Στο παιδικό και εφηβικό κοινό επενδύει δυναμικά φέτος η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης (ΔΕΒΘ), παρουσιάζοντας ένα πολυσύνθετο πρόγραμμα με 104 εκδηλώσεις, που απλώνονται σε όλους τους χώρους της διοργάνωσης, αλλά και εκτός αυτής.
Η κεντρική θεματική της φιλαναγνωσίας αποκτά ουσιαστικό περιεχόμενο μέσα από δράσεις που φέρνουν τα παιδιά κοντά στο βιβλίο, τη δημιουργία και τη γνώση, με τη συμμετοχή 40 εκδοτικών οίκων και 17 εκπαιδευτικών και πολιτιστικών φορέων.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει γνωριμίες με σημαντικούς συγγραφείς και εικονογράφους από την Ελλάδα και το εξωτερικό, εργαστήρια δημιουργικής γραφής, χειροτεχνίας και εικαστικών, βιβλιοπάρτι, παιχνίδια μυστηρίου, κυνήγια θησαυρού, θεατρικά και μουσικοκινητικά δρώμενα. Παράλληλα, αναπτύσσονται θεματικές γύρω από τα δικαιώματα των παιδιών και το περιβάλλον, που ενθαρρύνουν τη φαντασία, την αποδοχή, τη συμπερίληψη και την έκφραση συναισθημάτων. Η Ιστορία παρουσιάζεται με τρόπο που δεν την έχουμε ξαναγνωρίσει, καθώς επίσης λατρεμένα ζώα, σύγχρονα και αρχαία αθλήματα, γνωριμία με μακρινά μέρη και γλώσσες, στοιχεία της φύσης, περίπατοι σε πόλεις του πλανήτη, αλλά και ταξίδια στις κουζίνες του κόσμου!
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη σχολική κοινότητα. Συνολικά 40 από τις δράσεις απευθύνονται σε οργανωμένες ομάδες μαθητών, ενώ τις δύο πρώτες ημέρες της έκθεσης αναμένονται περισσότερες από 65 σχολικές αποστολές από νηπιαγωγεία, δημοτικά, γυμνάσια και ειδικά σχολεία της Θεσσαλονίκης και των γύρω νομών. Υπολογίζεται ότι περίπου 2.500 μαθητές θα συμμετάσχουν σε συντονισμένες δράσεις, ενώ επιπλέον σχολικές ομάδες θα επισκεφθούν την έκθεση για περιήγηση.
Σημαντικό μέρος του προγράμματος φιλοξενείται στην Κεντρική Δημοτική Βιβλιοθήκη Θεσσαλονίκης, όπου διοργανώνονται εκδηλώσεις για παιδιά αλλά και ενήλικες. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει η παρουσίαση γύρω από το Ex Libris, την ιστορία και τις σύγχρονες εφαρμογές του, μέσα από τη ματιά εικονογράφων που προσεγγίζουν το βιβλίο ως αντικείμενο μνήμης και προσωπικής ταυτότητας.
Παράλληλα, το Δίκτυο των 8 Βιβλιοθηκών διοργανώνει την εκδήλωση «Βιβλιοθήκες για παιδιά! Γιατί σήμερα;» και προσκαλεί βιβλιοθηκονόμους, εκπαιδευτικούς και γονείς να διαμορφώσουν ένα καινούργιο λεξιλόγιο για τις βιβλιοθήκες, που θα τις βοηθήσει να κερδίσουν τη χαμένη γοητεία τους.
Στον ίδιο χώρο, η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, με την υποστήριξη του ΕΛΙΒΙΠ, παρουσιάζει σειρά εργαστηρίων για παιδιά και ενήλικες. Σε ένα από αυτά, εικονογραφημένα βιβλία γίνονται αφορμή για δημιουργική εξερεύνηση μέσα από θεατρικό παιχνίδι, εικαστικά και γραφή. Σε άλλο εργαστήριο, παιδιά από 8 ετών και άνω γνωρίζουν την έννοια της αυτοβιογραφίας και δημιουργούν το δικό τους προσωπικό βιβλίο. Παράλληλα, μικροί αναγνώστες καλούνται να λύσουν λογοτεχνικά μυστήρια και να συνθέσουν τις δικές τους ιστορίες ντετέκτιβ. Καθ’ όλη τη διάρκεια της έκθεσης, το κοινό θα ενημερώνεται και για την Καλοκαιρινή Εκστρατεία Ανάγνωσης και Δημιουργικότητας.
Η οργάνωση «Διαβάζοντας Μεγαλώνω» εστιάζει στις πολύ μικρές ηλικίες, με δράσεις για βρέφη, νήπια και γονείς. Μέσα από αναγνώσεις ιστοριών, βιβλία με κινούμενα μέρη και παιχνίδια με αριθμούς, τα παιδιά έρχονται σε πρώτη επαφή με τον κόσμο του βιβλίου. Παράλληλα, ειδικοί συζητούν με γονείς για τη σημασία της ανάγνωσης από τους πρώτους μήνες ζωής και για τους τρόπους επιλογής κατάλληλων βιβλίων για μικρά παιδιά.
