Σημαντικές δομικές, ποσοτικές και τεχνολογικές αλλαγές έχουν συντελεστεί στον μηχανισμό της Πολιτικής Προστασίας και στο Πυροσβεστικό Σώμα την περίοδο 2019-2026.
Με αφορμή τη δημόσια συζήτηση για την επιχειρησιακή ετοιμότητα του κρατικού μηχανισμού μετά τις πρόσφατες πυρκαγιές, αρμόδιες πηγές επισημαίνουν ότι η σύγκριση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων μεταξύ του 2019 και του 2026 αποτυπώνει έναν ανασχεδιασμό σε επίπεδο θεσμικού πλαισίου, ανθρώπινου δυναμικού, προληπτικών παρεμβάσεων και εξοπλισμού.
Θεσμικό πλαίσιο και οργανωτικές αλλαγές
Το πρώτο βήμα για τη μεταρρύθμιση του τομέα υπήρξε η ίδρυση, το 2021, του αυτοτελούς υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, το οποίο αντικατέστησε το προηγούμενο καθεστώς της Γενικής Γραμματείας. Παράλληλα, θεσπίστηκε νέο επιχειρησιακό δόγμα, επικαιροποιήθηκε ο Εθνικός Χάρτης Εκτίμησης Κινδύνου Δασικών Πυρκαγιών και αποσαφηνίστηκαν οι αρμοδιότητες των εμπλεκόμενων φορέων, με έμφαση στη διασύνδεση πρόληψης, ετοιμότητας και άμεσης απόκρισης.
Ενίσχυση ανθρώπινου δυναμικού
Στον τομέα του προσωπικού, τα στοιχεία του υπουργείου δείχνουν αύξηση των υπηρετούντων στο Πυροσβεστικό Σώμα από περίπου 13.300 το 2019 σε περισσότερους από 18.000 το 2026. Παράλληλα, οι εισακτέοι στις παραγωγικές σχολές αυξήθηκαν από 170 σε 330 ετησίως, ενώ οι εποχικοί πυροσβέστες αυξήθηκαν από 900 σε 2.500, με επέκταση της διάρκειας απασχόλησής τους από έξι σε οκτώ μήνες. Ο μέσος όρος ηλικίας του προσωπικού μειώθηκε στα 43 έτη, από περίπου 50 έτη που ήταν πριν από λίγα χρόνια. Για την κάλυψη ειδικών επιχειρησιακών αναγκών σε δύσβατες περιοχές δημιουργήθηκαν 21 Ειδικές Μονάδες Δασικών Επιχειρήσεων (ΕΜΟΔΕ), στελεχωμένες με περίπου 1.600 αερομεταφερόμενους δασοκομάντος. Τέλος, στον μηχανισμό εντάσσονται πλέον οργανικά 4.604 εθελοντές πυροσβέστες και περισσότεροι από 5.000 εθελοντές Πολιτικής Προστασίας σε 234 οργανώσεις.
Χρηματοδότηση και πρόληψη
Βάσει των διαθέσιμων στοιχείων, καταγράφεται σημαντική αύξηση των πόρων που διοχετεύθηκαν στην πρόληψη.
Μέσω του προγράμματος «Antinero» έχουν διατεθεί περισσότερα από 650 εκατομμύρια ευρώ για καθαρισμούς δασών, συντήρηση και δημιουργία αντιπυρικών ζωνών και δασικών δρόμων. Παράλληλα, η χρηματοδότηση των δήμων για δράσεις προληπτικής πυροπροστασίας ανέρχεται πλέον στα 50 εκατομμύρια ευρώ, έναντι 18,5 εκατομμυρίων ευρώ το 2019, ενώ εφαρμόστηκε και ψηφιοποιημένη διαδικασία δηλώσεων και ελέγχου για τον καθαρισμό οικοπέδων.
