13:17, Τρίτη
16 Αυγούστου 2022

Το μνημόνιο Τουρκίας – Σουηδίας – Φινλανδίας

Η άρση των αντιδράσεων της Τουρκίας για την ένταξη Σουηδίας και Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ αποτελεί ένα σημαντικό γεγονός με πολλές επιπτώσεις.

Του: Δρα. ΑΝΤΩΝΗ ΣΤ. ΣΤΥΛΛΙΑΝΟΥ

Το παρασκήνιο της άρσης των αντιδράσεων της Τουρκίας θυμίζει σίγουρα ανατολίτικο παζάρι με την Τουρκία να λαμβάνει, εξ όσων διαφαίνεται, διάφορα ανταλλάγματα που φαίνονται στο προσκήνιο αλλά σίγουρα ενυπάρχουν και στο παρασκήνιο. Η υπογραφή ενός τριμερούς μνημονίου μεταξύ Τουρκίας, Σουηδίας και Φινλανδίας αίρει ουσιαστικά τις ανησυχίες της Άγκυρας και ικανοποιεί τις απαιτήσεις της, καταδεικνύοντας το ότι η Τουρκία μπορεί να διαπραγματεύεται και να κερδίζει σε παγκόσμιο επίπεδο, θέτοντας υπό την αίρεση της αποδοχής των απαιτήσεών της τις αποφάσεις διεθνών/περιφερειακών οργανισμών, όπως είναι στην προκειμένη το Σύμφωνο της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας.

Το Μνημόνιο αναφέρεται στις βασικές αρχές της Συμμαχίας που αφορούν την αλληλεγγύη των μελών της, την κοινή άμυνα και τη σημασία της ασφάλειας των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, με ειδικές αναφορές στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας και όλων των εκφάνσεών της που αποτελούν άμεση απειλή στην εθνική ασφάλεια των Συμμάχων και της διεθνούς ασφάλειας και ειρήνης.

Σύμφωνα με το Μνημόνιο που υπογράφτηκε στη Μαδρίτη στο πλαίσιο της Συνόδου του ΝΑΤΟ, η Σουηδία και η Φινλανδία εκφράζουν την πλήρη στήριξή τους στην Τουρκία έναντι απειλών στην εθνική της ασφάλεια, δεσμευόμενες ότι δεν θα παράσχουν στήριξη στο YPG/PYD και την οργάνωση FETO. Παράλληλα, η Σουηδία και η Φινλανδία αναγνωρίζουν το ΡΚΚ ως τρομοκρατική οργάνωση και δεσμεύονται να εμποδίζουν τη δράση του και αυτές όλων των προεκτάσεών του.

Στο Μνημόνιο μεταξύ Τουρκίας, Σουηδίας και Φινλανδίας αναφέρεται επίσης ότι δεν υπάρχουν πλέον οποιεσδήποτε απαγορεύσεις στην πώληση/προμήθεια όπλων μεταξύ των υπογραφόντων μελών και ότι η διάθεση στρατιωτικού εξοπλισμού θα γίνεται σύμφωνα με τις σχετικές ρήτρες της Συμφωνίας της Ουάσιγκτον που εγκαθιδρύει το ΝΑΤΟ.

Σημαντική είναι επίσης η παράγραφος 8 του Μνημονίου που αναφέρεται στις πρακτικές δεσμεύσεις των συμβαλλομένων και περιλαμβάνουν την εγκαθίδρυση ενός δομημένου κοινού διαλόγου και τη δημιουργία ενός μηχανισμού που θα εξυπηρετεί τις δεσμεύσεις που διαλαμβάνονται στο Μνημόνιο, τη δράση όσον αφορά εκδόσεις υπόπτων για τρομοκρατία προς την Τουρκία και τη διασφάλιση της συμμετοχής της Τουρκίας από πλευράς Σουηδίας και Φινλανδίας σε δράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορούν την ασφάλεια και τη στρατιωτική συνεργασία.

Προφανώς οι πρόνοιες του πιο πάνω Μνημονίου αποτελούν ουσιώδεις απαιτήσεις της Άγκυρας ούτως ώστε να μην προέβαλλε βέτο στην ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ. Οι ρήτρες που αφορούν συνοπτικές διαδικασίες έκδοσης υπόπτων που η Τουρκία θεωρεί τρομοκράτες προφανώς και αποτελούν οπισθοδρόμηση όσον αφορά τον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, λαμβάνοντας υπόψη τις παραβιάσεις της Τουρκίας σε σχέση με βασικές αρχές των διεθνών και ευρωπαϊκών ανθρωπίνων δικαιωμάτων που αφορούν, μεταξύ άλλων, την ελευθερία του λόγου, το δικαίωμα στη δίκαιη δίκη και άλλα, ενώ το γεγονός ότι η Τουρκία φαίνεται να έχει επιβάλει τις θέσεις της σε έναν οργανισμό όπως είναι το ΝΑΤΟ, έχοντας υπόψη την όλη στάση της Τουρκίας απέναντι σε ένα άλλο κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ όπως είναι η Ελλάδα, μόνο ανησυχητικό είναι.

* Ο Αντώνης Στ. Στυλλιανός είναι Λέκτορας Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, LL.B Law (Bristol), Ph.D in Law – International Law and Human Rights (Kent), διευθυντής Μονάδας Νομικής Κλινικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ POLTICAL