Η Ομάδα Διαχείρισης Εκβρασμών Κητωδών «ΑΡΙΩΝ» παρακολουθεί μπαλενοφόρα φάλαινα που εντοπίστηκε στον Παγασητικό Κόλπο, μετά από αναφορές του Λιμεναρχείου, αλιέων και πολιτών.
«Με βάση το διαθέσιμο μέχρι στιγμής φωτογραφικό και βιντεοληπτικό υλικό, λέει στο ΑΠΕ ΜΠΕ η Συντονίστρια Διαχείρισης Εκβρασμών Κητωδών Δρ. Έλενα Ακριτοπούλου, το ζώο φαίνεται να είναι ενήλικο και να βρίσκεται σε καλή κατάσταση, εκδηλώνοντας φυσιολογικές συμπεριφορές, όπως άλματα εκτός νερού (breaching) και συμπεριφορές τροφοληψίας. Η παρατήρηση αυτή αποτελεί ιδιαίτερα θετικό στοιχείο όσον αφορά τη φυσική του κατάσταση».
Όπως σημειώνει η κ. Ακριτοπούλου, «Δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Οι μπαλενοφόρες φάλαινες είναι εντυπωσιακά μεγάλα ζώα, ωστόσο δεν αποτελούν κίνδυνο για τον άνθρωπο. Δεν διαθέτουν δόντια, δεν παρουσιάζουν επιθετική συμπεριφορά και τρέφονται φιλτράροντας μικρόψαρα και άλλους μικρούς οργανισμούς μέσω των μπαλαινών τους».
Όπως συμπληρώνει ο Καθηγητής Γεώργιος Γκάφας, Αντιπρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής του «Εθνικώς Συντονισμένου Δικτύου Παρακολούθησης και Διαχείρισης Εκβρασμών Ειδών Θαλάσσιας ‘Αγριας Πανίδας» της Μονάδας Βιοπαρακολούθησης Θαλάσσιων Θηλαστικών του Τμήματος Γεωπονίας, Ιχθυολογίας και Υδάτινου Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας «η παρουσία τους στον Παγασητικό Κόλπο είναι πιθανότατα συνδεδεμένη με τη διαθεσιμότητα τροφής. Ο Παγασητικός αποτελεί έναν ιδιαίτερα παραγωγικό θαλάσσιο κόλπο, ο οποίος χρησιμοποιείται συστηματικά ως περιοχή τροφοληψίας από πολλά προστατευόμενα είδη θαλάσσιων θηλαστικών, όπως το ρινοδέλφινο (Tursiops truncatus), το κοινό δελφίνι (Delphinus delphis), το ζωνοδέλφινο (Stenella coeruleoalba), το σταχτοδέλφινο (Grampus griseus) και τη Μεσογειακή φώκια (Monachus monachus). Παρόμοια περιστατικά έχουν καταγραφεί και στο παρελθόν, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη νεαρή μεγάπτερη φάλαινα που μπήκε στον Παγασητικό τον Ιανουάριο του 2026, παρέμεινε για ορισμένες ημέρες για λόγους τροφοληψίας και στη συνέχεια αποχώρησε από τον κόλπο».
Η Ομάδα Διαχείρισης Εκβρασμών Κητωδών «ΑΡΙΩΝ» δίνει οδηγίες προς τους χειριστές σκαφών οι οποίοι πιθανά να συναντήσουν τη φάλαινα. Όπως τονίζεται «Η συνεργασία των πολιτών είναι ιδιαίτερα σημαντική για την ασφάλεια τόσο του ζώου όσο και των ανθρώπων.
1. Διατηρείτε ασφαλή απόσταση
Οι εναέριες συμπεριφορές (breaching) αποτελούν φυσιολογική συμπεριφορά και δεν υποδηλώνουν επιθετικότητα. Ωστόσο, η επαναφορά ενός τόσο μεγάλου ζώου στην επιφάνεια μπορεί να δημιουργήσει ισχυρό κυματισμό, ο οποίος ενδέχεται να επηρεάσει κυρίως μικρά σκάφη. Για τον λόγο αυτό, συνιστάται να μην προσεγγίζετε τη φάλαινα και να διατηρείτε ασφαλή απόσταση.
2. Μειώστε ταχύτητα και ακολουθήστε τον Κώδικα Συμπεριφοράς
Οι συγκρούσεις με σκάφη αποτελούν μία από τις σημαντικότερες αιτίες τραυματισμού και θνησιμότητας των μεγάλων φαλαινών παγκοσμίως. Παρακαλούνται όλοι οι χειριστές σκαφών να πλέουν με αυξημένη προσοχή στην περιοχή, να μειώνουν ταχύτητα (κάτω των 7 κόμβων) και να μην κάνουν απότομες αλλαγές όταν εντοπίζεται το ζώο και να εφαρμόζουν τον εγκεκριμένο «Κώδικα Συμπεριφοράς κατά την παρουσία κητωδών» (https://arion.org.gr/basic-principles-of-interaction-with-cetaceans/ )
3. Αποφύγετε κάθε μορφή παρενόχλησης
Οι μπαλενοφόρες φάλαινες είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες στην ανθρώπινη όχληση και στην υποβρύχια ακουστική ρύπανση. Παρακαλούνται οι πολίτες να μην επιχειρούν να προσεγγίσουν, να αγγίξουν ή να ακολουθήσουν το ζώο, να αποφεύγουν τις έντονες φωνές και οποιαδήποτε ενέργεια μπορεί να του προκαλέσει στρες.
Όλα τα είδη μπαλενοφόρων φαλαινών προστατεύονται από την εθνική, ευρωπαϊκή και διεθνή νομοθεσία. Η παρενόχληση, η παγίδευση ή η θανάτωσή τους απαγορεύεται αυστηρά.
Οι μεγάλες φάλαινες διαδραματίζουν καθοριστικό οικολογικό ρόλο στα θαλάσσια οικοσυστήματα, συμβάλλοντας στη διατήρηση της λειτουργίας και της ισορροπίας των ωκεανών ενώ αποτελούν σημαντικούς ρυθμιστές της κλιματικής αλλαγής. Η προστασία τους αποτελεί υποχρέωση όλων μας.
Έκκληση προς τους πολίτες
«Σε περίπτωση νέας παρατήρησης της φάλαινας, λέει η κ. Ακριτοπούλου, παρακαλείστε να ενημερώσετε άμεσα το Κεντρικό Λιμεναρχείο Βόλου και την Ομάδα Διαχείρισης Εκβρασμών Κητωδών «ΑΡΙΩΝ». Παράλληλα, για την επιβεβαίωση του είδους και της ηλικιακής κατηγορίας του ζώου, είναι ιδιαίτερα χρήσιμη η αποστολή φωτογραφικού και βιντεοληπτικού υλικού στη διεύθυνση [email protected]. Όπως είχε πει η Marie Skłodowska-Curie: ‘Τίποτα στη ζωή δεν είναι για να το φοβόμαστε, είναι μόνο για να το κατανοούμε’». Συνεπώς, δεν συντρέχει κανένας λόγος ανησυχίας. Με υπεύθυνη στάση και σεβασμό μπορούμε όλοι να συμβάλουμε στην ασφαλή παραμονή και αποχώρηση του ζώου από τον Παγασητικό Κόλπο».
