18:53, Παρασκευή
30 Σεπτεμβρίου 2022

Σε καιρό πολέμου

Ο γγ του ΟΗΕ σπανίως ανεβάζει τους τόνους με σκληρούς και επιθετικούς χαρακτηρισμούς. Συνήθως αρθρώνει έναν λιγότερο αιχμηρό λόγο, διότι εκ του ρόλου του στοχεύει στη σύνθεση και όχι στην αντιπαράθεση.

Της ΕΛΛΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ

Στην πρόσφατη παρέμβασή του ωστόσο για την πρακτική των εταιρειών παραγωγής ενέργειας παγκοσμίως, ο κ. Γκουτιέρες δεν μάσησε τα λόγια του. Όπως είπε, οι εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου κερδοσκοπούν στην πλάτη των φτωχών επιβαρύνοντας επιπλέον το περιβάλλον, με τα υπερκέρδη του κλάδου για το πρώτο τρίμηνο του 2022 να αγγίζουν τα 100 δισ. δολάρια.

Ο γγ συνόδευσε την παρέμβασή του με παραίνεση προς τις εθνικές κυβερνήσεις να φορολογήσουν αυστηρά την «ανήθικη» υπερβάλλουσα κερδοφορία και να διοχετεύσουν τα έσοδα στην ενίσχυση των πιο ευάλωτων τμημάτων του πληθυσμού τους.

Προφανώς ο κ. Γκουτιέρες δεν κόμισε γλαύκας. Το φαινόμενο της αισχροκέρδειας είναι παγκόσμιο και πριν από την ενεργειακή κρίση το ζήσαμε σε όλο του το μεγαλείο στην πανδημία, με τις μεγάλες φαρμακευτικές βιομηχανίες να αποκομίζουν χρυσά κέρδη από την παραγωγή των εμβολίων.

Προφανώς σώθηκαν εκατομμύρια ζωές. Προφανέστατα όμως θα έπρεπε με κάποιον τρόπο μέρος των υπερκερδών να επιστρέψει στις κοινωνίες. Είτε με δωρεάν εμβόλια είτε με δωρεάν φάρμακα.

Στην προκειμένη, στην υπόθεση της ενεργειακής κρίσης οι μεγάλες βιομηχανίες παραγωγής ενέργειας παγκοσμίως αξιοποιούν προς όφελός τους τον πόλεμο στην Ουκρανία. Και αντί να συμβάλουν στην εκτόνωση των προβλημάτων, επιλέγουν να γίνουν μέρος τους, με όποιον τρόπο και όποιο κόστος για το κοινωνικό σύνολο.

Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη ήταν από τις πρώτες στην κατά τα λοιπά αργοκίνητη ΕΕ που δεσμεύτηκαν να φορολογήσουν και μάλιστα δραματικά τα υπερκέρδη των συγκεκριμένων εταιρειών. Και το έπραξε -επίσης από τις πρώτες- φορολογώντας το 90% (!) των υπερκερδών τους και προχωρώντας, που είναι και το σημαντικότερο, στη θέσπιση νέου πλαισίου κανόνων που θα λειτουργήσουν προστατευτικά για τους βαλλόμενους πανταχόθεν καταναλωτές. Και το έκανε κόντρα στη βούληση κάποιων τουλάχιστον από τους κορυφαίους «παίκτες» της ΕΕ.

Κάποιοι πήραν το μήνυμα. Άλλοι πάλι όχι μόνο δεν το έλαβαν αλλά αντιθέτως προσπάθησαν με πονηρία και ατιμία να το παρουσιάσουν ως δικές τους πρωτοβουλίες που έλαβε με σημαντικό δημοσιονομικό κόστος η κυβέρνηση για να ελαφρύνει τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.

Ο πόλεμος συμφερόντων βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και είναι και αυτός ιδιαζόντως στυγνός. Όπως και ο πόλεμος στην Ουκρανία.

Ουδείς έτρεφε ελπίδες ότι οι επιχειρήσεις ενέργειας θα κάτσουν με σταυρωμένα χέρια. Είναι όμως ευθύνη της κυβέρνησης -και την έχει αναλάβει αγόγγυστα- να απλώσει δίχτυ ασφαλείας απέναντι στους καταναλωτές. Έλαχε βεβαίως σε αυτή την άκρως μεταρρυθμιστική και φιλελεύθερη κυβέρνηση το πικρό ποτήρι της απομάκρυνσης από τη βασική αρχή της αυτορρύθμισης της αγοράς, η οποία έχει αυταπόδεικτη αξία, αλλά σε άλλους καιρούς.

Ακούγονται πραγματικά τραγελαφικές οι φωνές κάποιων ένθερμων υποστηρικτών του φιλελευθερισμού κατά του κρατικού παρεμβατισμού, σε μια στιγμή που το τέρας του πληθωρισμού θεριεύει, απειλώντας ευθέως το επίπεδο διαβίωσης των πολιτών της χώρας.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είναι ο πλέον συνεπής στις αρχές του φιλελευθερισμού. Τώρα όμως ζούμε σε καιρό πολέμου. Και σε τέτοιους δύσκολους καιρούς το πρώτο και μοναδικό μέλημα των κυβερνώντων θα πρέπει να είναι -και ευτυχώς είναι- οι άνθρωποι, όχι οι αγορές.

Όταν εκατομμύρια Γερμανοί -για διαφορετικούς λόγους, φυσικά- αδυνατούν να πληρώσουν τους λογαριασμούς του ρεύματος και βρίσκονται αντιμέτωποι με τον κίνδυνο της ακραίας φτώχειας, τι να πουν οι εξουθενωμένοι από τα μνημόνια και την πανδημία Έλληνες πολίτες; Να μη διαταραχθεί η ελεύθερη αγορά;

Όλοι οι φιλελεύθεροι πολίτες έχουν αναφυλαξία στην έννοια του κρατικού παρεμβατισμού. Όταν όμως πρόκειται για την επιβίωση μιας ολόκληρης κοινωνίας ανθρώπων, τότε οι προτεραιότητες αλλάζουν. Άλλωστε, είναι κατ’ εξοχήν ευθύνη της ίδιας της αγοράς να αντιληφθεί ότι έχει και κοινωνικές ευθύνες. Όταν αδυνατεί ή αρνείται, η Πολιτεία οφείλει να πράξει το μέγιστο καθήκον της απέναντι στους πολίτες που την κρατούν όρθια.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ POLITICAL