Κατά την εισαγωγική της τοποθέτηση, η πρόεδρος του ΑΠΕ-ΜΠΕ Άρια Αγάτσα υπογράμμισε ότι σε μια περίοδο κατά την οποία ο πόλεμος στην Ουκρανία, η αστάθεια στη Μέση Ανατολή, η ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας και η αναζήτηση ασφαλών ενεργειακών διαδρομών αναδιαμορφώνουν τον γεωπολιτικό χάρτη, η Ελλάδα αναδεικνύεται σε κρίσιμο κόμβο μεταφορών, ενέργειας και συμμαχικής υποστήριξης, με επίκεντρο τα λιμάνια και τις στρατηγικές της υποδομές.
Απαντώντας στο ερώτημα για το τι σημαίνει σε κυβερνητικούς όρους η Ελλάδα, ως «logistics anchor» της Ανατολικής Μεσογείου, ο κ. Κικίλιας υποστήριξε ότι η ανάπτυξη των λιμενικών υποδομών, της ναυπηγικής βιομηχανίας και των ενεργειακών εγκαταστάσεων, μπορεί να αποτελέσει βασικό μοχλό οικονομικής ανάπτυξης και δημιουργίας καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας για τη νέα γενιά.
Όπως ανέφερε, η αναβίωση των ελληνικών ναυπηγείων δημιουργεί ήδη σημαντικές ευκαιρίες απασχόλησης και συμβάλλει στην επαναφορά της βαριάς βιομηχανίας στη χώρα. Ειδική αναφορά έκανε στις επενδύσεις που υλοποιούνται στα ναυπηγεία της Σύρου, του Σκαραμαγκά και της Ελευσίνας, επισημαίνοντας ότι δημιουργούνται εκατοντάδες νέες θέσεις εργασίας και προοπτικές συμμετοχής στην κατασκευή νέων πλοίων.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι κάθε ελληνικό λιμάνι διαθέτει διαφορετικό και συμπληρωματικό ρόλο – εμπορικό, ενεργειακό, ακτοπλοϊκό, ναυπηγοεπισκευαστικό ή στρατηγικό – επισημαίνοντας ότι η χώρα πρέπει να λειτουργήσει ως ενιαίο δίκτυο λιμενικών υποδομών και όχι ως άθροισμα αποσπασματικών εγκαταστάσεων.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην Αλεξανδρούπολη, την οποία χαρακτήρισε στρατηγική πύλη για τη Βόρεια Ελλάδα, τα Βαλκάνια και την Ευρώπη.
Όπως σημείωσε, οι επενδύσεις σε ενεργειακές υποδομές, όπως οι πλωτές μονάδες αποθήκευσης και επαναεριοποίησης LNG (FSRU), σε συνδυασμό με τις μεταφορικές και σιδηροδρομικές διασυνδέσεις, μπορούν να μετατρέψουν την περιοχή σε σημαντικό ενεργειακό και διαμετακομιστικό κόμβο.
Παράλληλα, εκτίμησε ότι οι επενδύσεις στις λιμενικές, ενεργειακές και ναυπηγικές υποδομές, μπορούν να συμβάλουν στην ανάσχεση της φυγής νέων επιστημόνων και εργαζομένων στο εξωτερικό, δημιουργώντας νέες προοπτικές ανάπτυξης για τις τοπικές κοινωνίες και την ελληνική οικονομία.
Αναφερόμενος στο χρηματοδοτικό μοντέλο των μεγάλων υποδομών, ο υπουργός υποστήριξε ότι απαιτείται ένας συνδυασμός εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων, καθώς και ιδιωτικών κεφαλαίων.
Όπως ανέφερε, οι επενδύσεις εθνικής και γεωστρατηγικής σημασίας, πρέπει να ιεραρχούνται σε ανώτατο κυβερνητικό επίπεδο, ενώ για τις υπόλοιπες υποδομές υπάρχει σημαντικό περιθώριο αξιοποίησης, τόσο ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, όσο και συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ).
«Δεν βλέπω κανένα πρόβλημα, το αντίθετο μάλιστα, σε συμπράξεις με τον ιδιωτικό τομέα ή σε μακροχρόνιες εκμισθώσεις, αρκεί το κράτος να διατηρεί τον έλεγχο των κρίσιμων στρατηγικών υποδομών», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Σχετικά με τη στρατιωτική κινητικότητα και τη συνεργασία ΝΑΤΟ και Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο κ. Κικίλιας τάχθηκε υπέρ μιας ενεργητικής και διαρκούς εξωτερικής πολιτικής, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα οφείλει να συμμετέχει ενεργά στις διεθνείς διαπραγματεύσεις και στη διαμόρφωση των περιφερειακών εξελίξεων.