Εναέρια μέσα, τεχνολογία και εξοπλισμός
Σε ό,τι αφορά τα επιχειρησιακά μέσα, η ημερήσια διαθεσιμότητα εναέριων μέσων ανέρχεται σε 80 έως 85 σκάφη, τα οποία περιλαμβάνουν 33 ιδιόκτητα (28 αεροσκάφη και 5 ελικόπτερα) και 51 μισθωμένα. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη το εξοπλιστικό πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ», προϋπολογισμού άνω των 2 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο προβλέπει την προμήθεια νέων αεροσκαφών επιτήρησης, ελικοπτέρων πολλαπλών αποστολών, αεροσκαφών DHC-515, την αναβάθμιση του στόλου CL-415 και την προμήθεια 1.400 νέων οχημάτων, εκ των οποίων έχουν παραληφθεί περισσότερα από 350.
Στον τομέα της τεχνολογίας, οι βάσεις drones αυξήθηκαν από 45 το 2024, σε 82 το 2025 και σε 110 το 2026, ενώ χρησιμοποιούνται 3 Κινητά Επιχειρησιακά Κέντρα Drones και 47 φορητά drones πεδίου. Ταυτόχρονα, το σύστημα 112 ενσωματώθηκε πλήρως στον επιχειρησιακό σχεδιασμό για την έγκαιρη προειδοποίηση και την οργανωμένη απομάκρυνση πολιτών.
Πηγές της Πολιτικής Προστασίας υπογραμμίζουν ότι, παρά τη μεταβολή των συνθηκών λόγω της κλιματικής κρίσης και των ακραίων φαινομένων που επηρεάζουν ολόκληρη τη Νότια Ευρώπη, ο υφιστάμενος μηχανισμός διαθέτει διευρυμένες δυνατότητες κάλυψης και απόκρισης σε σύγκριση με το παρελθόν.
Τα νέα αεροσκάφη Diamond
Στο στάδιο εκπαίδευσης των ιπτάμενων πληρωμάτων βρίσκονται τα τρία αεροσκάφη Diamond DA62 MPP που έχει αποκτήσει το Πυροσβεστικό Σώμα. Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, τα αεροσκάφη έφτασαν στη χώρα στα τέλη Οκτωβρίου 2025 και ακολούθησαν οι διαδικασίες οριστικής παραλαβής, ενώ ξεκίνησε η εκπαίδευση των ιπτάμενων από την κατασκευάστρια εταιρεία. Η εκπαίδευση, όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί τον Νοέμβριο και θα ακολουθήσει η επιχειρησιακή αξιολόγηση και η πιστοποίησή τους πριν από την πλήρη ένταξή τους στον επιχειρησιακό σχεδιασμό.
Ειδικότερα, τα τρία αεροσκάφη Diamond DA62 MPP που απέκτησε το Πυροσβεστικό Σώμα είναι αεροσκάφη ISR (Intelligence – Surveillance – Reconnaissance), σχεδιασμένα για αποστολές επιτήρησης, αναγνώρισης και συλλογής πληροφοριών. Αποστολή τους είναι η επιτήρηση και η έγκαιρη προειδοποίηση για δασικές πυρκαγιές και άλλες φυσικές καταστροφές, καθώς και η υποστήριξη επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης.
Είναι εξοπλισμένα με προηγμένα ηλεκτροοπτικά και θερμικά συστήματα, τα οποία επιτρέπουν τη μετάδοση εικόνας και δεδομένων σε πραγματικό χρόνο προς το Κέντρο Επιχειρήσεων, ενισχύοντας την επιχειρησιακή εικόνα, την αντίληψη της κατάστασης στο πεδίο και τη λήψη αποφάσεων από την ηγεσία.
Η σύμβαση προμήθειας περιλαμβάνει, επίσης, Follow on Support (FOS) διάρκειας τεσσάρων ετών, ενώ για τα αντικείμενα της διαχείρισης της διαρκούς αξιοπλοΐας (CAMO) και της συντήρησης (AMO) έχει ξεκινήσει η διαγωνιστική διαδικασία μέσω NSPA τον Μάιο του 2025 και θα έχουν ολοκληρωθεί τον προσεχή Νοέμβριο.
