Σε τρεις μονάδες κομποστοποίησης μεταφέρονται τα οργανικά απόβλητα που προκύπτουν κυρίως από παραγωγούς και μονάδες εστίασης σε όλη την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Στη Σκύδρα, τη Μεγάλη Παναγιά Χαλκιδικής και τη Χαλκηδόνα τα οργανικά απόβλητα από 21 δήμους σε σύνολο 38 της Κεντρικής Μακεδονίας, τοποθετούνται σε συγκεκριμένους χώρους όπου με τη βοήθεια υλικών όπως το πριονίδι, το χώμα και τα υπολείμματα κλαδεμάτων και γκαζόν, αποδομούνται και αποσυντίθενται. Χημικές διεργασίες ξεκινούν και την όλη διαδικασία παρακολουθούν εξειδικευμένοι επιστήμονες, καταγράφοντας και ρυθμίζοντας συγκεκριμένες παραμέτρους, όπως η θερμοκρασία, η υγρασία, ο επαρκής αερισμός. Με βάση αυτές, προχωρούν στις απαραίτητες παρεμβάσεις για να εξασφαλίσουν τη σωστή σύσταση και υγιεινοποίηση του μείγματος. Καθώς όμως οι υπεύθυνοι του Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦοΔΣΑ) Κεντρικής Μακεδονίας δεν μπορούν να επισκέπτονται συνεχώς τις τρεις μονάδες, αναζητούν μια τεχνολογική λύση που θα τους επιτρέπει να παρακολουθούν απομακρυσμένα τις κρίσιμες παραμέτρους, με σκοπό να επιταχύνουν και να βελτιστοποιήσουν τη διαδικασία παραγωγής.
Στο πλαίσιο του διαγωνισμού ανοιχτής καινοτομίας Innovation for Society Awards (IFS) που διοργανώνει το One Stop Liaison Office (ο μηχανισμός υποστήριξης της καινοτομίας που λειτουργεί στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας), ο ΦοΔΣΑ καλεί επιστήμονες, ερευνητικές ομάδες, εταιρείες ή τεχνολογικά ινστιτούτα να αναπτύξουν ένα σύστημα που θα αξιοποιεί τεχνολογίες Internet of Things (IoT) και Τεχνητής Νοημοσύνης για την απομακρυσμένη παρακολούθηση της διαδικασίας κομποστοποίησης.
«Η αλήθεια είναι ότι η παρακολούθηση της αερόβιας κομποστοποίησης απαιτεί τον έλεγχο παραμέτρων όπως η θερμοκρασία, η υγρασία, το ph, η αγωγιμότητα κ.α. Εμείς δεν έχουμε τη δυνατότητα να πηγαίνουμε καθημερινά και να ελέγχουμε αλλά είναι πολύ σημαντικό να έχουμε την πλήρη εικόνα για να προχωράμε στις απαραίτητες ενέργειες που μπορούν να βελτιώσουν και να επιταχύνουν την παραγωγή. Η ποιότητα και η ταχύτητα παραγωγής του κομπόστ εξαρτώνται σημαντικά από το επίπεδο της θερμοκρασίας που αναπτύσσεται και από τους οργανισμούς. Καθώς σε αυτή τη φάση αυτά παίρνουμε τα στοιχεία ετεροχρονισμένα, δεν υπάρχει η δυνατότητα έγκαιρης επέμβασης, με συγκεκριμένες συστάσεις στις μονάδες» εξηγεί, μιλώντας στο ΑΠΕ – ΜΠΕ, η Δώρα Πασχάλη, Μηχανικός Περιβάλλοντος στον ΦοΔΣΑ Κεντρικής Μακεδονίας.