Αναφερόμενος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, υπογράμμισε ότι η χώρα πρέπει να διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας και διαπραγμάτευσης, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι «δεν μπορεί να υπάρξει εκχώρηση εθνικών δικαιωμάτων».
Παράλληλα, επεσήμανε ότι η ενίσχυση της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας, των ναυπηγείων και των λιμενικών υποδομών, αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την ενίσχυση της διαπραγματευτικής ισχύος της χώρας.
Απαντώντας σε ερώτηση για την ισορροπία μεταξύ γεωστρατηγικής αξιοποίησης των λιμένων και της κοινωνικής αποστολής τους προς τις νησιωτικές κοινωνίες, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η νησιωτικότητα συνιστά στρατηγικό πλεονέκτημα για την Ελλάδα και όχι μειονέκτημα. Όπως ανέφερε, η ανάπτυξη των αφαλατώσεων, των δικτύων ύδρευσης, των ηλεκτρικών διασυνδέσεων, των ενεργειακών υποδομών και των λιμενικών εγκαταστάσεων στα νησιά, αποτελεί προϋπόθεση για τη βιώσιμη ανάπτυξή τους.
Αναφερόμενος στις προτεραιότητες των μεγάλων λιμενικών έργων, τόνισε ότι η ασφάλεια αποτελεί την πρώτη και αδιαπραγμάτευτη προϋπόθεση, ενώ εξίσου σημαντικές είναι η ενεργειακή μετάβαση, η προστασία κρίσιμων υποδομών, η κυβερνοασφάλεια και η ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική αλλαγή.
Σε ό,τι αφορά τη μετατροπή των ελληνικών λιμένων σε σύγχρονες πλατφόρμες logistics, ο κ. Κικίλιας επισήμανε ότι προϋπόθεση αποτελεί η ύπαρξη ενός συνεκτικού και μακροπρόθεσμου σχεδιασμού για τον ρόλο που θα διαδραματίζει κάθε λιμένας στο εθνικό δίκτυο υποδομών.
«Βλέπω πολλές φορές master plans τα οποία επιχειρούν να τα κάνουν όλα. Αυτό δεν είναι εφικτό. Πρέπει να υπάρξει ιεράρχηση των βασικών υποδομών και των χρήσεων που θα εξυπηρετεί κάθε λιμάνι», ανέφερε, φέρνοντας ως παραδείγματα το λιμάνι της Πάτρας και τον αναπτυξιακό του ρόλο για τη Δυτική Ελλάδα, αλλά και τις μικρότερες λιμενικές υποδομές των νησιών.
Ο υπουργός υποστήριξε επίσης, ότι η πράσινη μετάβαση στη ναυτιλία πρέπει να προχωρήσει με ρεαλιστικούς όρους, ώστε να μην υπονομευθεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας και η κοινωνική συνοχή, επισημαίνοντας ότι οι αποφάσεις για τη ναυτιλία πρέπει να λαμβάνονται με τη συμμετοχή των κρατών και της ναυτιλιακής κοινότητας.
Τέλος, αναγνώρισε ότι η μεγαλύτερη πρόκληση για την ανάπτυξη των υποδομών στη χώρα, παραμένει η γραφειοκρατία και οι χρονοβόρες διαδικασίες αδειοδότησης.
«Δεν είναι δυνατόν ένα έργο να σχεδιάζεται σε μία γενιά και να ολοκληρώνεται δύο ή τρεις δεκαετίες αργότερα», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας την ανάγκη επιτάχυνσης των διαδικασιών χωρίς εκπτώσεις στην περιβαλλοντική προστασία.
Κλείνοντας τη συζήτηση, ο κ. Κικίλιας εξέφρασε την εκτίμηση ότι κατά τα επόμενα 25 χρόνια, η ναυτιλία, οι θαλάσσιες ενεργειακές μεταφορές, η ναυπηγική βιομηχανία, οι λιμενικές υποδομές και οι μαρίνες, θα αποτελέσουν τους βασικούς πυλώνες ανάπτυξης, εμπορίου και γεωπολιτικής επιρροής της χώρας.
«Όσο πιο γρήγορα και στρατηγικά επενδύσουμε ή επανεπενδύσουμε σε αυτούς τους τομείς, τόσο ισχυρότερη θα είναι η θέση της χώρας μας στο διεθνές περιβάλλον», κατέληξε ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
