Πενήντα δύο παιδιά γεννήθηκαν στο Βέλγιο μεταξύ 2008 και 2017 μέσω υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, με τη χρήση σπέρματος από Δανό δότη που φέρει σπάνια γενετική μετάλλαξη, η οποία σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου. Η αποκάλυψη έγινε από έρευνα της εφημερίδας The Guardian και επιβεβαιώθηκε από τις βελγικές αρχές.
Συνολικά, ο ίδιος δότης φέρεται να ευθύνεται για τη γέννηση 67 παιδιών σε ευρωπαϊκές χώρες. Από αυτά, τα 52 προέρχονται από 37 οικογένειες στο Βέλγιο, οι οποίες ενημερώθηκαν ότι το παιδί τους πιθανόν έχει κληρονομήσει τη γονιδιακή μετάλλαξη TP53 – μια αλλαγή που προκαλεί το σύνδρομο Li-Fraumeni, μια κληρονομική πάθηση με ισχυρή σύνδεση με διάφορους τύπους καρκίνου. Μέχρι στιγμής, δέκα παιδιά έχουν εμφανίσει μορφές καρκίνου όπως λευχαιμία και λέμφωμα.
Η υπόθεση ενδέχεται να επηρεάζει και άλλες χώρες
Το θέμα ήρθε στο φως όταν το 2020 ένα από τα παιδιά του δότη διαγνώστηκε με καρκίνο, οδηγώντας στον προσωρινό αποκλεισμό του από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Σπέρματος (ESB). Ωστόσο, μια αρχική ανάλυση δεν εντόπισε τη μετάλλαξη και ο δότης εγκρίθηκε εκ νέου. Τον Οκτώβριο του 2023, νέα δεδομένα οδήγησαν στον οριστικό αποκλεισμό του.
Σύμφωνα με το βελγικό υπουργείο Υγείας, η υπόθεση ενδέχεται να επηρεάζει και άλλες χώρες όπου διανεμήθηκε σπέρμα του δότη, όπως η Ελλάδα, η Ισπανία, η Κύπρος, η Γερμανία και η Ολλανδία. Οι βελγικές αρχές παραδέχθηκαν πως υπήρξαν σοβαρά κενά στον έλεγχο των ορίων που θέτει ο νόμος: το βελγικό πλαίσιο επιτρέπει σπέρμα από έναν δότη σε έως έξι γυναίκες, ωστόσο στην πράξη το όριο αυτό έχει παραβιαστεί λόγω απουσίας αξιόπιστου μηχανισμού παρακολούθησης.
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Σπέρματος, σύμφωνα με τα στοιχεία, είχε ορίσει πολύ υψηλότερο όριο: έως και 75 παιδιά ανά δότη, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για την ασφάλεια και τη διαφάνεια στη λειτουργία τέτοιων οργανισμών.
