Ποιος θα περίμενε ότι μια δασκάλα και ένας εφημέριος, σε ένα ορεινό χωριό της Ευρυτανίας, θα κατάφερναν μέσα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα να κάνουν πράξη την αλληλεγγύη και την αποκέντρωση, προσφέροντας μικρές αλλά ουσιαστικές ανάσες απέναντι στην ερήμωση της ελληνικής υπαίθρου και στο δημογραφικό πρόβλημα;
Ρεπορτάζ: Φανή Χαρίση
Πέρασαν περίπου δύο χρόνια από την ημέρα που η δασκάλα Παναγιώτα Διαμαντή και ο πατέρας Κωνσταντίνος Ντούσικος απηύθυναν έκκληση σε οικογένειες που επιθυμούσαν να εγκατασταθούν στα Φουρνά Ευρυτανίας. Το κάλεσμα γεννήθηκε όταν η κ. Διαμαντή ανέλαβε ένα σχολείο με μόλις τρεις μαθητές και διαπίστωσε ότι, με μαθηματική ακρίβεια, τα επόμενα χρόνια θα οδηγούνταν σε κλείσιμο.
Η πρωτοβουλία στέφθηκε με επιτυχία και οδήγησε στη δημιουργία της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας «Νέα Ζωή στο Χωριό». Στόχος της είναι να βοηθήσει ουσιαστικά οικογένειες που αναζητούν έναν νέο τόπο και μια νέα εργασία, προκειμένου να κάνουν μια διαφορετική αρχή και να ζήσουν μακριά από το αδιάκοπο άγχος των μεγαλουπόλεων.
Μετά την εγκατάσταση οικογενειών στα Φουρνά, οι δημιουργοί της «Νέας Ζωής στο Χωριό» άνοιξαν νέους διαδρόμους, εντάσσοντας στη δράση τη Ζίτσα Ιωαννίνων και το Κόκκινο Βοιωτίας. Πλέον ετοιμάζονται να υποδεχθούν οικογένειες και σε χωριό του ακριτικού Δήμου Ορεστιάδας.
Η βοήθεια που προσφέρεται δεν περιορίζεται σε ένα απλό κάλεσμα. Η ΑΜΚΕ αναλαμβάνει να εντοπίσει διαθέσιμη κατοικία και θέσεις εργασίας, ενώ καλύπτει τα πρώτα ενοίκια και τα έξοδα μετακόμισης από την πόλη όπου διαμένει κάθε οικογένεια.
Εν αρχή ην τα Φουρνά
Όλα ξεκίνησαν πριν από τρία χρόνια, όταν η Παναγιώτα Διαμαντή διορίστηκε μόνιμη δασκάλα στα Φουρνά Ευρυτανίας. Εκεί βρήκε ένα δημοτικό σχολείο με μόλις τρεις μαθητές: έναν στην Α΄ Δημοτικού, έναν στην Ε΄ και έναν στην ΣΤ΄ τάξη. Την επόμενη χρονιά αποφασίστηκε να γίνει το μεγάλο κάλεσμα.
«Την πρώτη χρονιά που πήγα, πριν από τρία χρόνια, η κατάσταση με θορύβησε. Μαζί με τον πατέρα Κωνσταντίνο Ντούσικο, τον εφημέριο του χωριού, αποφασίσαμε ότι έπρεπε να κάνουμε κάτι. Έτσι προχωρήσαμε στο κάλεσμα και δημιουργήσαμε τη “Νέα Ζωή στο Χωριό” με νομική υπόσταση, ώστε όλα να γίνονται σωστά, γραφειοκρατικά και με διαφάνεια. Έπρεπε να συγκεντρωθούν τα απαραίτητα ποσά, να δοθούν κίνητρα στις οικογένειες και να υπάρχει εμπιστοσύνη από τον κόσμο», λέει στην «Κ» η κ. Διαμαντή.
