Περίπου 729 δισεκ. δολάρια, ποσό σχεδόν διπλάσιο σε σύγκριση με πριν από δέκα χρόνια, έστειλαν οι εργαζόμενοι μετανάστες και οι κοινότητες της διασποράς στις πατρίδες τους το 2025 για να στηρίξουν τις οικογένειές τους σε χώρες με χαμηλά ή μεσαία εισοδήματα, σύμφωνα με το Διεθνές Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (IFAD).
Τα χρήματα αυτά στάλθηκαν από 220 εκατομμύρια ανθρώπους και βοήθησαν περίπου 1,1 δισεκατομμύριο άλλους, αναφέρει αυτή η υπηρεσία του ΟΗΕ σε μια έκθεσή της.
Έχοντας αναδειχθεί σε μία από τις βασικότερες πηγές χρηματοδότησης για τα νοικοκυριά παγκοσμίως, τα ποσά αυτά αποτελούν «μία από τις πιο ανθεκτικές πηγές, σε μια περίοδο ταυτόχρονων οικονομικών, περιβαλλοντικών και γεωπολιτικών κρίσεων», επισημαίνει η έκθεση με τίτλο «Στέλνοντας χρήματα στο σπίτι».
Τα ποσά αυτά υπερβαίνουν τόσο την επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια (η οποία σημειώνει σημαντική υποχώρηση) όσο και τις άμεσες ξένες επενδύσεις στις χώρες αυτές.
Σε 23 χώρες, τα εμβάσματα των μεταναστών αντιπροσωπεύουν πάνω από το 10% του ΑΕΠ (58% στο Τατζικιστάν, 33% στον Λίβανο, 30% στην Ονδούρα).
Περίπου το 25% του συνολικού ποσού (233 δισεκ. δολάρια) στάλθηκε σε αγροτικές ζώνες όπου η επίσημη απασχόληση, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και οι υποδομές συχνά είναι ελλιπείς. Με τα τρία τέταρτα καλύφθηκαν άμεσες ανάγκες του πληθυσμού.
Οι αποστολές χρημάτων στις πιο ευάλωτες χώρες υπερδιπλασιάστηκαν από το 2010, ξεπερνώντας τα 134 δισεκ. δολάρια το 2023. Αποτελούν «ζωτική πηγή συναλλάγματος και σωσίβιο για τα νοικοκυριά», αναφέρεται στην έκθεση.
Σχεδόν το μισό από το συνολικό ποσό κατευθύνθηκε σε πέντε χώρες: την Ινδία (150 δισεκ. δολάρια), το Μεξικό (64 δισεκ.), τις Φιλιππίνες, την Αίγυπτο και το Πακιστάν (40 δισεκ. δολάρια στην καθεμία).
Η εξάπλωση της κινητής τηλεφωνίας και η ψηφιοποίηση των τραπεζικών υπηρεσιών έχουν διευκολύνει τις αποστολές χρημάτων, ωστόσο εκατομμύρια συναλλαγές εξακολουθούν να πραγματοποιούνται στα γκισέ των τραπεζών.
Η έκθεση ζητά πάντως τις κυβερνήσεις, τις ρυθμιστικές αρχές και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να μειώσουν περαιτέρω το κόστος των υπηρεσιών, το οποίο μειώθηκε από 7,4% το 2016 σε 6,4% το 2025, θεωρώντας ότι αυτή είναι μεν μια «πραγματική πρόοδος», πλην όμως ανεπαρκής.
Υπογραμμίζει επίσης τη σημασία της διαθεσιμότητας χρηματοοικονομικών και τραπεζικών υπηρεσιών: τα εμβάσματα «συμβάλλουν περισσότερο στις επενδύσεις, στην επιχειρηματική δραστηριότητα και στην οικονομική ανάπτυξη όπου οι οικογένειες έχουν πρόσβαση σε λειτουργικές χρηματοοικονομικές υπηρεσίες», ξεκινώντας από έναν τραπεζικό λογαριασμό, ένα πιστωτικό ιστορικό κ.λπ.
Εκτιμάται επίσης ότι οι κοινότητες της διασποράς διαθέτουν ετήσια αποταμίευση ύψους περίπου 500 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ωστόσο, δεν έχουν τα μέσα για να επενδύσουν τα χρήματα αυτά στις χώρες καταγωγής τους.
«Οι επενδυτές της διασποράς προσφέρουν κάτι παραπάνω από απλό κεφάλαιο: προσφέρουν γνώση της χώρας, επαγγελματική τεχνογνωσία, διεθνές δίκτυο (…) Αυτό που λείπει είναι διαφανείς επενδυτικοί διάδρομοι που να προσφέρουν αντίκτυπο, αποδόσεις και προστασία», τονίζει η έκθεση, η οποία προτείνει οι κυβερνήσεις να συνεργαστούν στενότερα με τους οικονομικούς τομείς και τις οργανώσεις της διασποράς.
Τέλος, ο IFAD υπενθυμίζει ότι αυτά τα κεφάλαια, τα οποία αποτελούν ιδιωτικούς οικογενειακούς πόρους, «δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τις δημόσιες επενδύσεις, την κοινωνική προστασία, την ανθρωπιστική βοήθεια ή τη χρηματοδότηση για το κλίμα».