Για το σκοπό αυτό αναζητείται μια τεχνολογική λύση που θα επιτρέπει την παρακολούθηση της διαδικασίας σε πραγματικό χρόνο και την αποστολή των δεδομένων πιο γρήγορα προκειμένου να αναπροσαρμόζονται οι τεχνικές παράμετροι. Η τεχνητή νοημοσύνη, μάλιστα, θα μπορούσε να δίνει και κάποια συμπεράσματα, κάνοντας μια ανάλυση των δεδομένων ώστε να λειτουργούν πιο αποτελεσματικά οι μονάδες. «Τώρα η διαδικασία κομποστοποίησης διαρκεί από 5 έως 10 μήνες και ο στόχος είναι να διαρκεί πέντε με έξι μήνες. Αυτή είναι η βέλτιστη διάρκεια» σχολιάζει η κ. Πασχάλη.
Οι προτάσεις επιστημόνων, ερευνητικών ομάδων, εταιρειών ή τεχνολογικών ινστιτούτων, όχι μόνο για τη συγκεκριμένη αλλά και υπόλοιπες προκλήσεις (challenges) που έχουν γνωστοποιηθεί στο πλαίσιο του διαγωνισμού ανοιχτής καινοτομίας, αναμένεται να υποβληθούν ως τις 15 Σεπτεμβρίου. Στη συνέχεια θα αξιολογηθούν ενώ ως το τέλος του 2026 αναμένονται τα αποτελέσματα της διαδικασίας του διαγωνισμού και η γνωστοποίηση των προτάσεων που θα βραβευτούν.
«Η συμμετοχή του ΦΟΔΣΑ Κεντρικής Μακεδονίας στον διαγωνισμό ανοικτής καινοτομίας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία να αναδείξουμε τις πραγματικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η διαχείριση των αποβλήτων και να αναζητήσουμε σε συνεργασία με την ερευνητική και επιχειρηματική κοινότητα καινοτόμες λύσεις με άμεση εφαρμογή στην πράξη» δηλώνει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο Πρόεδρος του ΦοΔΣΑ Κεντρικής Μακεδονίας, Μιχάλης Γεράνης.
Ο ίδιος επισημαίνει ότι «η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας υλοποιεί σήμερα ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα χωριστής συλλογής βιοαποβλήτων στη χώρα, το οποίο θα επεκτείνεται συνεχώς με σημαντική αύξηση των ποσοτήτων που οδηγούνται σε κομποστοποίηση. Το πρόγραμμα αυτό δημιουργεί νέες ανάγκες για την ψηφιακή μετάβαση της διαχείρισης των βιοαποβλήτων, μέσω απομακρυσμένης παρακολούθησης, έγκαιρης προειδοποίησης προβλημάτων και βελτιστοποίησης της λειτουργίας των μονάδων κομποστοποίησης, ώστε να επιστρέφουμε στους Δήμους και τους πολίτες ένα προϊόν υψηλής ποιότητας».
«Πιστεύουμε ότι η καινοτομία και ο ψηφιακός μετασχηματισμός αποτελεί βασικό εργαλείο για τη μετάβαση σε ένα σύγχρονο και κυκλικό μοντέλο διαχείρισης αποβλήτων στην Περιφέρεια» προσθέτει.
Τα επόμενα βήματα στη διαδικασία της κομποστοποίησης
Τα επόμενα βήματα στη διαδικασία της κομποστοποίησης είναι η ένταξη όλων των δήμων στο πρόγραμμα συλλογής βιοαποβλήτων και η επέκταση του προγράμματος ώστε να μην εντάσσονται σε αυτόν μόνο οι παραγωγοί οργανικών αποβλήτων και οι υπηρεσίες εστίασης αλλά και οι πολίτες. «Αυτή τη στιγμή η συλλογή των οργανικών αποβλήτων από τους πολίτες λειτουργεί σε πιλοτικό επίπεδο. Για να προχωρήσει η διαδικασία απαιτείται καλύτερος συντονισμός από την πλευρά των δήμων καθώς υπάρχουν πρόσθετες ανάγκες ως προς τον εξοπλισμό και το προσωπικό. Χρειάζονται καλύτερη οργάνωση δρομολογίων, περισσότερο προσωπικό, περισσότερα σημεία συλλογής, εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης. Ο ΦοΔΣΑ έχει παραχωρήσει στους δήμους εξοπλισμό, απορριμματοφόρα και κάδους» σημειώνει η κ. Πασχάλη.