Το αρχικό κάλεσμα αφορούσε μόνο μία οικογένεια. Η ανταπόκριση, όμως, ξεπέρασε κάθε προσδοκία.
«Μέσα στο πρώτο 24ωρο δεχθήκαμε 1.000 κλήσεις από οικογένειες που ήθελαν να έρθουν στο χωριό. Εμείς περιμέναμε μία οικογένεια και τελικά δημιουργήθηκε ένα μητρώο με τριάντα», αναφέρει η δασκάλα.
Μέσω του προγράμματος έχουν εγκατασταθεί στα Φουρνά τέσσερις οικογένειες. Παράλληλα, άλλες δύο οικογένειες, οι οποίες κατάγονταν από το χωριό αλλά ζούσαν σε πόλεις, αποφάσισαν να επιστρέψουν και να εγκατασταθούν μόνιμα στον τόπο τους.
Πριν από την πρωτοβουλία της δασκάλας και του εφημερίου, στα Φουρνά ζούσαν μόλις εννέα παιδιά. Σήμερα ο αριθμός τους έχει φτάσει τα 27.
Η «υιοθεσία» της Ζίτσας και του Κόκκινου Βοιωτίας
Το μοντέλο που δημιουργήθηκε στο χωριό της Ευρυτανίας άρχισε σταδιακά να εξαπλώνεται και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας.
«Το μοντέλο, όπως το δομήσαμε μέσα από την εμπειρία των Φουρνών, εξελίχθηκε σε έναν ολοκληρωμένο μηχανισμό, ο οποίος μπορεί να αναπαραχθεί και να περάσει σταδιακά στα χέρια κάθε τοπικής κοινότητας», εξηγεί η κ. Διαμαντή.
Όπως αναφέρει, οι άνθρωποι της «Νέας Ζωής στο Χωριό» ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα και άλλων χωριών που ζήτησαν υποστήριξη.
«Τα “υιοθετούμε”, όπως λέμε, και τα εντάσσουμε στην οικογένεια της “Νέας Ζωής στο Χωριό”. Έτσι πήγαμε στη Ζίτσα, την οποία υιοθετήσαμε τον περασμένο Οκτώβριο. Εκεί δημιουργήσαμε έναν φορέα υποδοχής και υποστήριξης με ανθρώπους του τόπου. Μιλήσαμε με την τοπική αυτοδιοίκηση, αλλά κυρίως με τον πολιτιστικό σύλλογο, τους δασκάλους, τον ιερέα και επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στην περιοχή
και θέλουν να προσφέρουν στον τόπο τους», σημειώνει.
Στη Ζίτσα δημιουργήθηκε μια ομάδα ανθρώπων που υποδέχεται τις ενδιαφερόμενες οικογένειες και τους παρουσιάζει την περιοχή, τα διαθέσιμα σπίτια και τις θέσεις εργασίας.
«Υπάρχουν προκαθορισμένες θέσεις εργασίας. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να δώσουν συνέντευξη από την πρώτη κιόλας επίσκεψή τους στο χωριό, προτού αποφασίσουν εάν θα μετοικήσουν μόνιμα. Αυτό είναι πολύ σημαντικό για εμάς», υπογραμμίζει η κ. Διαμαντή.
Παράλληλα, έχει δημιουργηθεί μητρώο διαθέσιμων κατοικιών, ώστε οι οικογένειες να μη χρειάζεται να αναζητούν μόνες τους ποια σπίτια ενοικιάζονται νόμιμα και είναι κατάλληλα για κατοίκηση.
«Επιδοτούμε τα τρία πρώτα ενοίκια, καθώς και τα έξοδα μεταφοράς και μετακόμισης», προσθέτει.
Οι ιδρυτές της πρωτοβουλίας γνωρίζουν ότι βασική προϋπόθεση για να αποφασίσει μια οικογένεια να εγκαταλείψει την πόλη είναι η εξασφάλιση μιας εργασίας που θα της επιτρέπει να καλύπτει τις ανάγκες της. Για τον λόγο αυτό, η ΑΜΚΕ προωθεί τα βιογραφικά των γονέων σε επιχειρήσεις της περιοχής και οργανώνει τις σχετικές συνεντεύξεις.
