Έπειτα από προεκλογική εκστρατεία στην οποία κυριάρχησαν τα ζητήματα της δημόσιας υγείας και της αγοραστικής δύναμης, με την κατάσταση ασφάλειας ολοένα πιο περίπλοκη, οι Σουηδοί καλούνται την ερχόμενη Κυριακή στις κάλπες για τις βουλευτικές εκλογές οι οποίες αναγγέλλονται εξαιρετικά αμφίρροπες.
Για μήνες, το αποτέλεσμα φάνταζε τετελεσμένο: οι δημοσκοπήσεις ήθελαν να ανακτά την εξουσία, με μεγάλη διαφορά, η κεντροαριστερή αντιπολίτευση με επικεφαλής τους σοσιαλδημοκράτες με επικεφαλής την Μαγκνταλένα Άντερσον.
Όμως, το τελευταίο διάστημα, η κεντροδεξιά κυβερνητική συμμαχία του απερχόμενου συντηρητικού πρωθυπουργού Ουλφ Κρίστερσον και ο υποστηρικτής της στο κοινοβούλιο, το αντιμεταναστευτικό κόμμα Δημοκράτες της Σουηδίας (SD), έχουν μειώσει τη διαφορά και το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας δεν αποκλείεται να το κρίνουν μια φούχτα ψήφοι, σύμφωνα με ειδικούς.
«Έχουμε λιγάκι σασπένς», τόνισε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Γιαν Τορέλ, πολιτολόγος στο πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης.
Οι τρεις τελευταίες δημοσκοπήσεις υπέδειξαν ότι τα τέσσερα κόμματα της αριστεράς και του κέντρου προσελκύουν περί το 50% των προθέσεων ψήφου, έναντι 47% των τεσσάρων κομμάτων της δεξιάς.
Αυξανόμενες ανισότητες
Η συμμαχία της δεξιάς υπόσχεται να συνεχίσει την πολιτική πάταξης της εγκληματικότητας και περιορισμού της μετανάστευσης.
Όμως η συνταγή αυτή, η οποία της επέτρεψε να πάρει την εξουσία το 2022, συνεγείρει σήμερα πολύ λιγότερο ενθουσιασμό, παρατηρεί ο πολιτολόγος.
Ο κ. Κρίστερσον «πήρε την εξουσία με πρόγραμμα που είχε κυρίως άξονες τον αγώνα εναντίον της εγκληματικότητας και τη μείωση των τιμών της ενέργειας», ωστόσο «η εγκληματικότητα και οι τιμές της ενέργειας μειώθηκαν και τα ζητήματα αυτά δεν είναι πλέον στην κορυφή των ανησυχιών των εκλογών», εξήγησε ο κ. Τορέλ.
Σε μια χώρα όπου οι ανισότητες δεν σταματούν να μεγεθύνονται, η αριστερά λέει πως θέλει να αυξήσει τη φορολογία στις τράπεζες και στα υψηλά εισοδήματα για να επενδύσει στην υγεία και στην παιδεία και να βοηθήσει τα νοικοκυριά που είναι αντιμέτωπα με αύξηση του κόστους ζωής.
«Νομίζω ότι η Σουηδία έχει αλλάξει, είναι πολύ πιο διχασμένη (…) Πρέπει να βελτιώσουμε το σύστημα υγείας και κοινωνικής προστασίας. Χειροτέρεψαν τα τελευταία χρόνια και νομίζω πως πρέπει να τα ανοικοδομήσουμε», είπε στο AFP η Χάνα Ζουστίν Χάλμπορν, 46 ετών, εργαζόμενη στον τομέα της μόδας.
Για την επικεφαλής των σοσιαλδημοκρατών, το διακύβευμα των εκλογών της Κυριακής είναι η απάντηση στο ερώτημα «τι χώρα πρέπει να είναι η Σουηδία».
Οι ψηφοφόροι καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα σε «μια Σουηδία (…) όπου ο κόσμος έχει δουλειά, όπου μπορούμε να βελτιώσουμε το μοντέλο μας της κοινωνικής προστασίας», ή «μια χώρα εντελώς διαφορετική, με κυβέρνηση όπου θα κυριαρχούν οι Δημοκράτες της Σουηδίας, κόμμα της άκρας δεξιάς το οποίο ίδρυσαν νεοναζί», τόνισε η Μαγκνταλένα Άντερσον στο Γαλλικό Πρακτορείο στο περιθώριο προεκλογικής εκδήλωσης στην οποία ήταν η κεντρική ομιλήτρια.
Η παράταξη αυτή ξεπέρασε το 2022 το κόμμα του κ. Κρίστερσον κι έγινε η δεύτερη δύναμη στο σουηδικό κοινοβούλιο, εξασφαλίζοντας περί το 20% των ψήφων.
Η ακροδεξιά στην εξουσία;
Σε περίπτωση νίκης της συμμαχίας της δεξιάς, οι Δημοκράτες της Σουηδίας προσμένουν πως θα συμμετάσχουν στην κυβέρνηση, για πρώτη φορά στην ιστορία τους, και δεν θα τη στηρίζουν απλά, όπως έκαναν τα τελευταία τέσσερα χρόνια.
Απαιτούν πλέον υπουργικά χαρτοφυλάκια. Ο απερχόμενος πρωθυπουργός τους έχει υποσχεθεί να τους αναθέσει κάποια, ιδίως αυτό της Μετανάστευσης.
Μερικές ημέρες πριν από τις εκλογές της 13ης Σεπτεμβρίου, το ίδρυμα Expo, που παρακολουθεί την εξέλιξη της σουηδικής ακροδεξιάς, αποκάλυψε ότι υπάλληλος του SD στο κοινοβούλιο έχει μοιραστεί επανειλημμένα σε ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης προπαγάνδα υπέρ της Ρωσίας.
Ο Ουλφ Κρίστερσον, που κατάφερε να ξεπεράσει σειρά σκανδάλων τα οποία αμαύρωσαν τη θητεία του, αντέδρασε έντονα στην αποκάλυψη αυτή.
«Βρισκόμαστε εν μέσω πολέμου στην Ευρώπη», δήλωσε στην εφημερίδα Aftonbladet. «Δεν είναι δυνατόν να έχουμε στο κοινοβούλιο ανθρώπους που διασπείρουν ρητορική υπέρ της Ρωσίας».
Μετά την προσάρτηση της Κριμαίας στη Ρωσία το 2014 και τη στρατιωτική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, η Σουηδία εντάχτηκε στο NATO και προχωρά σε επανεξοπλισμό ευρείας κλίμακας.
Η Στοκχόλμη ενισχύει επίσης την προετοιμασία της για την αντιμετώπιση κυβερνοεπιθέσεων, εκστρατειών παραπληροφόρησης και επιχειρήσεων κατασκοπίας που αποδίδονται συχνά στη Ρωσία.
Οι αρχές του σκανδιναβικού βασιλείου λένε εξάλλου πως έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με παραβιάσεις μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων και αεροπλάνων πάνω από τη Βαλτική θάλασσα.