Στο MOMus μεταφέρεται ένα ακόμη κομμάτι του προγράμματος, με επίκεντρο τη δημιουργία. Το Ελληνικό Τμήμα ΙΒΒΥ – Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου διοργανώνει δύο εργαστήρια Ex Libris, όπου τα παιδιά καλούνται να σχεδιάσουν και να τυπώσουν τη δική τους προσωπική σφραγίδα βιβλίου, εμπνευσμένη από την προσωπικότητά τους ή τους αγαπημένους τους ήρωες. Μέσα από τη διαδικασία αυτή γνωρίζουν τη σχέση τέχνης και βιβλίου και ανακαλύπτουν την αξία της προσωπικής σύνδεσης με την ανάγνωση. Επίσης στο MOMus, το Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού διοργανώνει εργαστήριο για παιδιά 5 έως 8 ετών, με μια μικρή μελισσούλα-ρομπότ να ταξιδεύει στις κουζίνες του κόσμου. Μέσα από γεύσεις, ιστορίες και παιχνίδι, τα παιδιά γνωρίζουν διαφορετικούς πολιτισμούς και ανακαλύπτουν όσα ενώνουν τους ανθρώπους.
Στην Παιδική Γωνιά της έκθεσης, το ίδιο δίκτυο στήνει το «memory του Δ!», ένα μεγάλο επιδαπέδιο παιχνίδι μνήμης βασισμένο στα Δικαιώματα του Παιδιού. Μέσα από έργα 47 εικονογράφων και εικαστικών, κάθε ζευγάρι καρτών συνδέεται με άρθρα της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, δίνοντας αφορμή για δημιουργική μάθηση και συζήτηση.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι παράλληλες εικαστικές εκθέσεις. Το ΕΛΙΒΙΠ, σε συνεργασία με το ελληνικό τμήμα της ΙΒΒΥ, παρουσιάζει τη μεγάλη έκθεση «Η Βιβλιοθήκη των Ηρώων: Ex Libris από τη Λογοτεχνία της Φαντασίας». Έλληνες εικονογράφοι εμπνέονται από γνωστούς ήρωες της παιδικής, νεανικής και κλασικής λογοτεχνίας και δημιουργούν φανταστικές σφραγίδες βιβλίων που αποτυπώνουν τον χαρακτήρα και τον κόσμο τους. Παράλληλα, μαθητές από σχολεία της Θεσσαλονίκης και της ευρύτερης περιοχής παρουσιάζουν δικά τους έργα, εμπνευσμένα από αγαπημένους λογοτεχνικούς ήρωες.
Στο πλαίσιο της τιμώμενης χώρας, παρουσιάζεται και αφιέρωμα στη Βουλγαρία με τίτλο «BGR – Γράμματα που ενώνουν. Γέφυρες και περάσματα». Πρόκειται για καλλιτεχνικό και εκπαιδευτικό πρότζεκτ βασισμένο στην προφορική παράδοση Ελλάδας και Βουλγαρίας, που αξιοποιεί τη ζωντανή αφήγηση και σύγχρονες μορφές ακρόασης, αναδεικνύοντας τους κοινούς δρόμους των ιστοριών και της μνήμης.
Το διεθνές στοιχείο είναι έντονο και στο παιδικό πρόγραμμα, με τη συμμετοχή συγγραφέων από πολλές χώρες. Οι Σουηδές Καμίλα και Έρικα Χίντμποργκ (Camilla & Erica Hindborg) παρουσιάζουν το βιβλίο τους σε παιδιά 6-12 ετών, ενώ ο Μπερισλάβ Μπλαγκόεβιτς (Berislav Blagojević) οργανώνει εργαστήριο εκμάθησης κυριλλικής γραφής. Από τη Σλοβενία, οι Αντρέϊα Πέκλαρ (Andreja Peklar) και Γιάνα Μπάουερ (Jana Bauer) παρουσιάζουν έργα τους και πραγματοποιούν χειροτεχνικό εργαστήριο για παιδιά.
Προσκεκλημένοι του Ινστιτούτου Γκαίτε Θεσσαλονίκης, η Αυστριακή Ούρσουλα Ποτσνάνσκι (Ursula Poznanski) συναντά εφήβους με αφορμή το νεανικό θρίλερ «Έρεβος», ενώ ο Γερμανός Κάρστεν Χεν (Carsten Henn) προσκαλεί παιδιά άνω των 9 ετών σε ζωντανό παιχνίδι μυστηρίου με τη «Χρυσή γραφομηχανή» του. Τέλος, η Ισπανίδα Εουλάλια Κανάλ (Eulalia Canal) συστήνει στους μικρούς αναγνώστες τους ήρωες των βιβλίων της, σε μια δράση αφιερωμένη στη φιλία και τη συνεργασία.
Με δεκάδες δράσεις, διεθνείς συμμετοχές και έμφαση στη βιωματική εμπειρία, η φετινή Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης επιχειρεί να μετατρέψει την ανάγνωση σε γιορτή για κάθε παιδί και έφηβο.