Μέχρι το τέλος Αυγούστου αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί στη Ζίτσα η μετεγκατάσταση πέντε οικογενειών.
Στον χάρτη δράσης της «Νέας Ζωής στο Χωριό» έχει ενταχθεί από τον περασμένο Ιανουάριο και το Κόκκινο Βοιωτίας. Στόχος είναι να εγκατασταθούν εκεί τρεις ή τέσσερις οικογένειες, με την εταιρεία «Ελληνικά Καλώδια» να προσφέρει θέσεις εργασίας και να καλύπτει τα ενοίκια των πρώτων έξι μηνών.
«Έχουμε μια πολύ σημαντική συνεργασία με τα “Ελληνικά Καλώδια”. Η εταιρεία προσφέρει θέσεις εργασίας και, στο πλαίσιο της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, καλύπτει τα έξι πρώτα ενοίκια των οικογενειών. Ήδη έχει εγκατασταθεί η πρώτη οικογένεια, ενώ η δεύτερη αναμένεται μέσα στον μήνα. Περιμένουμε ακόμη μία ή δύο οικογένειες», αναφέρει η κ. Διαμαντή.
«Τώρα πηγαίνουμε στον Έβρο»
Από τις 17 έως τις 20 Αυγούστου, η κ. Διαμαντή θα επισκεφθεί χωριά του Δήμου Ορεστιάδας, προκειμένου να επιλεγεί εκείνο στο οποίο θα εφαρμοστεί ένα αντίστοιχο, αλλά ακόμη πιο ενισχυμένο, πρόγραμμα.
«Από τον Σεπτέμβριο θα ανακοινώσουμε το νέο χωριό του Δήμου Ορεστιάδας που θα υιοθετήσουμε. Το χωριό αυτό θα ενταχθεί και στο κρατικό πρόγραμμα μετεγκατάστασης. Επομένως, οι οικογένειες που θα επιλεγούν θα ενισχυθούν τόσο από τη “Νέα Ζωή στο Χωριό” όσο και με τα 10.000 ευρώ του κράτους, επιπλέον των 5.000 ευρώ που εξασφαλίσαμε μέσω της συνεργασίας μας με τη Eurobank», εξηγεί.
Μέχρι σήμερα, η «Νέα Ζωή στο Χωριό» έχει βοηθήσει ουσιαστικά 13 οικογένειες με συνολικά 39 παιδιά. Την ίδια ώρα, υπάρχει λίστα αναμονής περίπου 100 οικογενειών που επιθυμούν να εγκαταλείψουν τα μεγάλα αστικά κέντρα και κυρίως την Αθήνα.
Οι αιτήσεις παραμένουν ανοιχτές και κάθε ενδιαφερόμενη οικογένεια μπορεί να καταθέσει τη δική της.
«Τώρα ανοίγουν νέες θέσεις, καθώς φέτος έχουμε τη χαρά να υποστηριζόμαστε από το Κοινωφελές Ίδρυμα Λάτση. Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να επεκτείνουμε ταχύτερα τη δράση μας σε ολόκληρη τη χώρα, να υιοθετήσουμε και άλλα χωριά και να βοηθήσουμε περισσότερες οικογένειες», καταλήγει η κ. Διαμαντή.
Σε μια Ελλάδα όπου ολόκληρα χωριά κινδυνεύουν να σβήσουν από τον χάρτη, η πρωτοβουλία μιας δασκάλας και ενός εφημερίου αποδεικνύει ότι η αποκέντρωση δεν χρειάζεται να παραμένει ένα διαχρονικό σύνθημα. Μπορεί να αποκτήσει σπίτι, εργασία και, κυρίως, παιδικές φωνές.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ KARFITSA
