνάμεων. Ο Πούτιν κήρυξε μερική επιστράτευση 300.000 εφέδρων, ανακοίνωσε την προσάρτηση των κατεχόμενων εδαφών της Ουκρανίας και απειλεί, ξανά, με τη χρήση πυρηνικών.

Τα τρία σενάρια

Όπως έγραψε πρόσφατα το Politico σε ανάλυσή του, τρία είναι τα επικρατέστερα σενάρια, εάν οι εξελίξεις ξεπεράσουν τον Πούτιν και είναι πλέον ανίκανος να τις χειριστεί. Να αποχωρήσει οικειοθελώς με τα απαραίτητα ανταλλάγματα (όπως είχε γίνει το 1999 με τον Μπόρις Γέλτσιν, που τον διαδέχθηκε ο Πούτιν). Να ανατραπεί από λαϊκή εξέγερση. Να ανατραπεί από στρατιωτικό πραξικόπημα (όπως είχε συμβεί τον Αύγουστο του 1991 εναντίον του Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, εγχείρημα που, αν και απέτυχε, είχε επισπεύσει τις διαδικασίες για την κατάρρευση της ΕΣΣΔ).

Σε περίπτωση που ο Πούτιν δεχθεί να αποχωρήσει από το Κρεμλίνο -κάτι που στην παρούσα φάση φαντάζει απίθανο-, πιθανός διάδοχός του θα ήταν ο πρώην επικεφαλής της Υπηρεσίας Πληροφοριών (FSB) και νυν γραμματέας του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ρωσίας, Νικολάι Πατρούσεφ. Είναι silovik, όπως και ο Πούτιν (siloviki λέγονται στα ρωσικά τα πρώην στελέχη των μυστικών υπηρεσιών ή του στρατεύματος που κατέχουν πλέον υψηλόβαθμες θέσεις στο κράτος), και αντιμετωπίζει με εχθρότητα τη Δύση και ειδικά τις ΗΠΑ. Στα 71 του πια, θα μπορούσε να γίνει μεταβατικός πρόεδρος, σε μια φάση πριν από την οριστική διαδοχή του Πούτιν.

Ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ είναι ένα άλλο πρόσωπο από το περιβάλλον Πούτιν που θα μπορούσε να τον διαδεχθεί. Τον Μάιο του 2008 εξελέγη πρόεδρος για μία τετραετία, με τον Πούτιν να αναλαμβάνει πρωθυπουργός και το 2012 άλλαξαν θέσεις. Το 2020 έγινε αναπληρωτής πρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας. Στα 57 του είναι αρκετά νέος, ώστε να διεκδικήσει την εξουσία, αλλά το μέλλον του εξαρτάται από αυτό του Πούτιν.

Ο κυβερνήτης της περιφέρειας Τούλα και πρώην επικεφαλής της ασφάλειας του Ρώσου προέδρου, Αλεξάντερ Ντιούμιν, είναι, σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές, o αγαπημένος τού Πούτιν, αλλά σε μια μάχη για τον προεδρικό θώκο οι στενές σχέσεις του μαζί του τον καθιστούν ευάλωτο.

Μια άλλη λύση θα ήταν ο υπουργός Γεωργίας, Ντμίτρι Πατρούσεφ, γιος του Ν. Πατρούσεφ. «Ένας κληρονομικός ηγεμόνας θα είχε, εξ ορισμού, ισχυρότερο ένστικτο επιβίωσης από ό,τι ένας τρελός δικτάτορας που κρύβεται στο καταφύγιο», σύμφωνα με το Politico.

Η τρόικα, η εξέγερση και το πραξικόπημα

Εάν ο Πούτιν εκδιωχθεί, κριθεί ανίκανος να κυβερνά ή δολοφονηθεί, το πιθανότερο σενάριο είναι να αντικατασταθεί από μια τρόικα, που θα μπορούσαν να την αποτελούν ο προαναφερθείς Ν. Πατρούσεφ, ο επικεφαλής της FSB Αλεξάντερ Μπόρτνικοφ, ο υπουργός Εσωτερικών Βλαντίμιρ Κολοκόλτσεφ ή ο υπουργός Άμυνας Σεργκέι Σοϊγκού.

Ο πρωθυπουργός Μιχαήλ Μισούστιν και ο δήμαρχος της Μόσχας Σεργκέι Σομπιάνιν έχουν λιγότερες πιθανότητες να διαδεχθούν τον Πούτιν στο σενάριο της μη οικειοθελούς απομάκρυνσης.

Η εμμονή του Πούτιν με την Ουκρανία θα μπορούσε να προκαλέσει λαϊκή εξέγερση και στη Ρωσία, όπως έγινε με την «Πορτοκαλί Επανάσταση» το 2004-05 και τις διαδηλώσεις της πλατείας Μαϊντάν το 2015 στην Ουκρανία. Σε ένα σενάριο με πλήρη ανατροπή του σημερινού καθεστώτος, δύο είναι τα πρόσωπα που θα μπορούσαν να ανέλθουν στην εξουσία. Ο Αλεξέι Ναβάλνι, που έχοντας επιβιώσει από μια απόπειρα δολοφονίας βρίσκεται στη φυλακή, και ο πρώην επικεφαλής της πετρελαϊκής Yukos, Μιχαήλ Χοντορκόφσκι, που ζει εξόριστος στο Λονδίνο.

Τέλος, στο σενάριο της βίαιης ανατροπής του Πούτιν από τον στρατό, κομβικό ρόλο, που θα τους ανοίξει τον δρόμο για την προεδρία, αναμένεται να έχουν ο διαβόητος «χασάπης της Μαριούπολης», υφυπουργός Άμυνας Μιχαήλ Μιζίντσεφ, ο ηγέτης της Τσετσενίας Ραμζάν Καντίροφ και ο επικεφαλής των μισθοφόρων της Wagner, Γεβγκένι Πριγκόζιν.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ POLITICAL