Νέες διευκρινίσεις για την οργάνωση και την πραγματοποίηση των σχολικών εκδρομών παρέχει εγκύκλιος του υπουργείου Παιδείας, με βασικό στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας και της διαφάνειας σε όλα τα στάδια της διαδικασίας.
Το υπουργείο υποστηρίζει ότι το νέο πλαίσιο αποσαφηνίζει τις υποχρεώσεις των σχολικών μονάδων και διευκολύνει την προετοιμασία των εκπαιδευτικών μετακινήσεων. Οι εκπαιδευτικές ομοσπονδίες, ωστόσο, εκτιμούν ότι οι αλλαγές είναι περιορισμένες και ότι σημαντικό μέρος της γραφειοκρατίας και της ευθύνης εξακολουθεί να επιβαρύνει τους συνοδούς εκπαιδευτικούς.
Η υπουργός Παιδείας ανέφερε ότι η σχετική υπουργική απόφαση καταρτίστηκε με γνώμονα την προστασία μαθητών και συνοδών, καθώς και την ενίσχυση της διαφάνειας κατά την επιλογή μεταφορέων και χώρων επίσκεψης. Σύμφωνα με την ίδια, η ανατροφοδότηση μετά την έκδοση της διευκρινιστικής εγκυκλίου δείχνει ότι ορισμένες από τις διαδικασίες έχουν ήδη απλοποιηθεί.
Προτεραιότητα η ασφάλεια μαθητών και εκπαιδευτικών
Ο διευθυντής Σπουδών, Προγραμμάτων και Οργάνωσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, Ανδρέας Νιγιάννης, δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι στόχος της υπουργικής απόφασης είναι να διαμορφωθεί ένα σαφέστερο και περισσότερο οργανωμένο πλαίσιο για τις σχολικές εκδρομές και τις εκπαιδευτικές δράσεις.
Στην απόφαση έχουν ενσωματωθεί και προτάσεις της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, οι οποίες προέκυψαν από ελέγχους που είχαν πραγματοποιηθεί το προηγούμενο διάστημα.
Ο κ. Νιγιάννης αναγνώρισε ότι η εφαρμογή του νέου πλαισίου μπορεί να αναδείξει πρακτικές δυσκολίες και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο βελτιωτικών παρεμβάσεων. Όπως επισήμανε, οι παρατηρήσεις και οι προτάσεις της εκπαιδευτικής κοινότητας θα αξιολογηθούν, ώστε να γίνουν οι απαραίτητες διορθώσεις.
Απαντώντας στην κριτική για τη γραφειοκρατική επιβάρυνση, υπογράμμισε ότι οι πρόσθετες διαδικασίες λειτουργούν ως δικλείδες ασφαλείας. Οι επιτροπές για την οργάνωση των εκδρομών υπήρχαν ήδη στις σχολικές μονάδες, με τη διαφορά ότι πλέον προβλέπεται η επίσημη καταγραφή των συνεδριάσεων και των αποφάσεών τους σε πρακτικά.
Για το αίτημα δημιουργίας μητρώου πιστοποιημένων μεταφορέων, σημείωσε ότι πρόκειται για ζήτημα που απαιτεί τη συνεργασία περισσότερων υπουργείων και δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά από το υπουργείο Παιδείας.
Παράλληλα, αναγνώρισε το βάρος που αναλαμβάνουν οι εκπαιδευτικοί όταν οργανώνουν και συνοδεύουν μια εκδρομή. Όπως ανέφερε, ο επαγγελματισμός και η προσωπική τους διάθεση είναι καθοριστικοί παράγοντες για την πραγματοποίηση τέτοιων δράσεων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι συνοδοί δεν έχουν συγκεκριμένες ευθύνες για την εποπτεία των μαθητών.
Οι ενστάσεις της ΔΟΕ
Ο πρόεδρος της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδος, Νίκος Βουρδουμπάς, έκανε λόγο για περιορισμένες βελτιώσεις που δεν μεταβάλλουν ουσιαστικά την κατάσταση.
Στα θετικά στοιχεία περιλαμβάνονται η δυνατότητα δήλωσης των εκδρομών μία φορά τον χρόνο και ο περιορισμός των περιπτώσεων στις οποίες απαιτείται πρόσθετη ασφαλιστική κάλυψη. Σύμφωνα με τη ΔΟΕ, όμως, ο όγκος των απαιτούμενων διαδικασιών παραμένει μεγάλος.
Ιδιαίτερος προβληματισμός εκφράζεται για τον μακροπρόθεσμο προγραμματισμό των δράσεων. Όπως σημείωσε ο κ. Βουρδουμπάς, ένα σχολείο πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης δυσκολεύεται να γνωρίζει από τον Οκτώβριο ποιες εκδρομές θα είναι εφικτό να πραγματοποιήσει τον Μάιο, καθώς οι ανάγκες και οι συνθήκες μπορεί να αλλάξουν μέσα στη σχολική χρονιά.
Ποιος ευθύνεται για τα λεωφορεία και τους χώρους επίσκεψης
Κεντρικό σημείο της διαφωνίας αποτελεί το εύρος της ευθύνης που αναλαμβάνουν οι εκπαιδευτικοί. Η ΔΟΕ επισημαίνει ότι οι συνοδοί καλούνται να ελέγχουν ζητήματα τα οποία δεν ανήκουν στην επαγγελματική τους αρμοδιότητα.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η καταλληλότητα του λεωφορείου, η συμπεριφορά και η ταχύτητα του οδηγού, καθώς και η ασφάλεια του χώρου στον οποίο πραγματοποιείται η εκπαιδευτική επίσκεψη.
Οι εκπαιδευτικοί οφείλουν να επιδεικνύουν προσοχή και να αναφέρουν οποιοδήποτε πρόβλημα διαπιστώνουν. Οι ομοσπονδίες υποστηρίζουν, ωστόσο, ότι δεν μπορούν να φέρουν την πλήρη ευθύνη για τον τεχνικό έλεγχο ενός οχήματος ή για τη νομιμότητα και την ασφάλεια εγκαταστάσεων που λειτουργούν υπό την ευθύνη τρίτων.
Ανάλογες ενστάσεις διατυπώνονται και για τη συγκέντρωση δικαιολογητικών από τους χώρους επίσκεψης. Επειδή οι περισσότερες διαθέσιμες εγκαταστάσεις είναι ιδιωτικές, οι σχολικές μονάδες εξακολουθούν να χρειάζονται έγγραφα που αφορούν την άδεια λειτουργίας και την πυρασφάλεια.
Σύμφωνα με τη ΔΟΕ, οι δημόσιοι χώροι που μπορούν να φιλοξενήσουν οργανωμένες σχολικές επισκέψεις είναι περιορισμένοι, με αποτέλεσμα η συγκεκριμένη υποχρέωση να παραμένει για μεγάλο αριθμό δράσεων.
Περιορισμένες μετακινήσεις σε δημοτικά και νηπιαγωγεία
Η πρώτη εικόνα από τα σχολεία δείχνει ότι αρκετά νηπιαγωγεία και δημοτικά προτιμούν προσωρινά κοντινές δράσεις και περιπάτους, για τους οποίους δεν απαιτείται μετακίνηση με λεωφορείο.
Οι εκπαιδευτικές ομοσπονδίες τονίζουν ότι αυτή η πρακτική δεν μπορεί να αποτελέσει μόνιμη λύση, καθώς οι εκδρομές και οι επισκέψεις συνδέονται άμεσα με την εκπαιδευτική διαδικασία και την κοινωνική ζωή των μαθητών.
Ανάλογη θέση εξέφρασε και ο πρόεδρος της ΟΛΜΕ, Ανδρέας Καργόπουλος, ο οποίος υποστήριξε ότι η διευκρινιστική εγκύκλιος δεν περιλαμβάνει τις ουσιαστικές αλλαγές που έχουν ζητήσει οι εκπαιδευτικές ομοσπονδίες.
Το νέο πλαίσιο θα αξιολογηθεί στην πράξη κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς. Από την εφαρμογή του θα φανεί αν οι πρόσθετοι έλεγχοι ενισχύουν αποτελεσματικά την ασφάλεια ή αν απαιτούνται νέες παρεμβάσεις για τον περιορισμό της γραφειοκρατίας και τη σαφέστερη κατανομή των ευθυνών.
